Ολοκληρώνοντας μια σύντομη βόλτα στο μάλλον αδιάφορο λιμάνι της Κυλλήνης, ευρισκόμενοι πάντοτε στη βορειοδυτική Ηλεία, προσεγγίσαμε το φράγκικο Κάστρο Χλεμούτσι, ένα από τα πλέον σημαντικά μεσαιωνικά κάστρα της Ελλάδος, το οποίο κτίστηκε σε ένα άκρως στρατηγικό σημείο μετά την κατάκτηση της Πελοποννήσου από τους Φράγκους, στις αρχές του 13ου αιώνα (1220–1223), από τον Γάλλο ιππότη Γοδεφρείδο Α' Βιλλεαρδουίνο (Geoffroi Ier de Villehardouin, 1169 - 1229), ιδρυτού του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, στα χρόνια της Δ' Σταυροφορίας.
Το εν λόγω Κάστρο, το οποίο έλαβε αρχικά την ονομασία Clermont, αποτέλεσε την κύρια έδρα των Φράγκων ηγεμόνων της Αχαϊας, σε διοικητικό και στρατιωτικό επίπεδο, επιτρέποντας τον έλεγχο όλων των πέριξ χερσαίων και θαλασσίων δρόμων προς το Ιόνιο Πέλαγος και κυρίως το σπουδαίο εμπορικό λιμάνι της Γλαρέντζας (νυν Κυλλήνη). Μετά την αρχική ακμή του 13ου και του 14ου αιώνα, το Κάστρο, πάλαι ποτέ σύμβολο εξουσίας και δύναμης των Βιλλεαρδουίνων πέρασε από διαδοχικές περιόδους παρακμής και βραχύβιων αλλαγών κυριαρχίας (Καταλανοί, Φράγκοι, Ανδεγαβοί κ.α.). Ενδεικτικά ας αναφερθεί πως το επιβλητικό οχυρό βρέθηκε για μικρό χρονικό διάστημα υπό τη διοίκηση του Κομιτάτου της Κεφαλλονίας / Δεσποτάτου της Ηπείρου (1403), αργότερα και για περίπου μισόν αιώνα υπό την διοίκηση των Βυζαντινών του Δεσποτάτου του Μυστρά υπό τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο (1427-1460), μετέπειτα πέρασε πάνω από δυο αιώνες υπό Οθωμανική κυριαρχία (από το 1460 έως το 1687) και τέλος, για ένα βραχύβιο διάστημα, υπό Ενετική ηγεμονία (μετονομαζόμενο σε Castel Tornese, στα τέλη του 17ου - αρχές του 18ου αιώνα), αλλαγές οι οποίες, όπως ήταν φυσικό, άφησαν το αποτύπωμά τους στα τείχη του.
Από το 1715 και μέχρι το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821, το Κάστρο Χλεμούτσι βρέθηκε ξανά υπό Οθωμανική διοίκηση, μέχρι την οριστική ενσωμάτωσή του στο νεοσύστατο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Μάλιστα κατά το έτος 1826 καταγράφηκε ο βομβαρδισμός του Κάστρου, το οποίο είχε καταληφθεί από Έλληνες Αγωνιστές, από τον Ιμπραήμ Πασά, ο οποίος προξένησε αρκετές αξιοσημείωτες ζημιές.
Στις μέρες μας (21ος αιώνας), το εξαιρετικά καλοδιατηρημένο Κάστρο Χλεμούτσι με τον έντονο φράγκικο χαρακτήρα παρά τις οποίες οθωμανικές προσθήκες έλαβαν χώρα, υπάγεται στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας και είναι επισκέψιμο, αποτελώντας ένα σημαντικό μνημείο της μεσαιωνικής ιστορίας του τόπου.
Η πρόσβαση στο Κάστρο επιτυγχάνεται οδικώς μέσα από τον προαναφερόμενο οικισμό του Κάστρου Ηλείας, ενώ υφίσταται υπαίθριος ελεύθερος χώρος στάθμευσης οχημάτων έξω από τον εξωτερικό πολυγωνικό οχυρωματικό περίβολο:
Αναμνηστικά αποκόμματα των εισιτηρίων πρόσβασης στον υπό εξέτασιν αρχαιολογικό χώρο:
Η είσοδος η οποία οδηγεί από τον εξωτερικό περίβολο προς τα ενδότερα του Κάστρου:
Αντικρίζοντας τα τείχη του εσωτερικού περιβόλου, η κατασκευή του οποίου ανάγεται στη φράγκικη εποχή και δεν υπέστη αλλοιώσεις και προσθήκες μεταγενέστερα.
Στην επόμενη φωτογραφική καταγραφή, μεταξύ των άλλων, εικονίζεται η αποκαταστημένη κύρια λιθόστρωτη διαδρομή πρόσβασης από την εξωτερική κεντρική πύλη του κάστρου στον εσωτερικό αύλειο χώρο:
Στο δεξί άκρο της επόμενης λήψης διακρίνονται τα τείχη του εξωτερικού περιβόλου, με τον περίδρομο και τις επάλξεις. Σε αντίθεση με τον εσωτερικό περίβολο, ο εξωτερικός υπέστη μετατροπές και προσθήκες, ιδίως κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας.
Η αγέρωχη και επιβλητική ενιαία μορφή του φράγκικου εσωτερικού περιβόλου, προσκαλεί τον επισκέπτη να ταξιδέψει πίσω στο χρόνο, θυμίζοντας εποχές ιπποτών, πολιορκιών και μεσαιωνικής δόξας!
Η πύλη στον εξωτερικό περίβολο, επί της οποίας ανεμίζει η γαλανόλευκη!
Άποψη του χώρου ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό περίβολο στο Κάστρο Χλεμούτσι:
Στο εσωτερικό του Κάστρου δεσπόζει η κεντρική αυλή με τις διώροφες στοές και τις θολωτές αίθουσες οι οποίες χρησίμευαν ως κατοικίες, αποθήκες και χώροι διοίκησης. Στις ίδιες αίθουσες βρισκόταν άλλωστε η κατοικία του τοπικού ηγεμόνα / πρίγκιπα, χώροι υποδοχής, μαγειρεία, στρατώνες και άλλοι υποστηρικτικοί χώροι.
Δίχως αμφιβολία, η μόνιμη θεματική έκθεση του Μουσείο του Κάστρου, υπό την ονομασία "Η εποχή των ιπποτών - Οι σταυροφόροι στο Μοριά", η οποία περιλαμβάνει πάνω από 500 αντικείμενα - εκθέματα, τα οποία χρονολογούνται από τον 13ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., αξίζει της προσοχής των επισκεπτών. Η εν λόγω έκθεση, η οποία συστήθηκε κατά το έτος 2009, επικεντρώνεται στην ενδιαφέρουσα και κρίσιμη ιστορικά περίοδο του φράγκικου Πριγκιπάτου της Αχαΐας και φιλοξενείται σε εκείνες τις αίθουσες του Κάστρου που ανακαινίστηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης, ανάδειξης και αξιοποίησης που ολοκληρώθηκαν στις αρχές του 21ου αιώνα.
Η διώροφη αποκαταστημένη αίθουσα Α5 συνολικού εμβαδού 320 τετραγωνικών μέτρων, στον εσωτερικό περίβολο του Κάστρου, η οποία ταυτίζεται με έναν από τους χώρους ενδιαίτησης των Φράγκων πριγκίπων:
Εκτός της ως άνω διώροφης αίθουσας, το Μουσείο αξιοποιεί δύο ακόμη ισόγειες αποκαταστημένες αίθουσες, κάτω από το πριγκιπικό παρεκκλήσι και την αίθουσα υποδοχής, αντίστοιχα, όπου παρουσιάζονται πλούσια εκθέματα, χωρισμένα σε άκρως ενδιαφέρουσες ενότητες και υπό-ενότητες.
Τέλος, σε έναν κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο στον εσωτερικό αύλειο χώρο, αναπτύσσεται μια υπαίθρια έκθεση λίθινων αρχιτεκτονικών μελών της περιόδου της Φραγκοκρατίας, προερχόμενων από την Ηλεία.
Άποψη προς τα ανατολικά / βορειοανατολικά, προς τα ενδότερα της Ηλείας:
Άποψη προς τον βορρά, στο βάθος ο λιμένας της Κυλλήνης και το Ιόνιο Πέλαγος:
Μια φωτογραφική καταγραφή του οικισμού Κάστρο Ηλείας, στη σκιά των επάλξεων του οχυρού Χλεμούτσι. Στο βάθος, διακρίνεται μερικώς η νήσος Ζάκυνθος:
Μια άποψη του εσωτερικού αύλειου χώρου του Κάστρου και των περιμετρικών αιθουσών / στοών, όπως καταγράφηκαν από το άνω διάζωμα:
Στο σημείο αυτό αξίζει να τονιστεί πως οι υπάλληλοι της αρχαιολογικής υπηρεσίας οι οποίοι εργάζονται στο χώρο επιβλέποντας τόσο τις αίθουσες του Μουσείου, όσο και τον αύλειο χώρο και το άνω διάζωμα, υπήρξαν άκρως φιλικοί, επικοινωνιακοί και κατατοπιστικοί ως προς τα θέματα τα οποία συζητήθηκαν μαζί τους.
Επίλογος με μια φωτογραφική απεικόνιση του φράγκικου Κάστρου, με τον ομώνυμο οικισμό (Κάστρο Ηλείας) που αναπτύχθηκε γύρω του, στους πρόποδες του λόφου, όπως καταγράφηκε από την επαρχιακή οδό Λεχαινών - Λουτρών Κυλλήνης.
Δείτε όλες τις φωτογραφίες από την επίσκεψη στο Κάστρο Χλεμούτσι εδώ.
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
Φωτογραφίες:
- Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο και διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας.
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου