Pages

Παρασκευή, Αυγούστου 08, 2014

ΡΩΜΑΪΚΟ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΠΕΙΡΑΙΑ

Στο Οικοδομικό Τετράγωνο το οποίο ορίζεται από την λεωφόρο Ηρώων Πολυτεχνείου, τις κάθετες οδούς Γ. Σκουζέ και Φιλελλήνων καθώς επίσης μτην πρώτη παράλληλη της προαναφερομένης λεωφόρου, την οδό Λεωσθένουςυφίσταται ένα σαφέστατα αναξιοποίητο, μη προβεβλημένο και κακό-συντηρημένο κατ'ευφημισμόν Αρχαιολογικό Πάρκο εντός του οποίου διασώζονται ευρήματα / υπολείμματα από ένα οικιστικό οικοδομικό τετράγωνο το οποίο χρονολογείται στη Ρωμαϊκή Εποχή

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ο κάτωθι εικονιζόμενος αρχαιολογικός χώρος "αποκαλύφθηκε" κατόπιν απαλλοτρίωσης των κτιρίων που βρίσκονταν στο προαναφερθέν Ο.Τ. για λογαριασμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης με σκοπό την ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου Πειραιώς - μια κατασκευή η οποία ουδέποτε ξεκίνησε και ουδέποτε ολοκληρώθηκε.

Φωτογραφική καταγραφή του υπό εξέτασιν εν Πειραιεί Ρωμαϊκού Οικιστικού Τετραγώνου, περί τα μέσα της δεκαετίας του 1980, από πολυκατοικία επί της οδού Γ. Σκουζέ (αριστερά διακρίνεται η νυν λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου / πρώην Βασιλέως Κωνσταντίνου): 


Η κάτωθι εικονιζόμενη (φωτογραφία έτους 2014) καταπονημένη και πολυκαιρισμένη πινακίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και της Β' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων η οποία "κοσμούσε" (;) την υποτυπώδη, μονίμως κλειστή, είσοδο στον Αρχαιολογικό Χώρο (Ρωμαϊκό Οικιστικό Τετράγωνο Πειραιά) επί της λεωφόρου Ηρώων Πολυτεχνείου μας πληροφορούσε σχετικά: 


Επί της ουσίας βέβαια, ο συγκεκριμένος πειραϊκός Αρχαιολογικός Χώρος, όπως άλλωστε συμβαίνει με την πλειοψηφία των υπαίθριων αρχαιολογικών χώρων της εν λόγω πόλεως, ουδέποτε έχει υπάρξει ανοικτός και διαθέσιμος προς το κοινό. Αντιθέτως, η όψη του περιφραγμένου οικοπέδου, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, είναι διαχρονικά απογοητευτική, με απορρίμματα και χόρτα τα οποία καλύπτουν μέγα τμήμα των όποιων αρχαιολογικών ευρημάτων. Ούτε λόγος δε γίνεται για την οποιαδήποτε προβολή και αξιοποίηση του χώρου για τουριστικούς, εκπαιδευτικούς και άλλους τέτοιους συναφείς σκοπούς. 

Αεροφωτογραφία του οικοπέδου Ηρώων Πολυτέχνειου - Σκουζέ - Λεωσθένους - Φιλελλήνων

Το καλοκαίρι του 2014 ο φωτογραφικός φακός του παρόντος ιστολογίου κατέγραψε τον υπό εξέτασιν Αρχαιολογικό Χώρο πίσω από το σίδηρο κιγκλίδωμα που τον περιτριγυρίζει, αφού είχαν προηγηθεί πρόσφατες εργασίες καθαρισμού του οικοπέδου: 


Εντύπωση προκαλούσαν οι πολυκαιρισμένοι και διαβρωμένοι ξύλινοι περίπατοι / διάδρομοι - όπου αυτοί υφίστατο - οι οποίοι θεωρητικά θα εξασφάλιζαν την πρόσβαση των ενδιαφερομένων - επισκεπτών εντός του Αρχαιολογικού Χώρου.


Στο τμήμα του οικοπέδου προς την οδό Γ. Σκουζέ, έχει δημιουργηθεί μια μικρή πλατεία υπό την επίσημη ονομασία πλατεία Ροντήρη (σσ. της οποίας την ονομασία αγνοεί η πλειοψηφία των κατοίκων της πόλεως), η οποία βέβαια συντηρείται στα πλαίσια και με βάση τα πρότυπα και των υπολοίπων δημοσίων χώρων - πλατειών της πόλης, με πολλά απορρίμματα, υπερχειλισμένους τους όποιους ελάχιστους κάδους και ελάχιστη φροντίδα για τα παρτέρια: 


Η προαναφερθείσα μικρή πλατεία Ροντήρη όπως καταγράφηκε φωτογραφικά κατά το μήνα Δεκέμβριο του έτους 2011:

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Στην εν λόγω πλατεία, πλησίον της συμβολής της λεωφόρου Ηρώων Πολυτεχνείου με την οδό Γ. Σκουζέ, έστεκε η κάτωθι εικονιζόμενη "ταλαιπωρημένη", ξεχασμένη και ελαφρώς βανδαλισμένη προτομή του σκηνοθέτη, δασκάλου της δραματικής τέχνης και ιδρυτού του Πειραϊκού Θεάτρου Δημητρίου Ροντήρη (1899-1991), πίσω από πυκνή βλάστηση, δίχως καμία ενημερωτική πινακίδα ή ένδειξη. Πληροφοριακά αναφέρουμε ότι η προτομή, έργο του Πειραιώτη καλλιτέχνη Τάκη Παρλιαβάντζα, τοποθετήθηκε στο σημείο αυτό κατά το έτος 1995, από τον Ροταριανό Όμιλο Πειραιώς, επί δημαρχίας Στέλιου Λογοθέτη. Εν τέλει η προτομή αφαιρέθηκε και εκλάπη με αποτέλεσμα στο χώρο να παραμένει μονάχα το βάθρο. 


Στο έτερο αντίστοιχο κηπάριο το οποίο βρίσκεται προς την οδό Φιλελλήνων, ορισμένα παγκάκια φιλοξενούν νυχθημερόν αστέγους, ενώ την ίδια στιγμή μια μικρή "μονή" κακό-συντηρημένη μπασκέτα αποτελεί τον μοναδικό ελεύθερο δημόσιο χώρο καλαθόσφαιρας ολόκληρης της ευρύτερης περιοχής από το κέντρο και το λιμάνι του Πειραιά μέχρι το Χατζηκυριάκειο, την Πειραϊκή, τη Φρεαττύδα και το Πασαλιμάνι!

Δυο απόψεις του υπό εξέτασιν Αρχαιολογικού Χώρου όπως διακρινόταν από την οδό Λεωσθένους - στο βάθος η λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου - κατά τον μήνα Μάιο του 2010: 

 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Την ίδια εποχή, στο εν λόγω Αρχαιολογικό Πάρκο κυκλοφορούσε μια τουλάχιστον συμπαθής χελώνα:

ΧΕΛΩΝΑ

Η "ανάδειξη" του υπό εξέταση αρχαιολογικού χώρου το καλοκαίρι του έτους 2015 δίχως λοιπά σχόλια:


Ο κατ'ευφημισμόν Αρχαιολογικός Χώρος το καλοκαίρι του έτους 2017, όπως πάντοτε μη προσβάσιμος, με τα αρχαιολογικά ευρήματα πλήρως καλυμμένα από την βλάστηση: 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Στα αξιοσημείωτα, η τοποθέτηση νέων ενημερωτικών πινακίδων (καλοκαίρι 2017):

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ


Στα τέλη του έτους 2022, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο συζήτησε τη μελέτη με τίτλο "Διαμόρφωση και ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου στην πλατεία Ροντήρη στον Πειραιά" με αποτέλεσμα διάφορα ΜΜΕ της πόλης να προβάλουν το ζήτημα της ανάπλασης και αξιοποίησης του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου.

Ο υπό εξέτασιν αρχαιολογικός χώρος, με βλάστηση που θύμιζε βοσκοτόπι, όπως καταγράφηκε φωτογραφικά στις αρχές του έτους 2023:

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
  • Οι αποθήκες του Πολυμερόπουλου και το Δικαστικό Μέγαρο Πειραιώς
Πριν από τις ανασκαφές που έφεραν στο φως στις αρχές της δεκαετίας του 1980 τα προαναφερόμενα αρχαιολογικά ευρήματα, στο εν λόγω οικοδομικό τετράγωνο υφίσταντο οικίες και αποθήκες. Το μεγαλύτερο τμήμα του οικοδομικού τετραγώνου ανήκε στον μεγαλέμπορο ξυλείας Δημήτριο Πολυμερόπουλο, ο οποίος διατηρούσε εκεί τις σχετικές αποθήκες του καθώς και τα γραφεία της επιχείρησής του. Ο Δημήτριος Πολυμερόπουλος, η οικία του οποίου βρισκόταν στη συμβολή της οδού Δευτέρας Μεραρχίας με την ακτή Τρύφωνος Μουτζοπούλου, φέρεται να κληροδότησε το οικόπεδο στο Δήμο ώστε να οικοδομηθεί το Δικαστικό Μέγαρο Πειραιώς, όμως η εύρεση των αρχαιοτήτων, όπως αναφέραμε και στην εισαγωγή του παρόντος αφιερώματος, εμπόδισε την ανέγερσή του. 

Αρχειακό τεκμήριο από τις αρχές του έτους 1981 με αναφορά στα εγκαίνια των εργασιών για την ανέγερση του Δικαστικού Μεγάρου Πειραιώς:


Σύμφωνα με κάποιες αναφορές, αρκετά αρχαιολογικά ευρήματα καταστράφηκαν κατά τις κατεδαφίσεις των προϋπαρχόντων κτιρίων όπως και κατά τη διάρκεια των προαναφερομένων εργασιών για τη θεμελίωση του Δικαστικού Μεγάρου το οποίο εν τέλει ουδέποτε κατασκευάστηκε, με αποτέλεσμα να προκύψει έκτοτε ένα σχεδόν μόνιμο και διαχρονικό πρόβλημα σχετικά με τη στέγαση και λειτουργία των εν Πειραιεί Δικαστηρίων.

Έτος 1983

Η κάτωθι ασπρόμαυρη φωτογραφία της εποχής του Μεσοπολέμου (τέλη δεκαετίας 1930, περίοδος δημαρχίας Μιχαήλ Μανούσκου) καταγράφει, στο αριστερό της τμήμα, τα κτίσματα που υπήρχαν μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 στο οικόπεδο του σημερινού Αρχαιολογικού Πάρκου. 


Η είσοδος των γραφείων του Πολυμερόπουλου βρίσκονταν επί της τότε κεντρικής λεωφόρου Σωκράτους μετέπειτα Βασιλέως Κωνσταντίνου, περίπου στο κέντρο του οικόπεδου, στο ύψος όπου στις μέρες μας βρίσκεται - στην απέναντι πλευρά της λεωφόρου - γνωστό πρατήριο βενζίνης Shell. Σταθερό σημείο αναφοράς βεβαίως το περίπτερο που βρισκόταν στη συμβολή της προαναφερθείσης κεντρικής λεωφόρου (νυν Ηρώων Πολυτεχνείου) με την οδό Φιλελλήνων.

Η ως άνω ασπρόμαυρη αρχειακή φωτογραφία των τελών της δεκαετίας του '30 αποτέλεσε τη βάση βάση για μια σύνθεση / αντιπαραβολή του Πειραιά του "χθες και του σήμερα", μέσα από το πρωτότυπο project αντιπαραβολής φωτογραφιών του παρελθόντος και του παρόντος "Πειραιάς / Piraeus Retronaut":

ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ - ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΠΑΡΟΝ

Περί τα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο φωτογράφος Δημήτριος Παπαδήμος κατέγραψε φωτογραφικά το κάτωθι εικονιζόμενο διώροφο γωνιαίο νεοκλασικό, το οποίο βρισκόταν στη διασταύρωση της κεντρικής λεωφόρου με την οδό Γεωργίου Σκουζέ. Εκείνη την εποχή, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχει ο ιστότοπος του ΕΛΙΑ, στο εν λόγω νεοκλασικό στεγάζονταν το οδοντιατρείο του Ιωάννη Μακρή και το μπαρ Mike's Place.


Λίγα χρόνια αργότερα, περί τις αρχές της δεκαετίας του '70, ο φωτογράφος Στέλιος Σκοπελίτης, κατέγραψε το προαναφερθέν νεοκλασικό κτίριο, με ευδιάκριτη την πινακίδα του οδοντιατρείου του Ιωάννη Μακρή (καταγραφόμενη και ως οικία του οδοντιάτρου Λαγκάδη). 


Χρησιμοποιώντας ως βάση την ως άνω ασπρόμαυρη αρχειακή φωτογραφία του Στέλιου Σκοπελίτη δημιουργήθηκε η κάτωθι σχετική σύνθεση / αντιπαραβολή του Πειραιά του "χθες" και του "σήμερα", μέσα από το πρωτότυπο project αντιπαραβολής φωτογραφιών του παρελθόντος και του παρόντος "Πειραιάς / Piraeus Retronaut":

ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 84 & ΣΚΟΥΖΕ - ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΠΑΡΟΝ

Ειρήσθω εν παρόδω, ο προαναφερθείς φωτογράφος, μέσα από την ίδια συλλογή, μας "προσφέρει" επίσης μια άποψη του έτερου γωνιακού νεοκλασικού κτιρίου (επίσης κατεδαφισμένου) το οποίο βρισκόταν στη συμβολή των οδών Λεωσθένους και Γ. Σκουζέ, εντός των ορίων του οικοπέδου του σημερινού Αρχαιολογικού Χώρου. 


Τέλος, ας σημειωθεί πως στη συμβολή των προαναφερομένων οδών και πιο συγκεκριμένα επί της οδού Λεωσθένους 2, βρισκόταν - προ της απαλλοτριώσεώς / κατεδαφίσεώς της - η οικία της οικογενείας Αγγελέτου (Angeletti) καθώς και η έδρα της ποτοποιίας "Αίγλη.

Διαβάστε σχετικά θέματα:




Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων.
Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
  • "Νεοκλασικά Σπίτια της Αθήνας και του Πειραιά", Φωτογραφικό Λεύκωμα, Στέλιος Σκοπελίτης (1975) 
  • Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ)
  • Τύπος Εποχής - Συλλεκτικοί Χάρτες
Φωτογραφίες:
  • Όλες οι φωτογραφίες του αφιερώματος καθώς και οι συνθέσεις / αντιπαραβολές ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED). 
  • Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο. 
  • Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου