ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ [ΑΓΕΤ "ΗΡΑΚΛΗΣ" ΚΑΙ "ΟΛΥΜΠΟΣ"]

Η Ανώνυμος Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρία υπό την επωνυμία "Ανώνυμος Γενική Εταιρεία Τσιμέντων" συστάθηκε δια του Βασιλικού Διατάγματος της 25ης Ιουλίου του 1911, με το οποίο εγκρίθηκε το υπ'αριθμόν 23827 συμβόλαιο του Συμβολαιογράφου Αθηνών Αντωνίου Γρ. Μπουρνιά.

Σκοπός της Εταιρίας, όπως προέκυπτε από το δεύτερο άρθρο του Καταστατικού, ήταν "η κατασκευή και εμπορία τσιμέντων και προϊόντων εκ τσιμέντων και οικοδομήσιμων υλών, ως και πάσης άλλης Βιομηχανικής και εμπορικής εργασίας συναφούς, ήν ήθελεν αποφασίση το Διοικητικόν Συμβούλιον της Εταιρείας". Η δε διάρκεια της Εταιρείας ορίστηκε στα 50 έτη, με έδρα στην Αθήνα και κεφάλαιο αρχικά 2 εκατομμυρίων δραχμών εξ'ολοκλήρου καταβεβλημένο σε 20 χιλιάδες μετοχές, εκατό δραχμών εκάστη.

Άποψις κεντρικού τμήματος Εργοστασίων εν Δραπετσώνα Πειραιώς

Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικός Διευθυντής της εν λόγω Εταιρίας διορίστηκε ο χημικός, διπλωματούχος του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης, Ανδρέας Ν. Χατζηκυριάκος (1876 - 1956), γόνος εφοπλιστικής οικογενείας, ο οποίος είχε διατελέσει βοηθός του φημισμένου καθηγητού Ludwig von Tetmajer και είχε εργαστεί σε τσιμεντοποιίες στην Ελβετία και στην Ισπανία. Ο Ανδρέας Ν. Χατζηκυριάκος, ο οποίος αναμείχθηκε με την πολιτική ήδη από την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα εκλεγόμενος μάλιστα βουλευτής ως μέλος του κόμματος του Γ. Θεοτόκη, διαθέτοντας πρότερη εμπειρία ως ιδιοκτήτης εργοστασίου παραγωγής τσιμέντου στην Νικομήδεια της Μικράς Ασίας, φέρεται να υπήρξε ο πρώτος που εισήγαγε στην Ελλάδα την βιομηχανία της κατασκευής τσιμέντου, όντας ιδρυτής και συνιδιοκτήτης / διευθυντής του πρώτου τσιμεντουργείου που λειτούργησε στην Ελευσίνα ("Χατζηκυριάκος, Ζαχαρίου και Σια" μετέπειτα Τσιμέντα "ΤΙΤΑΝ") μέχρι το έτος 1908, εκ των κυρίων μετόχων, ιδρυτών και διευθυντής της Εταιρείας Τσιμέντων Κωνσταντινουπόλεως Αρσλάν και, αρχής γενομένης από το έτος 1917, ο κυριότερος μέτοχος και πρόεδρος του Δ.Σ. της υπό εξέτασιν Ανωνύμου Γενικής Εταιρείας Τσιμέντων. Κατά το έτος 1918, αποφασίστηκε η αύξηση του αρχικού μετοχικού κεφαλαίου σε 3.000.000 δραχμές με την έκδοση 10.000 μετοχών ονομαστικής αξίας 100 δραχμών εκάστη, εις την τιμή των 125 δραχμών. Ειρήσθω εν παρόδω, την επόμενη χρονιά (έτος 1919), η ΑΓΕΤ εισήλθε στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων "Ηρακλής", με γραφεία επί της οδού Σταδίου 34 στην Αθήνα και εργοστάσιο εν Πειραιεί, στην περιοχή της Δραπετσώνας, πλην του προαναφερομένου Ανδρέα Ν. Χατζηκυριάκου (σσ. ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω είχε ήδη διατελέσει Υπουργός επί ημερών διακυβέρνησης Στυλιανού Γονατά μετά την Καταστροφή), καταγράφονταν οι Α. Ζαβογιάννης (αντιπρόεδρος), Αλέξανδρος Ν. Χατζηκυριάκος (1874 - 1956, αδελφός του Ανδρέα Ν. Χατζηκυριάκου, στέλεχος του Πολεμικού Ναυτικού και ιδιοκτήτης πλοίων), Γεώργιος Ν. Χατζηκυριάκος, Σπυρ. Παπαφράγκος, Δ. Τομπάζης Μαυροκορδάτος, Σπήλιος Αγαπητός, Αναστ. Σταματιάδης, Γ. Μποσταντζόγλου, Γ. Βρυζάκης, Α. Μπεκιάρης, με διευθυντές τον Γ. Χατζηκυριάκο και τον μηχανικό Ι. Σάσσο.

Ανδρέας Χατζηκυριάκος - Πρόεδρος του Δ.Σ. και Γενικός Διευθυντής της Ανωνύμου Γενικής Εταιρείας Τσιμέντων

Η ίδρυση του εργοστασίου της Εταιρείας στην Δραπετσώνα, το οποίο εξοπλίστηκε με τέλεια μηχανήματα και πρωτοποριακά μέσα μεταφοράς του υλικού από ιδιόκτητα λατομεία, προέκυψε κατόπιν σχετικών μελετών ων πετρωμάτων προς χρήση και επεξεργασία καθώς επίσης των γενικών συνθηκών του συγκεκριμένου κλάδου. Στα ιδιόκτητα λατομεία της Εταιρείας, η εξόρυξη του πετρώματος γινόταν με perforatrices συμπιεσμένου αέρος που απέδιδαν 380 τόνους ημερησίως. Τα πετρώματα μεταφέρονταν από τα λατομεία στα εργοστάσια με ένα σύστημα εναερίου σιδηροδρόμου, μήκους 2.200 μέτρων, το οποίο είχε τη δυνατότητα να μεταφέρει 380 τόνους σε διάστημα 10 ωρών. Στη συνέχεια, τα πετρώματα αναλύονταν στο εργοστάσιο, αναμειγνύονταν με θηραϊκή γη βάσει συγκεκριμένης αναλογίας, ακολουθούσε η θραύση, η ξήρανση και η άλεση σε μια λεπτότατη σκόνη, σε έναν μύλο 400 ίππων. Η εν λόγω σκόνη έπειτα ψηνόταν διαμέσου ενός σύγχρονου συστήματος σε έναν περιστροφικό κλίβανο γιγαντιαίων διαστάσεων (52 μέτρων μήκους και διαμέτρου 2,80 μέτρων) με χρήση κονιοποιημένου άνθρακα σε θερμοκρασία 1500-1600 βαθμών Κελσίου. Από την εν λόγω διαδικασία παραγόταν το klinker (σσ. τσιμέντο σε μορφή χαλίκων), το οποίο αργότερα επεξεργαζόταν (άλεση) σε έναν ειδικό σύγχρονο μύλο (compound moulin a boulet et moulin tube Dana), δύναμης 300 ίππων, από όπου προέκυπτε το καθ'αυτό τσιμέντο. Το παραγόμενο προϊόν (τσιμέντο) μετά την άλεσή του τοποθετείτο σε ειδικές αποθήκες (silos) και κατόπιν ακολουθούσε η παραλαβή, η τοποθέτηση σε σάκους, το ζύγισμα με αυτόματες ηλεκτροκίνητες πλάστιγγες και τέλος το εμπόριο αυτού.

Περιστροφικός Κλίβανος

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως όλες οι ενδιάμεσες μεταφορές του υλικού εντός των εργοστασιακών εγκαταστάσεων, από το στάδιο του αρχικού πετρώματος και μέχρι την τελική μορφή του τσιμέντου, όπως επίσης του γαιάνθρακα που χρησιμοποιείται για το ψήσιμο, γίνονται δια μέσου μηχανικών προωστήρων, αναβατήρων και λοιπών σύγχρονων συστημάτων μεταφοράς. Η δε κίνηση όλων των προαναφερόμενων μηχανημάτων του εργοστασίου γινόταν με ηλεκτρική ενέργεια η οποία παραγόταν στις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις και πιο συγκεκριμένα σε ένα ιδιαίτερο κτίριο με ηλεκτρομηχανοστάσιο δι'ατμοστροβίλου 1000 ίππων.

Άποψις εναερίου σιδηροδρόμου

Ως προς την παραγωγική διαδικασία, ο περιστροφικός κλίβανος ψησίματος απέδιδε σε καθημερινή βάση 120 τόνους τσιμέντου. Κατ'αυτόν τον τρόπο, η μέση ετήσια παραγωγή ανερχόταν σε 30.000 τόνους, ενώ λόγω της ζητήσεως προβλεπόταν η αύξηση σε 60.000 τόνους κατ'έτος. Το ελληνικής παραγωγής τσιμέντο "Ηρακλής", χαρακτηριζόταν ως εφάμιλλο σε ποιότητα με τα αντίστοιχα παραγόμενα στα εργοστάσια της Ευρώπης, ενώ προσέφερε την δυνατότητα για την διάδοση και εξάπλωση των κατασκευών από μπετόν αρμέ (beton armé) στη χώρα μας, προκαλώντας κατ'αυτόν τον τρόπο μια πραγματική επανάσταση στον οικοδομικό κλάδο, καθώς οι νέες κατασκευές από μπετόν αρμέ αποδείχθηκαν αντισεισμικές, ασύγκριτα πιο ανθεκτικές κατά της φωτιάς και πιο οικονομικές σε σύγκριση με τις παλαιότερες μεθόδους κατασκευών.

Χαρακτηριστικά Τσιμέντων "Ηρακλής" - Μέσος Όρος Δοκιμών 1919-1921

Τον Αύγουστο του έτους 1924, κατόπιν σχετικής αποφάσεως της Γενικής Συνελεύσεως, το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρίας αυξήθηκε σε 7.300.000 δραχμές με την έκδοση 73.000 μετοχών αξίας 100 δραχμών εκάστη, οι οποίες διατέθηκαν στην τιμή των 125 δραχμών, για να ακολουθήσει νέα αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου στις 10.300.000 δραχμές. Στα μέσα του έτους 1926, το αποθεματικό της εταιρίας κατά την 31η Δεκεμβρίου του 1925 ανερχόταν σε 1.345.043,80 δραχμές. Την ίδια εποχή, το Δ.Σ. της εταιρίας απαρτιζόταν από τους: Ανδρέα Ν. Χατζηκυριάκο (Πρόεδρος), Δημ. Ζαβογιάννη (Αντιπρόεδρος), Αλέξανδρο Ν. Χατζηκυριάκο, Δ. Τομπάζη Μαυροκορδάτο, Αναστ. Σταματιάδη, Γ. Μποσταντζόγλου, Σπ. Παπαφράγκο, Σπήλ. Αγαπητό, Γ. Βρυζάκη και Αλεξ. Μπεκιάρη.

Στα τέλη της δεκαετίας του '20, καταγράφηκε η είσοδος της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (ΕτΕ) στην μετοχική σύνθεση της κερδοφόρας Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων "Ηρακλής" ενώ σχεδόν ταυτόχρονα πραγματοποιείται η συγχώνευση της υπό εξέτασιν εταιρίας με την Εταιρία Τσιμέντων Βόλου "Όλυμπος". Την ίδια εποχή, με την παραγωγή της ΑΓΕΤ να φθάνει τους 96.000 τόνους, ο πρόεδρος της Εταιρίας Ανδρέας Ν. Χατζηκυριάκος, ο οποίος είχε διατελέσει επί χρόνια πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων (1921-1925 και 1927-1931), εκλέχθηκε γερουσιαστής (1929) και εισήγαγε στο Δ.Σ. της Εταιρίας τον οικονομολόγο, Διοικητή της ΕτΕ και φίλα προσκείμενο στα Ανάκτορα Ιωάννη Α. Δροσόπουλο. (12 Ιουλίου 1870 – 27 Ιουλίου 1939)

Κατά τη δεκαετία του '30, η παραγωγή / απόδοση της ΑΓΕΤ έσπασε το φράγμα των 100.000 τόνων, η δανειοδότηση της Εταιρίας μεγάλωνε με τις ευλογίες του Ελευθερίου Βενιζέλου, ενώ εργολήπτες πλήθους κρατικών τεχνικών και στρατιωτικών έργων συνεργάζονταν στενά με την Εταιρία. Εκείνη την εποχή, η έδρα της ΑΓΕΤ βρισκόταν στον β' όροφο του Μεγάρου Αφθονίδου, στην οδό Παπαρρηγοπούλο 9, στην Αθήνα. Εκτός από τα δυο εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου ("Ηρακλής" στη Δραπετσώνα και "Όλυμπος" στον Βόλο), η εταιρία διέθετε πρατήρια στην Αθήνα, στον Βόλο και στην Θεσσαλονίκη (σσ. ενώ αργότερα καταγράφηκε η λειτουργία πρατηρίου στον Πειραιά, στην οδό Αλιπέδου 17). 

Ανώνυμος Γενική Εταιρία Τσιμέντων (έτος 1932)

Ο Ανδρέας Ν. Χατζηκυριάκος, διατελώντας ξανά Υπουργός Εθνικής Οικονομίας στην κυβέρνηση Ιωάννου Μεταξά (Αύγουστος 1936 - Ιούλιος 1937) και έχοντας εκλεγεί εκ νέου Πρόεδρος του ΣΕΒ (1936-1939), διέθετε πλέον συμφέροντα σε θαλάσσιες μεταφορές, ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια κεραμικής και υφαντουργίας, οικοδομικές και τεχνικές επιχειρήσεις και ετοίμαζε τη διάδοχη κατάσταση στην ΑΓΕΤ διορίζοντας κατά το έτος 1939 τον γαμπρό του, πολιτικό μηχανικό, Αλέξανδρο Γ. Τσάτσο (1905 - 6 Ιουλίου 1985), ο οποίος είχε νυμφευτεί την κόρη του Δήμητρα Α. Χατζηκυριάκου, ως εντεταλμένο σύμβουλο της Εταιρίας. Η δε πορεία της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων "Ηρακλής" παρέμενε σταθερά ανοδική (139.000 τόνοι παραγωγής κατά το έτος 1939) με τον Ανδρέα Ν. Χατζηκυριάκο να χαρακτηρίζεται "βασιλιάς του τσιμέντου". 

Ανώνυμος Γενική Εταιρία Τσιμέντων (έτος 1939)

Στα χρόνια της Κατοχής, ο Αλέξανδρος Γ. Τσάτσος ανέλαβε την "έναντι των Γερμανών εκπροσώπησιν της ελληνικής τσιμεντοβιομηχανίας", συνεργαζόμενος στην ουσία με τον φασιστικό Άξονα τον οποίον το εργοστάσιο της ΑΓΕΤ τροφοδοτούσε με τσιμέντο υπό την δικαιολογία της σωτηρίας / μη καταστροφής των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Την ίδια περίοδο, στο επιταγμένο εργοστάσιο της Δραπετσώνας, καταγράφηκαν θάνατοι εργατών από ασιτία και φυματίωση. Μετά την Απελευθέρωση, στα τέλη της δεκαετίας του '40, το εργοστάσιο της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων "Ηρακλής" στη Δραπετσώνα καταγραφόταν με αριθμό τηλεφώνου 47-911, σε σχετικό Οδηγό. Αξιομνημόνευτο το γεγονός πως σύμφωνα με τις διαθέσιμες πηγές, εκείνη την περίοδο, καταγράφηκαν αρκετές απολύσεις εργατών/εργαζομένων. 

Λίγα χρόνια αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του '50, ένα νέο εργοστάσιο ανεγέρθηκε παραπλεύρως του παλαιότερου και εξοπλίστηκε με τα πλέον σύγχρονα κατόπιν σχετικής δανειακής επιχορηγήσεως από τους πόρους του Σχεδίου Μάρσαλ ύψους 1.440.000 δολαρίων. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως για την κατασκευή των νέων κτιρίων και για την τοποθέτηση των νέων, εξ Αμερικής, βιομηχανικών εγκαταστάσεων, συνεργάστηκαν εργολαβικά πάνω από δώδεκα οικοδομικές / τεχνικές εταιρίες και ανάδοχοι, με αποτέλεσμα η παραγωγική δυναμικότητα του εργοστασίου "Ηρακλής" στη Δραπετσώνα να ξεπεράσει τους 1000 τόνους ανά ημέρα!

Στο κάτωθι ενδεικτικό αρχειακό φωτογραφικό τεκμήριο από το έτος 1950 καταγράφονται οι δυο νέες, αμερικανικής κατασκευής, κάμινοι του εργοστασίου "Ηρακλής" στην Δραπετσώνα, μήκους 120 μέτρων και διαμέτρου 3,3 μέτρων, οι οποίες τότε αποτελούσαν τις μακρότερες καμίνους ξηράς επεξεργασίας σε όλο τον κόσμο! Κατά το έτος 1951, ο Αλέξανδρος Γ. Τσάτσος διορίστηκε διευθύνων σύμβουλος της Εταιρίας, με την παραγωγική ικανότητα της ΑΓΕΤ να αυξάνεται σταδιακά όπως άλλωστε και η δανειοδότησή της. 

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί πως κάμινοι του ιδίου τύπου εγκαταστάθηκαν στο εν Βόλω εργοστάσιο "Όλυμπος", κατόπιν σχετικής δανειακής ενισχύσεως ύψους 1.000.000 δολαρίων από την ECA (Economic Cooperation Administration) η οποία διαχειριζόταν τους πόρους του Σχεδίου Μάρσαλ, με αποτέλεσμα η ετήσια παραγωγή τσιμέντου του συγκεκριμένου εργοστασίου να ανέβει στους 200.000 τόνους ανά έτος. 

Αρχειακό φωτογραφικό τεκμήριο από τις νέες εγκαταστάσεις του εργοστασίου "Ηρακλής" της ΑΓΕΤ στη Δραπετσώνα με τον έναν εκ των δυο περιστροφικών κλιβάνων μήκους 125 μέτρων και διαμέτρου 3,05 μέτρων να καταγράφεται στο κάδρο. Αριστερά, το κτίριο τροφοδοτήσεως και το σιλό "φαρίνας":

Κατά μήκος όψη των δυο περιστροφικών κλιβάνων μετά της καπνοδόχου (στο βάθος), ύψους 76 μέτρων και εσωτερικής διαμέτρου 7 μέτρων, κατασκευασμένης από οπλισμένο σκυροκονίαμα:

Ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων, μέσα από τις σελίδες του περιοδικού "Βιομηχανική Επιθεώρησις" του έτους 1952:

Αρχειακό τεκμήριο της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων στο οποίο καταγράφεται η διεύθυνση της έδρας της εταιρίας σταθερά στην Αθήνα (οδός Σανταρόζα 3), το εν Πειραιεί εργοστάσιο "Ηρακλής" στη Δραπετσώνα (σσ. με εξαψήφιο αριθμό τηλεφώνου) και το αντίστοιχο εργοστάσιο "Όλυμπος" στο Βόλο.

Κατά το έτος 1954, καταγράφηκε η αλλαγή των γραφείων πωλήσεων της υπό εξέτασιν εταιρίας από την οδό Σανταρόζα 3 στο Μέγαρο του Ταμείου Ασφαλίσεως Προσωπικού Τραπεζών επί της οδού Δραγατσανίου 8.

Στα τέλη του έτους 1958, το βασιλικό ζεύγος Παύλου Α' και Φρειδερίκης επισκέφθηκε το εργοστάσιο της Δραπετσώνας στα πλαίσια ευρύτερης επίσκεψης στην εν λόγω περιοχή. Ο Αλέξανδρος Γ. Τσάτσος, νέος πρόεδρος της Εταιρίας, ανανέωσε τους δεσμούς με την τότε εξουσία, ήτοι με την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) του Κωνσταντίνου Καραμανλή και με τα Ανάκτορα, ενώ ο ίδιος - όπως και ο προκάτοχός του Ανδρέα Ν. Χατζηκυριάκος - είχε ήδη διατελέσει Πρόεδρος του ΣΕΒ (1952-1956).

Από την Δευτέρα 25 Μαΐου του έτους 1959 ο νέος γενικός (εξαψήφιος) τηλεφωνικός αριθμός των εργοστασίων της Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων υπήρξε ο "463.851". 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως αρχής γενομένης από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, η υπό εξέτασιν εταιρία ξεκίνησε να εκδίδει σε ετήσια βάση ένα καλαίσθητο θεματικό ημερολόγιο. Τα εν λόγω ημερολόγια, στις μέρες μας (21ος αιώνας), είναι δυσεύρετα και θεωρούνται συλλεκτικά. 

Τσιμέντα "Ηρακλής" - "Όλυμπος": Ημερολόγιο έτους 1961

Κατά τη δεκαετία του 1960, η ΑΓΕΤ "Ηρακλής" αναδείχθηκε σε κορυφαία εξαγωγική τσιμεντοβιομηχανία στην Ευρώπη. Σε εγχώριο επίπεδο, η εκτεταμένη χρήση τσιμέντου και οπλισμένου σκυροδέματος σε πληθώρα κατασκευών κατά την περίοδο της ανασυγκρότησης της χώρας, συνέβαλε επίσης στη γιγάντωση της εταιρίας. Ενδεικτικά, ας αναφερθεί πως η παραγωγή της Εταιρίας κατά το έτος 1962 ανήλθε στους 910.000 τόνους ενώ την επόμενη χρονιά (1963) στους 1.017.000 τόνους. Ταυτόχρονα, η συμμετοχή της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος στην χρηματοδότηση της Εταιρίας αυξανόταν, όπως άλλωστε και οι δανειοδοτήσεις.

Στα μέσα της δεκαετίας του '60 (περίοδος 1964-1967), λειτούργησαν κέντρα διανομής σε Θεσσαλονίκη, Ρίο και Ηγουμενίτσα. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός πως στα χρόνια της Δικτατορίας, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΑΓΕΤ "Ηρακλής" Αλέξανδρος Γ. Τσάτσος είχε διοριστεί Πρόεδρος της ΕΤΒΑ ενώ διατέλεσε επίσης μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Στις αρχές της δεκαετίας του '70, τόσο η παραγωγή όσο και ο τζίρος της ΑΓΕΤ ανέρχονταν πλέον σε δυσθεώρητα ύψη, ενώ ταυτόχρονα ιδρύθηκαν αρκετές θυγατρικές εταιρίες. 

Στα μέσα της δεκαετίας του '70, μετά την πτώση της Χούντας, η αθρόα δανειοδότηση της ΑΓΕΤ συνεχίστηκε. Στη νέα μονάδα του εργοστασίου του Βόλου επενδύθηκαν από την ΑΓΕΤ 2,7 δισεκατομμύρια δραχμές με αποτέλεσμα την αύξηση της ετήσιας παραγωγής στους 4.000.000 τόνους τσιμέντου (σσ. 1.000.000 τόνους παρήγαγε το εργοστάσιο "Ηρακλής" στη Δραπετσώνα και 3.000.000 τόνους το εργοστάσιο "Όλυμπος" στο Βόλο). Η πλειοψηφία του παραγόμενου τσιμέντου προοριζόταν για εξαγωγές με το αντίστοιχο συνάλλαγμα να υπολογίζεται σε 70.000.000 δολάρια!

Κατά το έτος 1980, ο Αλέξανδρος Γ. Τσάτσος αποχώρησε από την Εταιρία παραδίδοντας τα ηνία στον υιό του Γεώργιο Α. Τσάτσο. Δυο χρόνια αργότερα (1982), ξεκίνησε η λειτουργία του εργοστασίου "Ηρακλής ΙΙ" στη θέση Μηλάκι Αλιβερίου Ευβοίας. Την επόμενη χρονιά (Σεπτέμβριος 1983), τα μέλη της οικογενείας Τσάτσου απομακρύνθηκαν από τη διοίκηση της ΑΓΕΤ Ηρακλής η οποία εθνικοποιήθηκε από την κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου και υπάχθηκε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Την ίδια στιγμή που η οικογένεια Τσάτσου κατηγορούσε του ΠΑΣΟΚ πως δρούσε μεροληπτικά ενάντια σε επιχειρηματίες φιλικά προσκείμενους προς την Δεξιά, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, υπό τον Γεράσιμο Αρσένη (30 Μαΐου 1931 - 19 Απριλίου 2016), κατέθεσε μήνυση εναντίον του Αλέξανδρου Γ. Τσάτσου και των υιών του για απάτες. Ακολούθησε απαλλακτική πρόταση στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, παραπεμπτικό βούλευμα σύμφωνα με το οποίο απαγορευόταν η έξοδος από την χώρα στους εμπλεκόμενους, οι οποίοι όμως είχαν ήδη διαφύγει στο εξωτερικό! Για την ιστορία η δικαστική δίωξη της οικογένειας Τσάτσου ατόνησε μετά την απομάκρυνση του Αρσένη από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας (1985) ενώ επί ημερών Υπουργίας Κώστα Σημίτη (23 Ιουνίου 1936 - 5 Ιανουαρίου 2025), οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν. 

Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε πως στις αρχές της δεκαετίας του '80, η ΑΓΕΤ έλεγχε περισσότερες από 30 εταιρίες κατασκευών, έτοιμου σκυροδέματος, υλικών συσκευασίας, υπηρεσιών οργάνωσης, ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.α., διαθέτοντας 11 πλοία μεταφοράς τσιμέντου, ελέγχοντας περί το 40% της σχετικής αγοράς. Εκτός από την τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ Ηρακλής, ο Όμιλος ο οποίος απασχολούσε περί τους 3.780 εργαζομένους, μεταξύ των άλλων, διέθετε την ναυτιλιακή Ηρακλής ΑΕ, την μεταφορική Ηρακλής Διεθνής, την τεχνική εταιρία ΕΒΙΣΚΑΕ, την εταιρία παραγωγής χαρτοσάκων ΑΙΓΙΣ, τις εταιρίες έτοιμου σκυροδέματος Αστήρ Μπετόν, Σκυρόδεμα ΑΕ, ΛΑΤΟ ΑΕ, την εταιρία προκατασκευασμένων στοιχείων σκυροδέματος ΕΜΜΘ - Κτιριακά Στοιχεία, την ΛΑΒΑ ΑΕ (παραγωγή γύψου), την εταιρία ηλεκτρομηχανολογικών κατασκευών ΕΛΒΗΜ ΑΕ (σσ. βλέπε την επόμενη διαφημιστική καταχώρηση), την εταιρία παροχής υπηρεσιών καθαρισμού εσωτερικών χώρων ISS Συστήματα Υπηρεσιών ΑΕ, την εταιρία παραγωγής θηκών συσκευασίας Ηρακλής Συσκευασία, την εταιρία παροχής υπηρεσιών Η/Υ ΑΜΠΕΡ, την εταιρία παροχής υπηρεσιών οργάνωσης γραφείων T-BORC Ελλάς, την εταιρία ορυκτελαίων Δέλτα Όιλ και την εταιρία διαχείρισης του κέντρου διανομής τσιμέντου στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου Alexandria Silo Investment Co. Σύμφωνα με τις κατηγορίες περί απάτης εις βάρος της Εθνικής Οικονομίας, η οικογένεια Τσάτσου, μέλη του Δ.Σ. της ΑΓΕΤ και ανώτερα στελέχη της Εταιρίας, συνεπικουρούμενοι από διάφορους άλλους επιχειρηματίες, υπεξαιρούσαν ποσά από την ΑΓΕΤ Ηρακλής διαμέσου διπλών τιμολογίων, διπλών ναυλοσυμφώνων, υπερτιμολογήσεων των πρώτων υλών και υποτιμολογήσεων του τσιμέντου, χρησιμοποιώντας ένα πλέγμα εικονικών υπεράκτιων (offshore) εταιριών με έδρα στη Λιβερία και στον Παναμά, με αποτέλεσμα η Εταιρία να εμφανίζει στους ισολογισμούς ζημίες πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων δραχμών.

Την 1η Μαρτίου του 1992, επί ημερών κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, αποφασίστηκε στα πλαίσια των ιδιωτικοποιήσεων που προωθούνταν εκείνη την εποχή με πρωταγωνιστή τον τότε Υπουργό Οικονομικών Στέφανο Μάνο, η πώληση της πλειοψηφίας των μετοχών της υπό εξέτασιν τσιμεντοβιομηχανίας σε μια κοινοπραξία αποτελούμενη από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και την ιταλική εταιρία Calcestruzzi S.p.A., ανήκουσα τότε στον Όμιλο Ferruzzi (Gruppo Ferruzzi), o οποίος βρισκόταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας παρουσιάζοντας συσσωρευμένα τεράστια συσσωρευμένα χρέη! Ειρήσθω εν παρόδω, διοικητής της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος εκείνη την εποχή ήταν ο δικηγόρος και τραπεζίτης Μιχάλης Βρανόπουλος (1946 – 24 Ιανουαρίου 1994), ο οποίος δολοφονήθηκε λίγα χρόνια αργότερα από την τρομοκρατική οργάνωση "17 Νοέμβρη", ενώ επικεφαλής της Calcestruzzi S.p.A. υπήρξε ο Lorenzo Panzavolta (1922-2016), ο οποίος λίγο αργότερα υπήρξε κεντρικό πρόσωπο έρευνας του γνωστού Ιταλού εισαγγελέα Antonio Di Pietro στο σκάνδαλο Tangentopoli, συνελήφθη κατηγορούμενος για συνεργασία με την ιταλική μαφία (1997) και εν τέλει καταδικάστηκε σε φυλάκιση (1998) και κατόπιν σε κατ'οίκον περιορισμό! Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, η απόφαση της πώλησης της ΑΓΕΤ Ηρακλής στην Calcestruzzi S.p.A. αντί 124 δισεκατομμυρίων δραχμών είχε ληφθεί με το σκεπτικό να μην καταλήξει η τσιμεντοβιομηχανία στη γαλλική Lafarge, η οποία ήταν εκ των βασικών ανταγωνιστών της. Τουλάχιστον οξύμωρο είναι το γεγονός πως το ακριβές τίμημα της πώλησης της ΑΓΕΤ Ηρακλής ουδέποτε έγινε γνωστό, ούτε το ποσό της δανειακής χρηματοδότησης, ούτε το ποσό που κατεβλήθη, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και μερίδα του Τύπου να καταγγέλλουν την κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη - σσ. η οποία κατέρρευσε λίγους μήνες αργότερα - για αδιαφανείς διαδικασίες και πώληση δημόσιας περιουσίας σε εξαιρετικά χαμηλό τίμημα (σσ. σύμφωνα με διάφορες πηγές, η αξία της ΑΓΕΤ εκείνη την εποχή υπολογιζόταν περί τα 200 με 300 δις δραχμές) παρά την αντίθετη εισήγηση της ακριβοπληρωμένης συμβουλευτικής εταιρίας Morgan Stanley! 

Για την ιστορία αξίζει επίσης να αναφέρουμε πως ο τότε πρόεδρος του Ομίλου Ferruzzi (μετέπειτα Ομίλου Ferruzzi - Montedison), στον οποίο ανήκει όπως προαναφέρθηκε η Calcestruzzi S.p.A., υπήρξε ο μεγιστάνας Raul Gardini (07.06.1933 – 23.07.1993), ο οποίος αυτοκτόνησε λίγο πριν την σύλληψή του για ανάμειξή του σε διάφορα σκάνδαλα στην Ιταλία, αφού είχαν προηγηθεί συλλήψεις στελεχών του Ομίλου οι οποίοι αποδεδειγμένα συνεργάζονταν στενά με την Cosa Nostra και χρημάτιζαν πολιτικούς με σκοπό την εύνοια σε διαγωνισμούς δημοσίων έργων! Η δε Calcestruzzi S.p.A., μέσα στη δίνη των εξελίξεων, πωλήθηκε κατά το έτος 1997 στον επίσης ιταλικό Όμιλο Italcementi (σσ. η Italcementi S.p.A. εν συνεχεία εξαγοράστηκε τον Οκτώβριο του 2016 από την γαλλική θυγατρική του γερμανικού Ομίλου HeidelbergCement).

Το καλοκαίρι του έτους 1999, ο πλειοψηφικός έλεγχος τόσο της ΑΓΕΤ "Ηρακλής" όσο και της εταιρίας Τσιμέντα Χαλκίδος Α.Ε. που ανήκε στην εδρεύουσα στο Λουξεμβούργο εταιρία Calcemento International S.A. πέρασε στα χέρια της βρετανικής εταιρίας παραγωγής τσιμέντου Blue Circle Industries Plc, έναντι τιμήματος 200 δισεκατομμυρίων δραχμών. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός πως εκείνη την εποχή η χρηματιστηριακή αξία της ΑΓΕΤ "Ηρακλής" η οποία διέθετε 3 εργοστάσια, 13 κέντρα διανομής και αποθήκης τσιμέντου, 13 πλοία μεταφοράς τσιμέντου και πρώτων υλών, 260 οχήματα και 12 λατομεία (6 ιδιόκτητα και 6 επί ενοικίω), ανερχόταν σε 460 δισ. δραχμές, ενώ οι πωλήσεις του Ομίλου κατά το έτος 1998 είχαν ανέλθει σε 191 δισ. δραχμές και τα προ φόρων κέρδη σε 24,37 δισ. δραχμές. 

Δυο χρόνια αργότερα (2001), η βρετανική Blue Circle Industries Plc εξαγοράστηκε από την γαλλική Lafarge η οποία κατέστη η κορυφαία δύναμη στον κλάδο της τσιμεντοβιομηχανίας. Κατ'αυτόν τον τρόπο, η Lafarge, η οποία είχε πρώτο-εισέλθει στην ελληνική αγορά στις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέσω της εξαγοράς τριών εργοστασίων τσιμέντου και δύο λατομείων, απέκτησε εν τέλει, με καθυστέρηση μια δεκαετίας, αρχικά το πλειοψηφικό πακέτο της ΑΓΕΤ "Ηρακλής" και εν συνεχεία το ποσοστό το οποίο κατείχε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. 

Κατ'αυτόν τον τρόπο, από τις αρχές του 21ου αιώνα, η ΑΓΕΤ "Ηρακλής" αποτέλεσε τμήμα της πολυεθνικής Lafarge, η οποία κατά την περίοδο 2014-2015 συγχωνεύτηκε με την ελβετικών συμφερόντων πολυεθνική εταιρία Holcim βάσει μιας γιγαντιαίας συμφωνίας αξίας άνω των 50 δισ. δολαρίων, σχηματίζοντας ένα νέο εταιρικό σχήμα με την επωνυμία LafargeHolcim, το οποίο με τη σειρά του μετονομάστηκε σε Holcim Group (επίσημα Holcim Limited) το καλοκαίρι του 2021. Στο μεσοδιάστημα, καταγράφηκαν επίσης η παύση της λειτουργίας του εργοστασίου  στην Χαλκίδα κατά το έτος 2013 και η αποχώρηση της εταιρίας από το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών μετά την πλήρη (100%) εξαγορά των μετοχών της κατά το έτος 2016.

Στα μέσα της δεκαετίας του 2020, ο Όμιλος "Ηρακλής", δραστηριοποιείται εμπορικά σε όλη τη χώρα με εγκαταστάσεις παραγωγής, διανομής και εξόρυξης. Αναλυτικότερα, ο Όμιλος διαθέτει δύο εργοστάσια παραγωγής τσιμέντου (Βόλος και Μηλάκι Ευβοίας) με τις αντίστοιχες λιμενικές εγκαταστάσεις τους, εκμεταλλεύεται 11 ενεργά λατομεία για την εξόρυξη πρώτων υλών συν 3 επιπρόσθετα ορυχεία βιομηχανικών ορυκτών (ελαφρόπετρας, γύψου και ποζολάνης) μέσω θυγατρικής (ΛΑΒΑ), καλύπτει εμπορικά τις ανάγκες της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας σε χύδην και συσκευασμένο τσιμέντο μέσω 6 κέντρων διανομής (Δραπετσώνα, Ηγουμενίτσα, Ηράκλειο Κρήτης, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Ρίο) ενώ τέλος διαχειρίζεται ένα δίκτυο 14 μονάδων έτοιμου σκυροδέματος μέσω της σχετικής θυγατρικής Lafarge Beton. Τα κεντρικά γραφεία του Ομίλου "Ηρακλής" που περιλαμβάνει τις εταιρίες ΑΓΕΤ "Ηρακλής", Lafarge Beton ΑΒΕΕ, ΛΑΒΑ Μεταλλευτική και Λατομική Α.Ε., Ανώνυμος Ναυτιλιακή Εταιρία "Ηρακλής", Ναυτιλιακή Εταιρεία Διακινήσεως Τσιμέντου Μέσης Ανατολής Α.Ε., "Ηρακλής" Δομικά Στοιχεία Ελλάδος Α.Ε. και Geocycle Ελλάς Μονοπρόσωπη Α.Ε., βρίσκονται επί της οδού Διονυσίου Σολωμού 32 στην Λυκόβρυση Αθηνών. 

Αντί επιλόγου, ακολουθούν ορισμένες ενδεικτικές σύγχρονες φωτογραφικές καταγραφές από τις εγκαταστάσεις του κέντρου διανομής της εταιρίας στη Δραπετσώνα, εκεί όπου λειτούργησε το πρώτο εργοστάσιο ("Ηρακλής") της πάλαι ποτέ κραταιάς ελληνικής Ανωνύμου Γενικής Εταιρίας Τσιμέντων. 

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Ο "εναέριος" σιδηρόδρομος Σελεπίτσαρη - Δραπετσώνας

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τις κάτωθι πηγές:

Επίσημη Ιστοσελίδα

Πανελλήνιο Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδας, Εκδοτικός Οίκος Χατζηιωάννου. 

Οδηγός Χρηματιζομένων Αθ. Δ. Τρυγονίδου και Κ.Η. Αναγνωστόπουλου

Περιοδικό "Βιομηχανική Επιθεώρησις"

Τύπος Εποχής - Οδηγοί Πόλεως

• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.