Ο (πρώην) ιερός ναός της Αγίας Ειρήνης νυν μουσείο (Aya İrini Müzesi), ευρισκόμενος εντός του υπαίθριου χώρου που οδηγεί στην πρώτη πύλη του Τοπ Καπί (Topkapı Sarayı) και σε απόσταση αναπνοής από την σαφέστατα πιο διάσημη Αγία Σοφία (Ayasofya Müzesi), αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα πρώιμης βυζαντινής αρχιτεκτονικής της Κωνσταντινούπολης και πρωτότυπο υπόδειγμα σταυροειδούς βασιλικής με τρούλο.
Σύμφωνα με την διαθέσιμες ιστορικές πηγές, ο ιερός ναός της Αγίας Ειρήνης κατασκευάστηκε στο σημείο όπου προϋπήρχε μια πολύ μικρότερη εκκλησία κατά τον 4ο αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Α'. Προ της ανοικοδομήσεως της Αγίας Σοφίας, ο ιερός ναός της Αγίας Ειρήνης λειτούργησε ως Πατριαρχικός / Μητροπολιτικός Ναός της Κωνσταντινούπολης. Οι βυζαντινές πηγές αναφέρουν πως η Β' Οικουμενική Σύνοδος του έτους 381 έλαβε χώρα στον εν λόγω ιερό ναό. Το έτος 532, κατά τη Στάση του Νίκα, η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης καταστράφηκε από πυρκαγιά για να ακολουθήσει η ανοικοδόμησή της από τον Ιουστινιανό Α' με τη μορφή που έχει ως τις μέρες μας. Μετά τον σεισμό του 740, οπότε και καταγράφηκαν η κατάρρευση του τρούλου και σοβαρές ζημίες, η εκκλησία υπέστη εκτεταμένες επισκευές κατά την περίοδο του Κωνσταντίνου Ε'. Μετά την Άλωση της Πόλης η εκκλησία χρησιμοποιήθηκε ως οπλοστάσιο και αποθήκη λαφύρων πολέμου από τους Οθωμανούς (ενώ αργότερα, από το 1869, λειτούργησε ως πολεμικό μουσείο) δίχως ποτέ να μετατραπεί σε τζαμί. Σήμερα, η (πρώην) εκκλησία της Αγίας Ειρήνης θεωρείται μνημείο και αποτελεί μουσειακό χώρο (από το 1939) εντός του συγκροτήματος του ανακτόρου Τοπ Καπί αλλά με ξεχωριστό εισιτήριο. Εντός της Αγίας Ειρήνης, λόγω της εξαιρετικής ακουστικής του χώρου, λαμβάνουν χώρα πολιτιστικά δρώμενα και συναυλίες (κυρίως του Istanbul Music Festival).
Εισερχόμενος εντός του ναού, η απρόσμενη - σε σχέση με την Αγία Σοφία - ησυχία εντυπωσιάζει τον επισκέπτη σε συνδυασμό με την μοναδική ακουστική του άδειου χώρου η οποία πολλαπλασιάζει σε ένταση ακόμη και τον ήχο του κλείστρου της φωτογραφικής μηχανής. Η (πρώην) εκκλησία είναι εξαιρετικά άδεια, ένας μεγάλος κενός χώρος ο οποίος προκαλεί συναισθήματα θλίψης, αλλά ταυτόχρονα είναι υπέρμετρα γεμάτη με φως το οποίο εισέρχεται από τα πολυάριθμα ανοίγματα του οικοδομήματος.
Η εκκλησία της Αγίας Ειρήνης υπέστη λίγες σχετικά αλλοιώσεις και αρχιτεκτονικές αλλαγές / προσθήκες από τους Οθωμανούς παρόλο που είναι φανερή η έλλειψη όλων των λειτουργικών κατασκευών της (άμβωνας, Αγία Τράπεζα κτλ).
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως τα χαμηλότερα μέρη του ιερού ναού τα οποία αντικρίζει ο σύγχρονος επισκέπτης ανήκουν στο προαναφερθέν ιουστινιάνειο κτίσμα, ενώ η άνω δομή ανήκει στην ανακατασκευή / επισκευή μετά το σεισμό του 740.
Πάνω από το σημείο όπου κάποτε βρισκόταν η Αγία Τράπεζα της εκκλησίας, διασώζεται εντός ήμι-τρούλου ένας μεγάλος ψηφιδωτός Σταυρός, σε χρυσό φόντο, χαρακτηριστικό δείγμα τέχνης από τα χρόνια της Εικονομαχίας:
Σε αρκετά άλλα σημεία του παλαιό-χριστιανικού ιερού ναού μπορεί κάποιος να διακρίνει χριστιανικά σύμβολα και λοιπά στοιχεία διακοσμήσεων του ιερού ναού, όπως λ.χ. στα διαφορετικών ειδών κιονόκρανα που στέφουν τις κολώνες
Ή σε άλλα σημεία όπως τα παρακάτω εικονιζόμενα:
Ο ιερός ναός της Αγίας Ειρήνης και στο βάθος αριστερά η Αγία Σοφία:
Για την επίσκεψη στην Αγία Ειρήνη - όπως και σε άλλα σημεία αναφοράς / μνημεία της Κωνσταντινούπολης - συνίσταται η χρήση της κάρτας Museum Pass (αξίας 85 τούρκικων λιρών και διάρκειας 5 ημερών από την πρώτη χρήση - Δεκέμβριος 2015):
Το νοσταλγικό τραμ της Μεγάλης Οδού του Πέραν
Οι τοιχογραφίες της Αγίας Σοφίας
Η υπόγεια βασιλική δεξαμενή του Ιουστινιανού
Στο Τζαμί του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας Σταυροδρομίου
Ο Πύργος του Γαλατά
Επίσκεψη στο Gulhane Parki
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας Σταυροδρομίου
Ο Πύργος του Γαλατά
Επίσκεψη στο Gulhane Parki
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
Ναός Αγίας Ειρήνης - Wikipedia
Encyclopaedia of the Hellenic World - Αγία Ειρήνη
Τι χαμπέρια από την Πόλη - Στην Αγία Ειρήνη, αγκαλιά με άπλετο φως
Istanbul The Guide: Aya İrini Müzesi (Hagia Irene Museum)
Top Kapi Sarayi - Hagia Eirene
Φωτογραφίες:
- Όλες οι φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου