Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, ο εορτασμός της παραμονής της Πρωτομαγιάς, τόσο από τα αστικά στρώματα όσο και από τα λαϊκότερα εργατικά στρώματα, αποτελούσε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για απόδραση σε κήπους, γειτονικές ή πιο μακρινές εξοχές πλησίον της φύσεως, άφθονη ζυθοποσία/οινοποσία - δίχως να λείπουν συχνότατα τα μαχαιρώματα και οι συμπλοκές - αλλά και ανταλλαγές βλεμμάτων μεταξύ ερωτευμένων σε εποχές πολύ διαφορετικές από τις σημερινές.
Η εορτή των άνθεων είχε βεβαίως την τιμητική της όχι μονάχα στην Αθήνα αλλά και στον Πειραιά οι κάτοικοι του οποίου, όταν δεν εφορμούσαν κυρίως προς τα δυο Φάληρα (Παλαιό και Νέο), προς τις γειτονικές εξοχές του Ρέντη και της Λεύκας ή και κάπως μακρύτερα προς το Πέραμα, κατέκλυζαν τον λόφο της Καστέλλας και την Φρεαττύδα αλλά και τον Τινάνειο Κήπο για να "πιάσουν τον Μάη".
Ο άγνωστος συντάκτης των κάτωθι γραμμών μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1901 καταγράφει ως πενιχρότατη την κίνηση κατά τους εορτασμούς της Πρωτομαγιάς εις τον Πειραιά, αναφέροντας ταυτόχρονα πως οι εξοχές του Αγίου Ιωάννη του Ρέντη συγκέντρωσαν τον μεγαλύτερο αριθμό κόσμου. Ανασταλτικός παράγων το ψύχος!
Σε ετήσια σχεδόν βάση, στα ιδιόκτητα κτήματά του στον Ρέντη, ο Πέτρος Οριγώνης προσέφερε στα πλαίσια των φιλανθρωπικών του δραστηριοτήτων πλούσιο γεύμα στα ορφανά του εν Πειραιεί Ορφανοτροφείου (σσ. του Ζαννείου Ορφανοτροφείου Αρρένων).
Δυο χρόνια αργότερα (έτος 1903), "ολίγος κόσμος εις τα Φάληρα", "ως επί το πλείστον κόσμος πλουσίων οι οποίοι παρά θιν, άλος αποθαυμάζουν μάλλον την θαυμάσιαν δύσιν του ηλίου ή εορτάζουν την τρελλήν εορτήν των ανθέων." Το σκηνικό γαλήνης διέκοπταν οι οικογένειες των λαϊκών τάξεων και οι πλανόδιοι ανθοπώλες με τις φωνές τους.
Στα διάφορα εξοχικά κέντρα και καφενεία του Πειραιά βέβαια η κατάσταση ήταν διαφορετική με ολόκληρες συστοιχίες καρεκλών να αναμένουν τους πελάτες:
Η καρδιά όμως της εορτής των άνθεων για άλλη μια χρονιά κτυπούσε στους διάφορους πειραϊκούς κήπους, στη Λεύκα, στα Περιβόλια, στον Ρέντη, στο Πέραμα και αλλού, οι οποίοι πλημμύρισαν από κόσμο:
Έτος 1905, με μια έμμετρη παρουσίαση των τεκταινομένων κατά τους εορτασμούς της πρώτης ημέρας του Μαΐου. Ο εορτασμός της ημέρας των άνθεων συνδεόταν άμεσα με τους αρχαιοελληνικούς εορτασμούς των Ανθεστηρίων, της πρώτης καθιερωμένης γιορτής των λουλουδιών και της ελεύσεως της άνοιξης, η οποία στην αρχαία Αθήνα εορταζόταν σε ετήσια βάση από την 11η ως την 13η ημέρα του μηνός Ανθεστηριώνος.
Στον Πειραιά του 1905 με τον καιρό να μην συμμαχεί ιδιαιτέρως, ο περισσότερος κόσμος κατέκλυσε για άλλη μια χρονιά "ιδίως τας περί τον Ρέντην εξοχάς και περιβόλια, όπου εγλέντησε μέχρι του μεσονυκτίου." Αρκετός κόσμος καταγράφεται επίσης να είχε εξορμήσει στο Πέραμα, στον Άγιο Γεώργιο (Κερατσίνι) και στο Δαφνί.
Παρόμοιες καταγραφές συναντά κανείς και στις σελίδες του Τύπου του έτους 1907, με κύριο χαρακτηριστικό τον λιγοστό κόσμο που βρέθηκε στα Φάληρα για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς, για περπάτημα άνευ πολλών φωνών και θορύβων - ελλείψει εκπροσώπων των λαϊκών στρωμάτων που προτίμησαν άλλες περιοχές - ή με χρήση ιδιωτικών αμαξών. Στον δε Πειραιά, το σύνθημα της Πρωτομαγιάς δώθηκε αρχικά από τους περιβολάρεους, οι οποίοι κατέκλυσαν την κεντρική αγορά αλλά και τις συνοικίες με τις στολισμένες άμαξές τους. "Προς το εσπέρας, πλήθη όλα πανηγυριστών εξέδραμον εις όλα τα κατάφυτα και εξοχικά προάστια, τα Περιβόλια, τον Ρέντη, το Πέραμα και τα Φάληρα όπου παρέμειναν μέχρι βαθείας νυκτός πανηγυρίζοντες δι'αφθόνων σπονδών και ασμάτων ενοργάνων τε και ανοργάνων."
Στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα (έτος 1909) το καταγραφόμενο "πλεονάζον εργατικόν στοιχείον του Πειραιώς", το οποίο ήταν εκείνο το οποίο έδιδε παλμό, ζωή και κίνηση στην εορτή των άνθεων υπέφερε "λόγω της μεγάλης οικονομικής δυσπραγίας" με αποτέλεσμα οι εορτασμοί της Πρωτομαγιάς στον Πειραιά να μην παρουσιαστούν ανάλογοι των παρελθόντων ετών.
Παρόλα ταύτα, τα πλήθη συγκεντρώθηκαν στην "κατ'εξοχήν ρωμαντική εξοχική τοποθεσία του Πειραιώς", στον Ρέντη, στα ξακουστά ζυθοπωλεία του όρμου της Φρεαττύδος, στα πέριξ της θέσεως Τσοκαρόπουλου στην Καστέλλα όπου λειτουργούσε το ομώνυμο γνωστό ζυθοποιείο/ζυθοπωλείο, στη λαϊκή Λεύκα αλλά και στο "γνωστόν περιβολάκι" της πόλεως, τον Τινάνειο Κήπο.
Ο Τύπος του έτους 1910 μας πληροφορεί ότι "με όλην την ακαταστασίαν του καιρού και την λεπτήν λεπτήν βροχήν" η οποία έπεφτε από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας, η Πρωτομαγιά γιορτάστηκε "μετά πολλής ζωηρότητος". "Εις τα κέντρα ξεχύθηκαν μυριάδες ανθρώπων και επανηγύριζον την εύθυμον και ποιητικήν εορτήν των λουλουδιών, με χαράν και ζωηρότητα", αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Ως σημεία αναφοράς του εορτασμού της Πρωτομαγιάς στον Πειραιά καταγράφονται οι κήποι της Τερψιθέας "λόγω της διοργανώσεως μυροβόλου εορτής όσον και ποιητικής". Ο Πειραϊκός Σύνδεσμος με τη συμβολή του "Ομίλου των Μανδολινιστών" είχε περικοσμήσει τον κήπο κατάλληλως "από τα φυλλώματα του οποίου εξήρχοντο τηλαυγείς ανταύγειαι με όλας τα αποχρώσεις". Κυρίες και δεσποινίδες προσέφεραν άνθη και πωλούσαν στεφάνους προς ενίσχυση των νυχτερινών Σχολών του Πειραϊκού Συνδέσμου. Η προαναφερόμενη "μανδολινάτα του Ομίλου" καθώς και η μουσική της φρουράς των Αθηνών εκτελούσαν "νυκτωδίας θαυμασίας" με την εντύπωση να είναι αρίστη! Πολύς κόσμος επίσης μαζεύτηκε στον Τινάνειο Κήπο ο οποίος επίσης "παρουσίαζε μαγευτικόν θέαμα" καθώς όλα τα δένδρα "είχον κοσμηθή καταλλήλως, κάτωθεν δε των φύλλων διεφαίνοντο μικρά ωραία πολύχρωμα ηλεκτρικά, εμφαίνοντα γραφικώτατον θέαμα".
Δεν έλειπε βεβαίως η κίνηση κόσμου και σε άλλα χαρακτηριστικά μέρη όπου συνήθως μαζευόταν ο κόσμος τις ημέρες εορτών και αργιών όπως η Λεύκα, ο Ρέντης, η Φρεαττύδα και η Καστέλλα:
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως κατά την δεκαετία του 1910, η διοργάνωση της ετησίας εορτής των Ανθεστηρίων από τον Πειραϊκό Σύνδεσμο, μετατοπίστηκε στον Τινάνειο Κήπο. Η εν λόγω εκδήλωση λάμβανε χώρα συνήθως την παραμονή της Πρωτομαγιάς και περιλάμβανε αρκετές δραστηριότητες.
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
Τύπος Εποχής
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου