ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΣ

Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας αποτέλεσε τον τρίτο σταθμό της ολοήμερης επίσκεψης στην Αρχαία Ολυμπία, μετά τις σχετικές επισκέψεις στον άκρως αξιόλογο αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας και στο εξαιρετικά ενδιαφέρον Μουσείο της Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας (Μ.Ι.Ο.Α.Α.). 

Στην κάτωθι φωτογραφία καταγράφεται το κτίριο όπου στεγάζεται το υπό εξέτασιν Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας. Για την ιστορία, αξίζει να αναφέρουμε πως το εν λόγω οικοδόμημα ανεγέρθηκε κατά την χρονική περίοδο 1966-1975, βάσει σχεδίων / προτάσεων του αρχιτέκτονος Πατρόκλου Καραντινού (Κωνσταντινούπολη, 10 Απριλίου 1903 – Αθήνα, 4 Δεκεμβρίου 1976), με κυρίαρχα στοιχεία το φυσικό φως και την ύπαιθρο, αμφότερα χαρακτηριστικά της ελληνικής γης. Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας αντικατέστησε το παλαιότερο τοπικό Αρχαιολογικό Μουσείο ("Σύγγρειον"), το οποίο στις μέρες μας (21ος αιώνας) φιλοξενεί πλέον το προαναφερθέν Μουσείο της Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας (Μ.Ι.Ο.Α.Α.). 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας πρώτο-λειτούργησε στις αρχές της δεκαετίας του '70, δεχόμενο επισκέπτες κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Μονάχου (1972), πλην όμως οι εργασίες ολοκληρώθηκαν τρία χρόνια αργότερα (1975), ενώ η μεταφορά των εκθεμάτων συνεχίστηκε καθ'όλη τη δεκαετία του 1970. Εν τέλει, η τελική έκθεση του νέου Μουσείου εγκαινιάστηκε κατά το έτος 1982, επί ημερών Υπουργίας Μελίνας Μερκούρη. Έκτοτε το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας λειτούργησε αδιάλειπτα μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2003, οπότε και έκλεισε για λίγους μήνες, μέχρι την 24η Μαρτίου του 2004, λόγω εργασιών ανακαίνισης ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. 

Στις 12 αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ολυμπίας, οι οποίες ειρήσθω εν παρόδω ακολουθούν την ίδια ορθογώνια διάταξη των αιθουσών του παλαιότερου Μουσείου ("Σύγγρειον"), ήτοι προθάλαμος - κεντρική αίθουσα και λοιπές αίθουσες διατεταγμένες σε σχήμα "U", ο επισκέπτης δύναται μέσα από την θέαση πληθώρας ευρημάτων να εστιάσει στην χρονολογική εξέλιξη του Ιερού της Αρχαίας Ολυμπίας από την εποχή του Χαλκού και μέχρι τον 6ο - 7ο αιώνα μ.Χ. Από τα πλούσια εκθέματα του υπό εξέτασιν Μουσείου, όπως είναι φυσικό και επόμενο, την παράσταση κλέβουν ο γλυπτός διάκοσμος του ναού του Διός (στην κεντρική αίθουσα), η Νίκη του Παιωνίου και ο Ερμής του Πραξιτέλη!

Ακολουθεί μια συνοπτική παρουσίαση των χρονολογικά χωρισμένων ενοτήτων που αποτελούν την κύρια έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ολυμπίας, συνοδεία ορισμένων ενδεικτικών φωτογραφικών καταγραφών. 

• Αίθουσα 1η - Οι Προϊστορικοί Χρόνοι στην Ολυμπία

Η έκθεση προϊστορικών ευρημάτων (κεραμικά και λίθινα εργαλεία) της Πρωτοελλαδικής περιόδου και εν συνεχεία ευρήματα της μυκηναϊκής περιόδου (πήλινα, λίθινα, χάλκινα αντικείμενα και κοσμήματα) στοιχειοθετούν την απαραίτητη εισαγωγή στην ιστορία της Ολυμπίας. 

• Αίθουσα 2η - Γεωμετρική - Αρχαϊκή εποχή

Εντός των προσεγμένων και επαρκώς φωτισμένων προθηκών της αίθουσας, μια πλούσια συλλογή χάλκινων αντικειμένων της Γεωμετρικής και της Αρχαϊκής περιόδου, κυρίως αναθημάτων προερχομένων από το Ιερό του Διός, απλώνεται μπροστά στα μάτια του επισκέπτη. Ειδώλια ανθρώπων και ζώων, χάλκινα σφυρήλατα ελάσματα, λέβητες και τρίποδες, διάφορα σκεύη και εξαρτήματα, γρύπες και σειρήνες, μοναδικά έργα κοροπλαστικής, είναι εκείνα τα αντικείμενα που υπογραμμίζουν το μεγαλείο της Ολυμπίας κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στον επιθετικό και στον αμυντικό εξοπλισμό (κράνη, κνημίδες, επισήματα ασπίδων και περίτεχνοι θώρακες), επίσης αναθήματα στο Ιερό του Διός, που εκτίθεται στην εν λόγω αίθουσα.

 

 

 

• Αίθουσα 3η - Ύστερη Αρχαϊκή εποχή και αρχιτεκτονική πλαστική

Οι προθήκες της τρίτης αίθουσας φιλοξενούν χάλκινα κοσμήματα, σκεύη, κεραμικά αντικείμενα και αξιόλογα αρχιτεκτονικά στοιχεία διαφόρων μνημείων με γραπτή διακόσμηση, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί, μεταξύ των άλλων, το αέτωμα του θησαυρού των Μεγαρέων, εκ του τεμένους του Απόλλωνος, από τους Δελφούς!

• Αίθουσα 4η - Αυστηρός Ρυθμός

Στις ξεχωριστές γυάλινες προθήκες της συγκεκριμένης ενότητας παρουσιάζονται ορισμένα αξιόλογα έργα πηλοπλαστικής, μεταξύ των οποίων το σύμπλεγμα του Διός και του νεαρού πρίγκιπα της Τροίας Γανυμήδη, το οποίο βρέθηκε το 1878 στο χώρο του Σταδίου της αρχαίας Ολυμπίας. Επίσης, αξιομνημόνευτα είναι το χάλκινο κράνος του Αθηναίου στρατηγού Μιλτιάδου, δυο κράνη του Ιέρωνα και ένας χάλκινος πολιορκητικός κριός, μοναδικό δείγμα σχετικής μηχανής από την αρχαιότητα.

 

• Αίθουσα 5η - Γλυπτός διάκοσμος του Ναού του Διός

Δίχως αμφιβολία, στην μεγάλη κεντρική αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ολυμπίας παρουσιάζεται η πλέον σημαντική εκθεσιακή ενότητά του. Οι μοναδικές μαρμάρινες αετωματικές συνθέσεις από τον ναό του Διός στις οποίες απεικονίζονται δυο σημαντικοί μύθοι της αρχαιότητας, ήτοι η αρματοδρομία μεταξύ του Πέλοπα και του Οινομάου στο ανατολικό αέτωμα και η μάχη των Κενταύρων με τους Λαπίθες με κεντρική μορφή τον Απόλλωνα στο αντίστοιχο δυτικό, όπως επίσης οι σχετικές μετόπες στις οποίες παρουσιάζονται οι δώδεκα άθλοι του Ηρακλέους, αποτελούν αριστουργήματα της κλασικής εποχής. 

 

 

 

• Αίθουσα 6η - Νίκη Παιωνίου

Μια μικρή, καταλλήλως διαμορφωμένη και φωτισμένη, αίθουσα του Μουσείου, με ιδιαίτερο χρωματισμό, φιλοξενεί το κάτωθι εικονιζόμενο άγαλμα της Νίκης, ένα δημιούργημα του εκ Χαλκιδικής γλύπτη Παιωνίου, εκ των πλέον λαμπρών έργων της κλασικής περιόδου. 

Το εν λόγω έργο τέχνης, το οποίο αναπαριστά την φτερωτή θεά Νίκη να προσγειώνεται θριαμβευτικά στο ένα πόδι την ώρα που το ένδυμά της ανεμίζει, βρέθηκε κατά το έτος 1875, πλησίον του νοτιοανατολικού άκρου του ναού του Διός.

• Αίθουσα 7η - Ο Φειδίας και το εργαστήριό του

Η επόμενη αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ολυμπίας αφιερώνεται στον σπουδαίο γλύπτη Φειδία, του οποίου το περίφημο εργαστήριο βρισκόταν απέναντι από το Ιερό του Διός. Στις προθήκες ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει εργαλεία, μήτρες και διάφορα αντικείμενα τα οποία βρέθηκαν σε ανασκαφές στο χώρο του εργαστηρίου όπου κατασκευάστηκε, μεταξύ των άλλων, το περίφημο χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία, ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου.

• Αίθουσα 8η - Ο Ερμής του Πραξιτέλους

Το εντυπωσιακό μαρμάρινο άγαλμα του Ερμή, έργο του διακεκριμένου Αθηναίου γλύπτη Πραξιτέλη, κορυφαίο δείγμα τέχνης των τελών του 4ου αιώνα π.Χ., ανακαλύφθηκε σχεδόν ακέραιο κατά το έτος 1877 στον ναό της Ήρας στην αρχαία Ολυμπία, αποτελώντας έκτοτε πόλο έλξης για εκατομμύρια επισκέπτες που τον έσπευσαν να το θαυμάσουν από κοντά, αρχικά στο παλαιό, πρώτο, αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας. 

Στο νέο/νυν Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας, το άγαλμα του νεαρού θεού Ερμή με τον μικρό Διόνυσο στην αγκαλιά του (σσ. επίσημα αναφέρεται ως "Ερμής ο φέρων Διόνυσον νήπιον"), βρίσκεται τοποθετημένο στο κέντρο μιας ειδικά αφιερωμένης αίθουσας, προσφέροντας στους επισκέπτες άνετη θέαση από κάθε πιθανή οπτική γωνία. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως το εν λόγω εξαιρετικό έργο τέχνης προστατεύεται από ένα πρωτοποριακό αντισεισμικό μηχανισμό ο οποίος βρίσκεται τοποθετημένος στη βάση του. 

• Αίθουσα 9η - Ύστερη Κλασική και Ελληνιστική Εποχή

Στην ενάτη κατά σειρά αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ολυμπίας, παρουσιάζονται ευρήματα των υστεροκλασικών και κυρίως των ελληνιστικών χρόνων (τέλη 4ου αιώνα - 1ος αιώνας π.Χ.). Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός πως παρότι τα διασωθέντα εκθέματα είναι  λιγοστά σε σχέση με το πλήθος των αγαλμάτων Θεών, ηρώων και αθλητών που καταγράφονται στις πηγές πως υφίσταντο στην αρχαία Ολυμπία, εντούτοις η εν λόγω αίθουσα προσφέρει μοναδικές μαρτυρίες της τέχνης και της θρησκευτικής ζωής της υπό εξέτασιν περιόδου. 

Ανάμεσα σε όλα τα εκθέματα ξεχωρίζουν η μαρμάρινη κεφαλή της Αφροδίτης, ένας ημικίονας από το Φιλίππειον καθώς επίσης ένα ακέφαλο άγαλμα μιας καθιστής γυναικείας μορφής εκ πεντελικού μαρμάρου. 

• Αίθουσα 10η & 11η - Ρωμαϊκά Γλυπτά

Στις δυο επόμενες, διαδοχικές, αίθουσες παρουσιάζονται γλυπτά / αγάλματα από τα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας στη Μεσόγειο (1ος - 3ος αιώνας μ.Χ.), τα οποία ευρέθηκαν στην αρχαία Ολυμπία. Μεταξύ των άλλων, ξεχωρίζουν τα μνημειώδη αγάλματα από το Νυμφαίο του Ηρώδη του Αττικού, ενός πολυτελούς οικοδομήματος που ανεγέρθηκε γύρω στο 160 μ.Χ., ο ανδριάντας του αυτοκράτορα Αδριανού ο οποίος διασώθηκε σχεδόν ακέραιος και, το άγαλμα της Ποππαίας Σαβίνας, το οποίο ευρέθη στον δωρικό ναό της Ήρας. 

 

• Αίθουσα 12η - Τα τελευταία χρόνια του Ιερού

Στην τελευταία αίθουσα της έκθεσης ολοκληρώνεται η παρουσίαση της ιστορικής διαδρομής του Ιερού με διάφορα εκθέματα (πήλινα, υάλινα, χάλκινα κ.α. ευρήματα) τα οποία τοποθετούνται κατά τους τελευταίους αιώνες κατοίκησης της περιοχής της αρχαίας Ολυμπίας, ήτοι από τον 2ο μέχρι τον 6ο-7ο αιώνα μ.Χ., προ της εγκαταλείψεως του συγκεκριμένου χώρου.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι ως άνω 12 αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου, με την χρονολογική διάταξή του περιεχομένου τους, επιτυγχάνουν μιαν άρτια προβολή των σπουδαίων εκθεμάτων, πληροφορώντας επαρκώς, με τρόπο απλό, μη κουραστικό αλλά συνάμα εμπεριστατωμένο, τον κάθε επισκέπτη, ως προς την ιστορική εξέλιξη του Ιερού της αρχαίας Ολυμπίας. Εκτός από τα εκθέματα, το διαθέσιμο πλούσιο εποπτικό υλικό (κείμενα, σχέδια, χάρτες, φωτογραφίες, προπλάσματα μνημείων κ.α.) συμβάλει στην καλύτερη παρουσίαση και κατανόηση των παρουσιαζόμενων ευρημάτων. 

Τέλος, αντί επιλόγου, ας επαναλάβουμε πως για την είσοδο στο άκρως ενδιαφέρον Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας υφίσταται ενιαίο εισιτήριο το οποίο περιλαμβάνει επίσης την είσοδο στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ολυμπίας και στο Μουσείο της Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων, το οποίο μπορεί κάποιος να προμηθευτεί είτε online, είτε στα εκδοτήρια του Αρχαιολογικού Χώρου. 

Κάντε μια εικονική περιήγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας εδώ.

Δείτε όλες τις προσωπικές φωτογραφίες από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας εδώ.

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Στην Αρχαία Ολυμπία

Το Μουσείο της Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

Υπουργείο Πολιτισμού

Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας - Επίσημη Ιστοσελίδα

Φωτογραφίες: 

• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο και διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας.
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.