ΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ TÜNEL ΑΠΌ ΤΟ KARAKÖY ΣΤΟ BEYOĞLU

Για να κατέβει κάποιος από την αρχή της μεγάλης εμπορικής οδού Ιστικλάλ (İstiklal Cad. στα τούρκικα, ήτοι η παλιά Μεγάλη Οδός του Πέρα) μέχρι τις προκυμαίες του Καρακόυ (Karaköy) και τη γέφυρα του Γαλατά, περπατώντας μέσα από τα πολύβουα στενάκια της ομώνυμης συνοικίας του Γαλατά, δε θα χρειαστεί πάνω από 15 λεπτά (ειδικά στην κατηφόρα από το Beyoğlu προς Karaköy, στο ανέβασμα το ανηφορικό πλακόστρωτο μπορεί να χρειαστεί κάποια λεπτά παραπάνω). 

Παρόλα αυτά όμως, οι δυο προαναφερθείσες συνοικίες του Karaköy και του Beyoğlu ενώνονται διαμέσου ενός υπογείου σιδηροδρόμου / τελεφερίκ (το γνωστό σε όλους στην Πόλη ως Tünel), το οποίο έχοντας πρώτο-λειτουργήσει τον Ιανουάριο του 1875 αποτελεί τη δεύτερη παλαιότερη υπάρχουσα και εν λειτουργία υπόγεια σιδηροδρομική γραμμή της Ευρώπης (μετά τον υπόγειο του Λονδίνου - London Underground, με έτος πρώτης λειτουργίας 1863). 

Από ιστορικής και μόνο απόψεως, αξίζει έστω ένα "πήγαινε-έλα" με τον χαμηλής ταχύτητας συρμό να διανύει την υπόγεια διαδρομή σε περίπου 1,5 λεπτό. Για την ιστορία, η ανάγκη σύνδεσης της παλαιάς συνοικίας του Πέρα (σήμερα Beyoğlu) με τη συνοικία του Γαλατά (σήμερα Karaköy) χρονολογείται στις αρχές του 19ου αιώνα, εποχή κατά την οποία οι εν λόγω συνοικίες είχαν εξελιχθεί σε οικονομικό, χρηματοπιστωτικό και εμπορικό κέντρο της Κωνσταντινούπολης και κατ' επέκτασιν της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη συνοικία του Πέρα είχαν την έδρα τους οι περισσότερες ξένες πρεσβείες, τα μεγάλα ξενοδοχεία και τα εμπορικά καταστήματα ενώ στον αντίποδα, στον Γαλατά, λειτουργούσαν οι πλειοψηφίες των τραπεζών, των ασφαλιστικών και ναυτιλιακών εταιριών κτλ. Καθημερινά, πάνω από 40.000 άτομα ανεβοκατέβαιναν τον λόφο από το Πέρα στο Γαλατά και αντίστροφα κυρίως διαμέσου της κεντρικής οδού Yüksek Kaldırım. Ο πρώτος ο οποίος αντιλήφθηκε την ανάγκη σύνδεσης των δυο συνοικιών και εμπνεύστηκε το τελεφερίκ υπήρξε ο Γάλλος μηχανικός Eugène-Henri Gavand, ο οποίος επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη το 1867 για τουρισμό και εντυπωσιάστηκε από τον αριθμό ατόμων που ανεβοκατέβαιναν καθημερινά τους ανηφορικούς/κατηφορικούς δρόμους. Επιστρέφοντας στη Γαλλία ο Gavand ετοίμασε την πρότασή του και επέστρεψε την Κωνσταντινούπολη τον Φεβρουάριο του 1868 για να την παρουσιάσει στην Υψηλή Πύλη προς έγκριση. Εν τέλει η έγκριση του Σουλτάνου Abdülaziz δόθηκε τον Ιούνιο του επόμενου χρόνου (1869) αλλά η εισβολή της Πρωσίας στην Γαλλία αποτέλεσε αρχικά τροχοπέδη για τα σχέδιά του. Ο ίδιος κατέφυγε στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου ίδρυσε την εταιρία Metropolitan Railway of Constantinople η οποία τελικά ξεκίνησε τα έργα κατασκευής της υπόγειας σήραγγας τα οποία διήρκεσαν από τον Ιούλιο του 1871 μέχρι τον Δεκέμβριο του 1874 (κυρίως λόγω αργοποριών που οφείλονταν στις διαμάχες μεταξύ της εργολήπτριας εταιρίας και των ιδιοκτητών των οικοπέδων). Εν τέλει το Tünel ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στο κοινό προς λειτουργίας στις 17 Ιανουαρίου του 1875.

Η πλατεία έναντι του σταθμού στο Πέρα (σημερινό Beyoğlu) στις αρχές του προηγούμενου αιώνα όπως καταγράφεται μέσα από ένα γαλλικό επιστολικό δελτάριο εποχής με τίτλο "Constantinople, Place du Tunnel, Péra": 

Και αντιστοίχως, η έτερη πλατεία έξω από τον σταθμό στον Γαλατά (το σημερινό Karaköy) όπως καταγράφεται μέσα από ένα επιχρωματισμένο επιστολικό δελτάριο των αρχών του προηγούμενου αιώνα με τίτλο "Constantinople Galata, Place du Tunnel". 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως αρχικά η εταιρία του Gavand είχε συμφωνήσει να εκμεταλλεύεται το έργο για 75 χρόνια αλλά, μετά τα νέα δεδομένα που προέκυψαν κατά το έτος 1923 και την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας, το Tünel κρατικοποιήθηκε. Αργότερα, το 1939, μια νέα εταιρία (IETT - İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel) ανέλαβε την εκμετάλλευση του Tünel. Το 1971, η υπό εξέτασιν υπόγεια γραμμή ανακαινίστηκε και ηλεκτροδοτήθηκε.

Οι αποβάθρες του σταθμού στο Karaköy όπως καταγράφηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 2010:

Οι τοίχοι του σταθμού στο Karaköy διακοσμημένοι με παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες της Κωνσταντινούπολης σχετικές με τα μέσα μεταφοράς της. Όμως την παράσταση κλέβει μια μηχανοκίνητη μινιατούρα του υπό εξέταση υπογείου τελεφερίκ η οποία βρίσκεται εντός ειδικής προθήκης: 

Στην είσοδο / έξοδο του σταθμού στο Karaköy υπάρχει μια μεγάλου μεγέθους αντιπαραβολή του χθες και του σήμερα στην οποία εικονίζονται οι συρμοί του υπογείου τελεφερίκ και η εξέλιξή τους μέσα στο χρόνο: 

Μια άποψη της αποβάθρας του έτερου σταθμού στο Beyoğlu (Tünel Meydanı): 

• Το υπόγειο Tünel το Δεκέμβριο του 2018

Ακολούθως, μια σειρά φωτογραφιών από τη δεύτερη φωτογραφική επίσκεψη στην Πόλη κατά το μήνα Δεκέμβριο του έτους 2018. Στις αποβάθρες του σταθμού στο Karaköy αυτή τη φορά υπήρχε μια μικρή έκθεση παλαιών ιστορικών φωτογραφιών:

Ο συρμός με αναφορά στα 143 χρόνια λειτουργίας του Tünel:

Το εσωτερικό των οχημάτων:

Άποψη του σταθμού στο Beyoğlu (Tünel Meydanı) με τους υπαλλήλους να καθαρίζουν το όχημα αμέσως μετά την άφιξή του: 

Πινακίδες εντός του σταθμού στο Beyoğlu με αναφορές στον παραπλήσιο σταθμό του Μετρό (γραμμή Μ2), στο "νοσταλγικό τραμ της οδού Istiklal", στον Πύργο του Γαλατά και βεβαίως στην ίδια τη μεγάλη εμπορική οδό (πεζόδρομο) Istiklal.

Άποψη της εισόδου / εξόδου του σταθμού επί της οδού Erkanı Harp Sk., στο κτίριο όπου στεγάζονται τα γραφεία της εταιρίας İETT [İETT İşletmeleri Genel Müdürlük (Beyoğlu)]:

Διαβάστε τα παρακάτω ιστορικά / φωτογραφικά θέματα από τις επισκέψεις μου στην Πόλη:

Το νοσταλγικό τραμ της Μεγάλης Οδού του Πέραν

Οι τοιχογραφίες της Αγίας Σοφίας

Η υπόγεια βασιλική δεξαμενή του Ιουστινιανού

Στο Τζαμί του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας Σταυροδρομίου

Ο Πύργος του Γαλατά

Στην φωτόλουστη Αγία Ειρήνη

Επίσκεψη στο Gulhane Parki

Στην οδό Kumbaraci

Η στοά του Χρηστάκη Ζωγράφου

Η έπαυλις της οικογένειας Sarica

Η αιγυπτιακή αγορά των μπαχαρικών

Η στοά της Συρίας

Μια βραδιά στους δερβίσηδες

Το Ναυτικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης (Deniz Musezi)

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τις κάτωθι πηγές:

• Tünel - Wikipedia

Φωτογραφίες:

• Όλες οι φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.