Το Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς, γνωστό απλά ως το "Δεύτερο", πρώτο-λειτούργησε το έτος 1914 σηματοδοτώντας την εκκίνηση μιας νέας περιόδου αναφοράς στην εκπαιδευτική ιστορία της πόλεως. Το Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς, στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του 20ου αιώνα, προοριζόταν να καλύψει τις δημόσιες δευτεροβάθμιες σχολικές ανάγκες της πόλεως οι οποίες είχαν αυξηθεί σε σημείο τέτοιο ώστε να μην επαρκεί μονάχα η λειτουργία του Α' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς το οποίο βρισκόταν στην πλατεία Κοραή (πρώτο σχολικό έτος λειτουργίας 1876-1877 - στο οικόπεδο όπου σήμερα το Δημαρχείο), ήτοι παραπλεύρως των αρχαιοτέρων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων του Πειραιώς, των σχολείων του Ιωνίδη-Ιπλικτσή (δηλαδή της σημερινής Ιωνιδείου Σχολής).
Το Δεύτερον (Β') λοιπόν δημόσιο Γυμνάσιο του Πειραιά στεγάστηκε σε ένα υφιστάμενο επιβλητικό νεοκλασικό κτίριο, επί της λεωφόρου Θεόδωρου Αφεντούλη (πρώην λεωφόρος Νοσοκομείου), πλησίον της ονομαστής συνοικίας της Βρυώνη. Το παρακάτω εικονιζόμενο νεοκλασικό κτίριο ανεγέρθηκε κατά την περίοδο 1874-1876, κατόπιν σχετικής δωρεάς του Ιακώβου Ράλλη, επί δημαρχίας Τρύφωνος Μουτζόπουλου, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ιωάννη Λαζαρίμου. Αρχικά, στο εν λόγω κτίριο στεγάστηκε το Β' Παρθεναγωγείο Πειραιώς (της υδραίικης συνοικίας) - το οποίο νωρίτερα στεγαζόταν στην οικία Μανίνα στη συμβολή των οδών Ι. Χατζηκυριάκου και Κανάρη -, μέχρι το έτος 1914, οπότε και παραχωρήθηκε προς χρήση στο νεοσυσταθέν Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς.
Αξιοσημείωτο είναι λοιπόν το γεγονός ότι ο ομογενής Ιάκωβος Ράλλης (αδελφός του Λουκά Ράλλη) αποτέλεσε μέγα δωρητή τόσο του Α' Παρθεναγωγείου Πειραιώς (δηλαδή της μετέπειτα Ραλλείου Σχολής) όσο και του Β' Παρθεναγωγείου Πειραιώς. Ο Παντολέων Καμπούρογλου, στο έργο του "Ιστορία του Πειραιώς από του 1833-1882 έτους", είναι σαφής: "Ο αείμνηστος Ιάκωβος Ράλλης ίδρυσε δυο καταστήματα Παρθεναγωγείων, το εν κατά το 1845-1846 εν τη πλατεία Κοραή, το έτερον εν τη υδραϊκή συνοικία το 1876."
Το υπό εξέτασιν κτίριο του Β' Παρθεναγωγείου Πειραιώς και μετέπειτα κτίριο του Β' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς περιγράφεται στην έκδοση "Πειραιάς 1834-1912" της Σταματίνας Μαλικούτη ως μονώροφο, με δυο πτέρυγες αιθουσών, συμμετρικές προς τον κεντρικό πυρήνα, ευρισκόμενο σε εσοχή και αναπτυσσόμενο κατά τον εγκάρσιο άξονα.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της μορφολογίας του κτιρίου, το οποίο ακολουθούσε τα καθιερωμένα της συμμετρίας και της προβολής του μεσαίου όγκου, ήταν τα ιωνικά κιονόκρανα.
Στον Πλήρη Οδηγό του Πειραιώς του έτους 1906-1907, το Β' Παρθεναγωγείο (Θηλέων) Πειραιώς, καταγράφεται επί της λεωφόρου Νοσοκομείου 6, με διευθύντρια την Μαρία Κυριαζοπούλου και διδασκάλισσες τις Β. Καμπανάου, Α. Σκούρτη, Μαρία Γιαννοπούλου, Ε. Σοφρώνη, Φλώρα Σαχίνη, Κατίνα Κουτσούκου και Ξένη Σκαπέσου. Σε αντίστοιχο Οδηγό του έτους 1912, το Β' Δημοτικό Σχολείο Θηλέων Πειραιώς καταγραφόταν επί της λεωφόρου Θ. Αφεντούλη με διευθύντρια την Ζηνοβία Ζαλούχου.
Προς τα τέλη του θέρους του έτους 1914 και στις αρχές Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους, επί δημαρχίας Αναστασίου Παναγιωτόπουλου, το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Πειραιώς ασχολήθηκε διεξοδικώς σε διαδοχικές συνεδριάσεις με το ζήτημα της σύστασης δευτέρου Γυμνασίου, όπως προκύπτει μέσα από την ανάγνωση σχετικών πρακτικών:
Στη συνεδρίαση μάλιστα της 9ης Σεπτεμβρίου του 1914, συν τοις άλλοις, ο Δήμος Πειραιώς δια στόματος του δημάρχου Αναστασίου Παναγιωτόπουλου, αναλάμβανε την υποχρέωση να βρει διαθέσιμο οίκημα για την στέγαση του Β' Γυμνασίου.
Ο Τύπος του Πειραιώς υποδέχθηκε με άρθρα όπως το παρακάτω την απόφαση ιδρύσεως και λειτουργίας δεύτερου Γυμνασίου στην πόλη του Πειραιώς:
Εν τέλει, όπως προαναφέραμε, το νεοσυσταθέν Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς στεγάστηκε στο νεοκλασικό κτίριο της οδού Αφεντούλη, όπου λειτουργούσε έως τότε το Β' Παρθεναγωγείο (Θηλέων) Πειραιώς
Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στον Μέγα Οδηγό του Πειραιώς του έτους 1929-1930, το Β' Γυμνάσιον Αρρένων επί της οδού Αφεντούλη, λειτουργούσε υπό την διεύθυνση του Αρίστου Καλλιγά (σσ. του οποίου το ονοματεπώνυμο φέρει οδός παραπλεύρως του Σχολείου σήμερα) με καθηγητές τους Θ. Αθανασόπουλο, Ι. Γεωργιάδη, Ν. Μπαρδόπουλο, Ι. Βουλοδήμο (σσ. καθηγητής μαθηματικών και λογοτέχνης, πατέρας του μετέπειτα δημάρχου Πειραιώς Αναστάσιου Βουλοδήμου), Ν. Φραγκίσκο και Ι. Βαλαντάση.
Ενδεικτικό απολυτήριο του Δευτέρου Γυμνασίου εν Πειραιεί από το σχολικό έτος 1919-1920!
Προπολεμικές ασπρόμαυρες φωτογραφικές καταγραφές μαθητών του Β' Γυμνασίου Πειραιώς στην αυλή του σχολικού κτιρίου:
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως τόσο προπολεμικά όσο και μεταπολεμικά το Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς, με κύρια έδρα επί της οδού Αφεντούλη 5 (τηλ. 45325) διέθετε παράρτημα, το οποίο στεγαζόταν επί της οδού Ομηρίδου 50 (μεταξύ των οδών Μακρυγιάννη και Αποστολή), στη συνοικία του Αγίου Βασιλείου.
Το υπό εξέτασιν νεοκλασικό κτίριο του Β' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς όπως καταγράφηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1940, από την συμβολή των οδών Αφεντούλη και Καραΐσκου.
Το κτίριο του Β' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς, από τα θρανία του οποίου πέρασαν χιλιάδες μαθητές που κατοικούσαν στην ευρύτερη περιοχή (Βρυώνη-Τερψιθέα-Φρεαττύδα-Καλλίπολη-Χατζηκυριάκειο κτλ.) που εξυπηρετούσε το εν λόγω σχολείο, κατεδαφίστηκε στα τέλη του έτους 1969, επί ημερών δημαρχίας Αριστείδη Σ. Σκυλίτση, ακολουθώντας την μοίρα πολλών άλλων παρόμοιων κτιρίων.
Το νεοκλασικό κτίριο του Β' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς, όπως καταγράφηκε από την συμβολή των οδών Αφεντούλη και Καραΐσκου, στα μέσα της δεκαετίας του 1960, δια χειρός Γεωργίου Μπακούρου:
Στην κάτωθι ασπρόμαυρη αρχειακή φωτογραφία, δια χειρός του Πειραιώτη εκπαιδευτικού και συλλέκτη Ιακώβου Βαγιάκη (08.08.1928 - 2018) - ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω διατέλεσε καθηγητής στο 1ο Γυμνάσιο της οδού Αφεντούλη στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και λίγο αργότερα Γυμνασιάρχης του 2ου Γυμνασίου που είχε μεταφερθεί στην οδό Τζαβέλλα - καταγράφεται το υπό εξέτασιν σχολικό κτίριο κατά την περίοδο των εργασιών κατεδάφισης.
Το Β' Γυμνάσιον Αρρένων Πειραιώς όπως είναι φυσικό έχει τους δικούς του "διάσημους" αποφοίτους. Επί του θέματος, ο προαναφερόμενος Ιάκωβος Βαγιάκης αναφέρει τον Παναγιώτη Τέτση (1925-2016), εξ Ύδρας ζωγράφο/χαράκτη με πλούσια ακαδημαϊκή καριέρα καθώς και τον γεννηθέντα στην Οία της Σαντορίνης εκδότη/εφοπλιστή Αριστείδη Αλαφούζο (9 Μαρτίου 1924 - 17 Μαΐου 2017). Στον ίδιο κατάλογο ανήκει και ο γνωστός ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Δημήτρης Παπαμιχαήλ (29 Αυγούστου 1934 - 8 Αυγούστου 2004) όπως επίσης και ο θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, σεναριογράφος και στιχουργός Γιάννης Κακουλίδης (Πειραιάς, 1946 - Αθήνα, 14 Νοεμβρίου 2015)
Στο κτίριο του νέου πολυόροφου σχολικού κτιρίου που οικοδομήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στη θέση του νεοκλασικού κτιρίου του Β' Γυμνασίου Αρρένων Πειραιώς, στο οικοδομικό τετράγωνο που ορίζεται από τις οδούς Αφεντούλη, Καραϊσκου, Κανθάρου και Αρίστου Καλλιγά, στεγάστηκαν αρχικά το Β' Γυμνάσιο Αρρένων και το Β' Γυμνάσιο Θηλέων Πειραιά (εναλλάξ τρεις μέρες πρωί – απόγευμα το ένα σχολείο και τρεις μέρες το άλλο) από το 1970 έως το 1976. Από το έτος 1976, μετά την κατάργηση του εξαταξίου Γυμνασίου, στο κτίριο στεγάστηκαν το Β' Γυμνάσιο Αρρένων Πειραιώς, το Β' Γυμνάσιο Θηλέων Πειραιώς και αντιστοίχως το Β' Λύκειο Αρρένων Πειραιώς και το Β' Λύκειο Θηλέων Πειραιώς. Επόμενη ημερομηνία σταθμός το έτος 1979, οπότε δημιουργήθηκαν το 1ο Γυμνάσιο/Λύκειο Πειραιώς και το 6ο Γυμνάσιο/Λύκειο Πειραιώς, αμφότερα πλέον μεικτά, τα οποία στεγάστηκαν στο εν λόγω κτίριο. Την ίδια εποχή, αρχής γενομένης από το σχολικό έτος 1979-1980, το Γ' Γυμνάσιο Πειραιώς επί της οδού Πυθαγόρα μετονομάστηκε σε Β' Γυμνάσιο Πειραιώς, επωνυμία την οποία κρατά μέχρι σήμερα (21ος αιώνας). Τέλος, στις μέρες μας (21ος αιώνας), στο κάτωθι εικονιζόμενο σχολικό κτίριο της οδού Αφεντούλη 5, στεγάζεται πλέον μονάχα το 1ο Γυμνάσιο / 1ο Λύκειο Πειραιώς.
Το σχολικό κτίριο του 1ου Γυμνασίου Πειραιώς / 1ου Λυκείου Πειραιώς όπως καταγράφηκε φωτογραφικά στις αρχές της δεκαετίας του 2010:
Χρησιμοποιώντας ως βάση την αρχική (πρώτη) φωτογραφία του παρόντος αφιερώματος καθώς και την σύγχρονη φωτογραφία του σύγχρονου σχολικού κτιρίου, προκύπτει η κάτωθι σύνθεση / αντιπαραβολή μέσα από το πρωτότυπο project σύνθεσης/αντιπαραβολής παλαιών και νέων φωτογραφιών Πειραιάς Retronaut.
Το σχολικό κτίριο του 1ου Γυμνασίου Πειραιώς / 1ου Λυκείου Πειραιώς όπως καταγράφηκε φωτογραφικά περί τα τέλη Μαΐου του έτους 2023:
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
- "Αναζητώντας το χθες του Πειραιώς", Ιακώβου Γ. Βαγιάκη, Συλλογές
- "Ιστορία του Πειραιώς από του 1833-1882 έτους" υπό Παντολέοντος Καμπούρογλου, Βιβλιοθήκη Ιστορικών Μελετών
- "Πειραιάς 1834-1912", Σταματίνα Μαλικούτη, Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
- "Το Δεύτερο Γυμνάσιο Πειραιά και τα διάδοχα σχολεία" - Πρόγραμμα προετοιμασίας υλικού για τη δημιουργία σχολικού μουσείου - Υπεύθυνος καθηγητής: Κ. Αντύπας
- 1ο Γυμνάσιο Πειραιά - Επίσημη Ιστοσελίδα
- Προσωπική Έρευνα - Ημερήσιος Τύπος
Φωτογραφίες:
- Οι ιστορικές φωτογραφίες παρατίθενται για εκπαιδευτικούς σκοπούς - κάθε νόμιμο δικαίωμα ανήκει στους νομίμους κατόχους αυτών.
- Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος καθώς και οι συνθέσεις / αντιπαραβολές ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Το Β!Γυμνάσιο-Λύκειο (σημερινής οργανωτικής δομής) μετακινήθηκε στο νέο τότε σχολικό συγκρότημα της οδού Τζαβέλλα ,όπου λειτουργεί μέχρι σήμερα ενωμένο με το Γ+Λ.Καστέλλας και το 5ο Γ+Λ.
ΑπάντησηΔιαγραφή