ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ - ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΠΑΛΑΜΗΔΙ

Το παρόν φωτογραφικό αφιέρωμα αποτελεί την τρίτη κατά σειρά ανάρτηση σχετικής τετραλογίας η οποία αφορά την πόλη του Ναυπλίου.

Υπενθυμίζουμε ότι η τετραλογία περιλαμβάνει τα εξής:

α. "Ναυπλίου Χρώματα"

β. "Ναυπλίου Ιστορικές Τοποθεσίες, Μνημεία και Σημεία Ενδιαφέροντος"

γ. "Φωτογραφικό - Ιστορικό Αφιέρωμα στο Παλαμήδι"

δ. "Φωτογραφικό - Ιστορικό Αφιέρωμα στο Μπούρτζι"

• Μικρή Ιστορική Αναδρομή:

Το Φρούριο του Παλαμηδιού το οποίο βρίσκεται απέναντι από την Ακροναυπλία, σε ύψος 216 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας, επί του ομώνυμου ιστορικού λόφου, οφείλει την ονομασία του στον μυθικό ήρωα Παλαμήδη, γιο του Ναύπλιου, πρώτου οικιστή και ιδρυτού της ομώνυμης πόλης.

Karl Krazeisen - Το Παλαμήδι (1825)

Το υπό εξέτασιν φρούριο κατασκευάστηκε κατά την περίοδο της Β' Ενετοκρατίας (1687-1715) από τους Ενετούς κατακτητές με την αρχική ιδέα της οχύρωσης του λόφου να εφαρμόζεται κατά σειρά στους Francesco Morosini (Ενετός Δόγης στο διάστημα 1688-1694 και Επικεφαλής των Ενετικών Δυνάμεων κατά τους Ενετοτουρκικούς Πολέμους), Ιάκωβο Corner και Francesco Grimani (Ενετός Διοικητής της Αρμάδας της Πελοποννήσου στο διάστημα 1698-1701). Βέβαια, το αμυντικό αυτό έργο ολοκληρώθηκε αργότερα από τον Agostino Sagredo. Το Παλαμήδι είναι ένα τυπικό ενετικό (βενετσιάνικο) αμυντικό φρούριο σε baroque ρυθμό, οικοδομημένο σε σχέδια των μηχανικών Giaxich και Lasalle και υπήρξε το τελευταίο σημαντικό επίτευγμα στη μακρόχρονη ιστορία της Ενετοκρατίας, ένα αριστούργημα οχυρωματικής τεχνικής που αξιοποίησε με ευφυΐα την ανάγλυφη μορφολογία του λόφου. Ουσιαστικά αποτελείται από 8 προμαχώνες που συνδέονται και επικοινωνούν μεταξύ τους με έναν αυλόγυρο, που ονομάζεται τείχος του περιβόλου. Αυτά τα 8 οχυρά (προμαχώνες) είχαν αρχικά βενετσιάνικα ονόματα, κατόπιν τουρκικά και τέλος αρχαιοελληνικά (Θεμιστοκλής, Μιλτιάδης, Αχιλλεύς, Φωκίων, Επαμεινώνδας, Λεωνίδας). Ο προμαχώνας "Μιλτιάδης", ο οποίος είναι ο ψηλότερος του κάστρου (22 μέτρα), είναι γνωστός αφού χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή του ήρωα της εθνικοαπελευθερωτικής επανάστασης του 1821 Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ενώ από τον προμαχώνα "Θεμιστοκλή", σύμφωνα με τον θρύλο, ο Χασάν Πασάς γκρέμιζε με δόλο Αρβανίτες με αποτέλεσμα η περιοχή που βρίσκεται ουσιαστικά κάτω από αυτόν να ονομαστεί Αρβανιτιά. Το φρούριο επικοινωνούσε με την πόλη από 2 διαφορετικούς δρόμους, ο δε ένας ήταν θολωτός καλυμμένος με αψιδωτή οροφή και αντικαταστάθηκε αργότερα από μια κλιμακωτή άνοδο με 857 σκαλοπάτια τα οποία σύμφωνα με τον μύθο είναι 999. Αυτά ακριβώς τα 857 σκαλοπάτια (βαθμίδες), αν και κάπως απότομα, σκαλισμένα πάνω στο βράχο, αποτελούν στις μέρες μας τον ιδανικότερο τρόπο προσέγγισης του φρουρίου, αφού κατά την άνοδο αποκαλύπτεται με τρόπο θαυμαστό το θαλάσσιο φόντο και η παλαιά και νέα πόλη του Ναυπλίου. 

Ο λόφος του Παλαμηδιού έως το 1205 ανήκε στον τοπικό άρχοντα Λέοντα Σγουρό. Ακολούθησε η περίοδος της Φραγκοκρατίας μετά την πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης (1205-1389) και η Α' Ενετοκρατία (1389-1540). Κατά το έτος 1540 καταλήφθηκε από τους Τούρκους (Α’ Τουρκοκρατία, έως το 1686) και το ανακατέλαβαν οι Ενετοί (Β’ Ενετοκρατία 1686-1715). To 1715, παρ' όλο που το φρούριο εθεωρείτο απόρθητο, κυριεύθηκε σχετικά εύκολα από τον πολυάριθμο στρατό των Τούρκων και παρέμεινε στην κατοχή τους μέχρι και την Επανάσταση του 1821 (περίοδος Β' Τουρκοκρατίας). Το Παλαμήδι καταλήφθηκε στις 29 Νοεμβρίου (κατ'άλλους στις 30) του 1822 από μια ομάδα 300 περίπου Ελλήνων αγωνιστών με επικεφαλής τους οπλαρχηγούς Στάϊκο Σταϊκόπουλο και Δημήτριο Μοσχονησιώτη. Η τουρκική φρουρά του Ναυπλίου συνθηκολόγησε μετά από 3 ημέρες, κατόπιν της ελεύσεως των δυνάμεων του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. 

Το Παλαμήδι μετά την Απελευθέρωση και μέχρι το έτος 1916 χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Πιο συγκεκριμένα στον προμαχώνα "Μιλτιάδης" τοποθετούνταν οι ισοβίτες ή θανατοποινίτες κατάδικοι ενώ οι λεγόμενες φυλακές του "Αγιαντρέα" ή "Κατάστημα" φιλοξενούσαν όσους είχαν μικρότερες ποινές. Ένα μικρό πλάτωμα, το γνωστό ως "Αλωνάκι" χρησίμευε ως τόπος εκτελέσεων, ενώ οι δήμιοι που αναλάμβαναν τις εκτελέσεις κατοικούσαν στο επιθαλάσσιο φρούριο, το Μπούρτζι.

Το Παλαμήδι ανακηρύχθηκε ως μνημείο με τα ΦΕΚ 28Α/1922 και 429Β/1966 ενώ, το 1962, ο Ε.Ο.Τ μετέτρεψε το φρούριο του Παλαμηδιού σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο.

• Φωτογραφικό Οδοιπορικό

Παρόλο που η πρόσβαση στο φρούριο του Παλαμηδιού επιτυγχάνεται από την αμαξιτή οδό, αξίζει τον κόπο, κάθε επισκέπτης να προτιμήσει την άνοδο και την κάθοδο από τα χορταριασμένα θρυλικά 999 πέτρινα σκαλοπάτια τα οποία κατασκευάστηκαν επί Όθωνος:

Η φύση παρούσα παντού τριγύρω:

Η παλαιά και νέα πόλη του Ναυπλίου αποκαλύπτονται σιγά-σιγά μπροστά στον φωτογραφικό φακό όσο ανεβαίνουμε: 

Στο βάθος, ανάμεσα στο βαθύ μπλε της θάλασσας, το Μπούρτζι:

Μάχες και πολιορκίες αναβιώνουν στο μυαλό του επισκέπτη παρατηρώντας τους προμαχώνες, τα τείχη, τον περίβολο, τις τάφρους, τα παρατηρητήρια: 

Ο ιστός με την ελληνική σημαία σε περίοπτη θέση:

Μέσα από το καμπαναριό, "σημαδεύω" εκ νέου το Μπούρτζι:

Στα υψηλότερα σημεία του Κάστρου, ολόκληρο το Ναύπλιο "βρίσκεται" πλέον στα "πόδια" μας:

Η παλαιά πόλη και η Ακροναυπλία:

Η νέα πόλη του Ναυπλίου:

Ένα πανοραμικό φωτογραφικό κάδρο - συρραφή λήψεων:

Η περιήγηση στο φρούριο του Παλαμηδίου συνεχίζεται, φθάνοντας στην υποτιθέμενη φυλακή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στον προμαχώνα του "Αγίου Ανδρέα" - και όχι στον προμαχώνα "Μιλτιάδη" όπου φιλοξενούνταν σύμφωνα με τις πληροφορίες οι βαρυποινίτες.

Πολλοί αναφέρουν πως πρόκειται για ασάφεια και ιστορική πλάνη το γεγονός πως το κάτωθι εικονιζόμενο μπουντρούμι - αποθήκη υποδεικνύεται ως η φυλακή του Κολοκοτρώνη.

Ορισμένες τελευταίες φωτογραφικές καταγραφές από τα υψηλότερα σημεία του κάστρου προτού ξεκινήσει εκ νέου η κάθοδος: 

Μια τελευταία ματιά μέσα από ένα ακραίο γωνιακό παρατηρητήριο: 

"Όλα τα κάστρα κι αν χαθούν και όλα κι αν ρημάξουν, 

το Παλαμήδι το όμορφο, Θεός να το φυλάει" 

(Δημοτικό Τραγούδι)

Διαβάστε άλλα θέματα σχετικά με την πόλη του Ναυπλίου:

Το Μέγαρο Αρμανσπεργκ στο Ναύπλιο

Ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο φοίνικας

Το Πολεμικό Μουσείο του Ναυπλίου

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων.

Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

• Αργολική Βιβλιοθήκη
• Wikipedia

Φωτογραφίες:

• Όλες οι φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.