Περαστικοί από τον σύγχρονο οικισμό της Αρχαίας Ολυμπίας Ηλείας για την επίσκεψη στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ολυμπίας και στα δυο αξιόλογα Μουσεία, ήτοι το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας και το Μουσείο της Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων, θα συνιστούσε παράλειψη να μην επισκεφθούμε τον αξιόλογο τοπικό σταθμό του σιδηροδρόμου, ο οποίος εν αντιθέσει με το κατά πλειοψηφία εγκαταλειμμένο και απαξιωμένο δίκτυο της Πελοποννήσου, παραμένει στις μέρες μας (21ος αιώνας) ενεργός, ως τμήμα της μετρικής γραμμής τουριστικού ενδιαφέροντος Πύργος - Κατάκολο η οποία είχε μεν καταργηθεί κατά το έτος 1998, πλην όμως επαναλειτούργησε για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
Η πρόσοψη του σιδηροδρομικού σταθμού της Ολυμπίας με τα νεοκλασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως καταγράφηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του έτους 2025, από την οδό Πραξιτέλους.
Μια μικρή πλατεία με δέντρα αναπτύσσεται μπροστά από το κτίριο του σταθμού:
Φωτογραφικές λεπτομέρειες του κτιρίου του σταθμού, εντός του οποίου φιλοξενούνται συχνά δρώμενα, εκθέσεις και εκδηλώσεις, όπως καταγράφηκε από την πλευρά της αποβάθρας και των σιδηροδρομικών γραμμών:
Όπως γίνεται αντιληπτό, οι αποβάθρες του εν λόγω σταθμού υποδέχονται πλέον ελάχιστο κόσμο σε σχέση με το ένδοξο παρελθόν. Κατόπιν επιτόπιας έρευνας στο λιμάνι του Κατάκολου και στον τοπικό σιδηροδρομικό σταθμό και σχετικής συνομιλίας με υπαλλήλους της Hellenic Train (πρώην ΟΣΕ) στον σταθμό του Πύργου, αποδείχθηκε πως τα ελάχιστα καθημερινά δρομολόγια του τοπικού τουριστικού σιδηροδρόμου Κατάκολο - Ολυμπία φεύγουν συνήθως με μικρή πληρότητα, καθώς τα ωράριά τους δεν συμβαδίζουν με τα ωράρια αφίξεων των κρουαζιερόπλοιων στο Κατάκολο, με αποτέλεσμα οι τουρίστες να μετακινούνται από και προς την Ολυμπία με τουριστικά λεωφορεία!
Μια μάλλον ξεχασμένη πινακίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος πληροφορεί για τα έργα αναβάθμισης - επισκευής της μετρικής γραμμής και των υποδομών της στο τμήμα Κατακόλου - Πύργου - Αλφειού - Ολυμπίας στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Δυτική Ελλάδα 2014-2020", με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άποψη κτιριακής υποδομής βοηθητικών / υποστηρικτικών εγκαταστάσεων του κυρίως σταθμού όπου κάποτε λειτουργούσε το τοπικό μηχανοστάσιο του ΟΣΕ (σσ. πλέον χώρος εκδηλώσεων και εκθέσεων).
Για την ιστορία, αξίζει να αναφερθεί στο σημείο αυτό πως η βορειοδυτική Πελοπόννησος σε αντίθεση με άλλες περιοχές της χώρας, ευτύχησε να αποκτήσει σιδηροδρομική σύνδεση στα τέλη του 19ου αιώνα, αμέσως μετά την περιοχή Αθηνών - Πειραιώς, λόγω της παραγωγής και εμπορίας σταφίδας. Οι ανάγκες γρήγορης, οικονομικά συμφέρουσας και ασφαλούς μεταφοράς σταφίδας από την περιοχή του Πύργου προς το λιμάνι του Κατάκολου υπήρξαν εκείνες που επέβαλαν την ανάπτυξη του τοπικού σιδηροδρομικού δικτύου.
Όπως προκύπτει από σχετική πρωτογενή έρευνα στις διαθέσιμες πηγές, η ανάγκη σιδηροδρομικής σύνδεσης Πύργου - Κατάκωλου καταγράφεται σε σχετικά δημοσιεύματα στον Τύπο του έτους 1869. Μάλιστα, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ως επίδοξη κατασκευάστρια εταιρία του εν λόγω έργου εμφανιζόταν η Εταιρία του Απ'Αθηνών εις Πειραιά Σιδηροδρόμου! Εν τέλει, η σχετική απόφαση ελήφθη περίπου μια δεκαετία αργότερα (έτος 1878), με τον τότε δήμαρχο Πύργου και μετέπειτα βουλευτή Ηλείας Πέτρο Αυγερινό να πρωτοστατεί στις ενέργειες για την κατασκευή της γραμμής Πύργου - Κατάκωλου. Στο φύλλο υπ'αριθμόν 47 της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος της 3ης Ιουνίου του 1881 δημοσιεύτηκε σχετικό διάταγμα του Γεωργίου Α' "περί της διεξαγωγής δημοπρασίας δια την κατασκευή του σιδηροδρόμου Κατακώλου". Στον σχετικό μειοδοτικό διαγωνισμό επικράτησε κοινοπραξία υπό την Πιστωτική Τράπεζα με επικεφαλής τον Ξενοφών Κυριαζή η οποία έδωσε καλλίτερη προσφορά από την αντίστοιχη κοινοπραξία της οποίας ηγείτο ο γνωστός επιχειρηματίας εκείνων των καιρών Νικόλαος Θ. Βλάγκαλης. Οι εργασίες κατασκευής της νέας γραμμής ξεκίνησαν την 1η/13η Φεβρουαρίου του 1882 και ολοκληρώθηκαν εντός του ιδίου έτους. Την 1η Φεβρουαρίου του 1883 ξεκίνησε η χρήση της σιδηροδρομικής γραμμής Πύργου - Κατακώλου, ενώ τα επίσημα εγκαίνια, έλαβαν χώρα στις 24 Απριλίου του ιδίου έτους.
Το καλοκαίρι του 1883 συστάθηκε η Ανώνυμη μετοχική Εταιρία υπό την επωνυμία "Σιδηρόδρομος Πύργου - Κατακώλου" (ΣΠΚ) στην οποία μέτοχος υπήρξε ο προαναφερθείς επί σειρά ετών δήμαρχος Πύργου Πέτρος Αυγερινός, ενώ επίσης, μέτοχος και πρόεδρος του Δ.Σ. υπήρξε ο αδελφός του, επίσης πολιτικός, Ανδρέας Αυγερινός.
Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας (1890), οι συστηματικές αρχαιολογικές ανασκαφές που διεξήγαγε το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών (Deutsches Archäologisches Institut (DAI), Abteilung Athen) αρχής γενομένης από το έτος 1875 στην αρχαία Ολυμπία και οι σημαντικές ανακαλύψεις ευρημάτων επέβαλαν την επέκταση της υφιστάμενης γραμμής και τη δημιουργία τοπικού σιδηροδρομικού σταθμού διαμέσου του οποίου αρχαιολόγοι, ερευνητές, φοιτητές και επισκέπτες θα είχαν πρόσβαση στο πρώτο Μουσείο της Ολυμπίας το οποίο είχε περατωθεί στα τέλη της δεκαετίας του 1880, όπου φυλάσσονταν οι ανακαλυφθείσες αρχαιότητες μεταξύ των οποίων "Ο Ερμής του Πραξιτέλη"! Εκτός από την δημιουργία του τοπικού σιδηροδρομικού σταθμού, η Ανώνυμη Εταιρεία Σιδηροδρόμων Πειραιώς–Αθηνών–Πελοποννήσου (Σ.Π.Α.Π.) η οποία είχε ιδρυθεί κατά το έτος 1882, προχώρησε επίσης στην ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας στον οικισμό της Ολυμπίας για την εξυπηρέτηση και διαμονή των επισκεπτών. Ειρήσθω εν παρόδω, την ίδια χρονική περίοδο (1890), ολοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής της σιδηροδρομικής σύνδεσης Πάτρας - Πύργου.
Εν τέλει, η κατασκευή της διακλάδωσης Πύργου - Ολυμπίας ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία κατά το έτος 1891 παρέχοντας μεταξύ των άλλων την πολυπόθητη πρόσβαση στην αρχαιολογικού ενδιαφέροντος περιοχή της Ολυμπίας η οποία αποκτούσε σταδιακά φήμη εκτός των ελληνικών συνόρων. Δίχως καμία αμφιβολία, η σιδηροδρομική σύνδεση της περιοχής της Ολυμπίας με την Πύργο και κατ'επέκτασιν με την Αθήνα αποτέλεσε την αιτία ανάπτυξης του σύγχρονου οικισμού της Ολυμπίας ο οποίος αναγνωρίστηκε κατά το έτος 1908 και εν συνεχεία επεκτάθηκε περαιτέρω.
Ενδεικτικά ας αναφερθεί πως στα τέλη Απριλίου του έτους 1933, οι κάτοικοι της περιοχής της Ολυμπίας υποδέχθηκαν τον τότε πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά στον κατάλληλα στολισμένο για την περίσταση υπό εξέτασιν τοπικό σιδηροδρομικό σταθμό. Ειρήσθω εν παρόδω, ο Μεταξάς κατέλυσε στο τοπικό ξενοδοχείο των ΣΠΑΠ όπου έλαβε χώρα σχετική δεξίωση. Αξιομνημόνευτο το γεγονός πως τρία χρόνια αργότερα (1936), πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, με την Ολυμπία να μετατρέπεται σταδιακά σε πόλο έλξης διεθνούς εμβέλειας, προσελκύοντας επισκέπτες από όλη την υφήλιο.
Στις αρχές της δεκαετίας του '50, μετά την ενσωμάτωση της προαναφερθείσης τοπικής γραμμής Κατακόλου - Πύργου (ΣΠΚ) στους ΣΠΑΠ καταγράφηκε μια διεύρυνση των δρομολογίων που εξυπηρετούσαν μεταξύ των άλλων το ενιαίο πλέον τμήμα από το Κατάκολο μέχρι την Ολυμπία, γεγονός που συνετέλεσε στην αύξηση της επιβατικής κινήσεως και στην περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη της περιοχής.
Ο υπό εξέτασιν σιδηροδρομικός σταθμός πέρασε στη δικαιοδοσία των ΣΕΚ (Σιδηρόδρομοι του Ελληνικού Κράτους) από το 1962 μέχρι το 1970 και εν συνεχεία, από το 1971 έως το 2025, στη δικαιοδοσία του ΟΣΕ (Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος). Όπως αναφέρθηκε στην εισαγωγή του παρόντος αφιερώματος, από το 1998 μέχρι το 2004, υπήρξε μια κατάργηση της μονής γραμμής Κατακόλου - Πύργου - Ολυμπίας, στα πλαίσια της διαχρονικής και συστηματικής απαξίωσης του σιδηροδρόμου στην Πελοπόννησο. Στις μέρες μας (έτος 2025), ο ενεργός σιδηροδρομικός σταθμός της Ολυμπίας υπάγεται στη δικαιοδοσία του νέου ενοποιημένου εθνικού φορέα διαχείρισης της σιδηροδρομικής υποδομής της Ελλάδος με την επωνυμία "Σιδηρόδρομοι της Ελλάδος" (ΣΕ)
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
- Τύπος Εποχής
- Σιδηρόδρομοι Πειραιώς - Αθηνών - Πελοποννήσου
Φωτογραφίες:
- Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου