Μετά το καταστρεπτικό πέρασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου από την χώρα μας, μέσα από τα αποκαΐδια, τη φτώχεια και την συμφορά, ιδίως μετά τη δύσκολη πρώτη μεταπολεμική δεκαετία του 1950, η Ελλάς αλλά και ο Πειραιεύς - του οποίου το λιμάνι επισκευάστηκε από τις εκτενείς καταστροφές που είχαν αφήσει πίσω τους οι Γερμανοί - σιγά σιγά βρήκαν νέους ρυθμούς λειτουργίας στηριζόμενοι και στον εισερχόμενο τουρισμό.
Οι ομορφιές του Πειραιά καταγράφονταν από ξένους ανταποκριτές και φωτογράφους, γίνονταν γνωστές ανά τον κόσμο μέσα από κινηματογραφικές ταινίες, διαφημίζονταν σε αφίσες από ταξιδιωτικά γραφεία του εξωτερικού και προσέλκυαν τουρίστες οι οποίοι κατέφθαναν στο λιμάνι του Πειραιά με μεγάλα κρουαζιερόπλοια για μια στάση ολίγων ή περισσοτέρων ημερών. Εκτός δε από τους τουρίστες, έξω από το λιμάνι του Πειραιά και στον φαληρικό όρμο ναυλοχούσαν τα πολεμικά πλοία του Έκτου Στόλου από τα οποία εξορμούσαν χιλιάδες Αμερικανοί ναύτες.
Μέσα σε αυτό το κλίμα τουριστικής άνθησης, η βιομηχανία παραγωγής επιστολικών δελταρίων (καρτ-ποστάλ), σε έγχρωμη πλέον μορφή ιδίως από τη δεκαετία του 1960 και έπειτα, ξεκίνησε να αναπαράγει και να προωθεί τα γραφικά τοπία του Πειραιά.
Ακολουθούν ορισμένες ενδεικτικές έγχρωμες καρτ-ποστάλ πολλαπλών εικόνων / φωτογραφιών του Πειραιώς οι οποίες ως επί το πλείστον περιλάμβαναν τέσσερα διαφορετικά τοπία της πόλης σε ισομεγέθη κάδρα με την ξενόγλωσση αναφορά "Piraeus" αγγλιστί ή "Le Pirée" γαλλιστί.
Στην παρακάτω καρτ-ποστάλ εικονίζονται στην άνω σειρά η ακτή Μιαούλη και η αποβάθρα του Αγίου Νικολάου με φόντο την Πειραϊκή Χερσόνησο και το Χατζηκυριάκειο (άνω αριστερά), ο λιμήν της Ζέας (Πασαλιμάνι) με τις ψαρόβαρκες και στο φόντο τον λόφο της Καστέλλας (άνω δεξιά), εκ νέου ο λιμήν της Ζέας σε ένα πανοραμικό πλάνο από την Καστέλα (κάτω δεξιά) και το γραφικό Τουρκολίμανο (Μικρολίμανο) στην κάτω αριστερή πλευρά:
Ομοίως στην επόμενη καρτ ποστάλ εικονίζονταν οι αποβάθρες του κεντρικού λιμένος (άνω αριστερά), το Ρολόι και το λιμάνι (καθώς και πολλές άλλες λεπτομέρειες στα πέριξ αυτού όπως λ.χ. ο Τινάνειος Κήπος, το Μέγαρο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) και η Κεντρική Δημοτική Αγορά) στο άνω δεξιά τμήμα, μια βραδινή μερική καταγραφή του φωταγωγημένου λιμένος, του Ωρολογίου και της ακτής Μιαούλη (κάτω δεξιά) και ακόμα μια άποψη της ακτής Μιαούλη με την αποβάθρα της Τρούμπας και το κτίριο του ΟΛΠ (κάτω αριστερά).
Στην ακόλουθη έγχρωμη καρτ ποστάλ της ιδίας εποχής καταγράφονταν εκ νέου τέσσερις διαφορετικές απόψεις της πόλεως: στο άνω αριστερό άκρο ο λιμήν της Ζέας (Πασαλιμάνι) και η πλατεία Κανάρη, ο κεντρικός λιμήν του Πειραιά (άνω δεξιά), το Τουρκολίμανο (Μικρολίμανο) με την παραλιακή ακτή Κουμουνδούρου (κάτω δεξιά) και εκ νέου το Τουρκολίμανο και ο τότε Βασιλικός Ναυτικός Όμιλος της Ελλάδος (κάτω αριστερά).
Παρόμοιας τεχνοτροπίας καρτ-ποστάλ συνεχίζουν να αναπαράγονται μέχρι και τις ημέρες μας με εξ'ολοκλήρου νεότερες απόψεις της πόλης αλλά και με μίξη φωτογραφιών διαφόρων χρονολογιών όπως λ.χ. η παρακάτω στην οποία εικονίζεται το Τουρκολίμανο (άνω αριστερά), ο κεντρικός λιμήν του Πειραιά με τον ανεκμετάλλευτο Εμπορικό Πύργο - Ουρανοξύστη (άνω δεξιά), τμήμα της ακτής Μιαούλη πιθανότατα κατά τη δεκαετία του 1970 (κάτω δεξιά) και το Μικρολίμανο (Τουρκολίμανο) σε μια φωτογραφία η οποία έχει τοποθετηθεί λανθασμένα και χρήζει αναστροφής στην οποία εικονίζεται στο βάθος το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας:
Ομοίως και στην επόμενη καρτ-ποστάλ των τελών της δεκαετίας του 1960/αρχών της δεκαετίας του 1970 η οποία επίσης τιτλοφορείται "Piraeus" (εντός κόκκινου φόντου) και στην οποία επίσης καταγράφονται τέσσερις απόψεις της πόλεως: ο λιμήν της Ζέας (Πασαλιμάνι) στο άνω αριστερό άκρο, η πλατεία Αλεξάνδρας και τμήμα της ενοποιημένης μαρίνας ελλιμενισμού των σκαφών της Ζέας με τον όρμο της Φρεαττύδος και το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο "Μεταξά" στο βάθος (άνω δεξιά), το κεντρικό λιμάνι του Πειραιώς και η πλατεία Καραΐσκάκη (κάτω δεξιά) και το Τουρκολίμανο (Μικρολίμανο) στην κάτω αριστερά πλευρά.
Η επόμενη καρτ-ποστάλ, διαφορετικής τεχνοτροπίας, η οποία τιτλοφορείται "Piraeus Souvenir" εμβαθύνει μονάχα στο κεντρικό λιμάνι του Πειραιά και πιο συγκεκριμένα στην ακτή Μιαούλη, παρουσιάζοντας τρεις πρωινές και μια βραδινή άποψη αυτής:
Αξίζει να μνημονευθεί ότι κατά την ίδια εποχή καταγράφονται παρόμοιες καρτ-ποστάλ οι οποίες τιτλοφορούνταν μονάχα στην ελληνική γλώσσα, όπως λ.χ. η επόμενη με την χαρακτηριστική ένδειξη "Ενθύμιον Πειραιώς" στην οποία καταγράφονται μια άποψη του κεντρικού λιμένος Πειραιώς με τον Τινάνειο Κήπο και το Ωρολόγιον (άνω αριστερά), ο λιμήν Ζέας (Πασαλιμάνι) με φόντο τον λόφο της Καστέλλας (άνω δεξιά), ακόμα μια άποψη του κεντρικού λιμένος Πειραιώς, της ακτής Μιαούλη στο ύψος της αποβάθρας του Αγίου Νικολάου έναντι του Τελωνείου (κάτω δεξιά) και μια πανοραμική μερική άποψη της πόλεως του Πειραιώς από την Καστέλλα (κάτω αριστερά).
Παρόμοιας τεχνοτροπίας αλλά με δίγλωσσο τίτλο - αναφορά "Πειραιάς - Piraeus" (σε ελληνικά και αγγλικά) η παρακάτω καρτ-ποστάλ η οποία εστίαζε σε τέσσερις διαφορετικές απόψεις του κεντρικού λιμένος Πειραιώς.
Ομοίως δίγλωσση αναφορά (σε ελληνικά και γαλλικά - "Πειραιάς / Le Pirée") στην παρακάτω κάθετου προσανατολισμού καρτ-ποστάλ εποχής η οποία καταγράφει μια πανοραμική άποψη της πόλεως εκ της Καστέλλας (άνω), την ακτή Μιαούλη και την αποβάθρα της Τρούμπας (μέσον) και την παραλία της Καστέλλας με την νήσο Κουμουνδούρου (κάτω):
Δεν έλειπαν βεβαίως οι καρτ-ποστάλ των οποίων οι συνθέσεις αποτελούνταν όχι από τέσσερις αλλά από τρεις μονάχα φωτογραφίες, όπως λ.χ. η ακόλουθη καρτ ποστάλ η οποία τιτλοφορείτο "Greetings from Piraeus" και στην οποία καταγράφονταν δυο φωτογραφίες από το γραφικό Τουρκολίμανο (Μικρολίμανο) - μια με τον παραδοσιακό ψαρά στην ψαρόβαρκα και η άλλη με το κτίριο του Βασιλικού Ναυτικού Ομίλου της Ελλάδος - ενώ στην τρίτη φωτογραφία (άνω αριστερά) καταγραφόταν το κεντρικό λιμάνι της πόλης.
Παρόμοιας τεχνοτροπίας καρτ-ποστάλ, με τρεις φωτογραφίες - απόψεις της πόλεως - με το κεντρικό λιμάνι στο άνω μέρος, το Τουρκολίμανο κάτω αριστερά και το Δημοτικό Θέατρο Πειραιώς - στη διασταύρωση Βασιλέως Κωνσταντίνου και Βασιλέως Γεωργίου Α' - κάτω δεξιά, υπό τον τίτλο "Pireus":
Εκείνες τις εποχές, συχνότατα οι καρτ-ποστάλ εστίαζαν σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τοποθεσιών του Πειραιώς, όπως λ.χ. στους ψαράδες και στις ψαρόβαρκες των μικρών γραφικών λιμένων της πόλεως, όπως ακριβώς συμβαίνει στις δυο επόμενες ενδεικτικές κάρτες:
Στις δυο επόμενες καρτ-ποστάλ εποχής, η οποίες τοποθετούνται χρονικά στα τέλη της δεκαετίας του 1960 / αρχές της δεκαετίας του 1970 με πολλές φωτογραφίες να παραπέμπουν στην περίοδο δημαρχίας Αριστείδη Σκυλίτση, αξίζει να παρατηρήσουμε πως η μεν πρώτη καρτ-ποστάλ συμπεριλαμβάνει επτά (7) διαφορετικές απόψεις της πόλεως σε ένα "κάδρο", ενώ η δε δεύτερη περιλαμβάνει εννέα (9) διαφορετικές απόψεις του Πειραιά.
Στην ίδια πάντοτε χρονική περίοδο (αρχές δεκαετίας 1970), η παρακάτω έγχρωμη ξενόγλωσση αναμνηστική καρτ-ποστάλ των εκδόσεων των Αφων Ασημακόπουλων (οδός Λυκούργου 14-16, Αθήνα) η οποία τιτλοφορείται "Souvenir of Pireus" παρουσιάζει μια σύνθεση δυο φωτογραφιών: εξ αριστερών το κεντρικό λιμάνι του Πειραιώς και πιο συγκεκριμένα το τμήμα αυτού από την παλιά Βασιλική Αποβάθρα μέχρι την αποβάθρα της Τρούμπας (στο αριστερό άκρο διακρίνεται ξεκάθαρα ότι "απουσιάζει" η "στοιχειώμενη" οικία του ναυάρχου Μιαούλη έναντι του Αγίου Σπυρίδωνα γεγονός που βοηθά στη χρονολόγηση της εικόνας) ενώ στα δεξιά, αεροφωτογραφία που καταγράφει μικρό τμήμα του λιμένος Ζέας προς την πλατεία Αλεξάνδρας (αξιομνημόνευτο το άδειο οικόπεδο δίπλα στην εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης και η έτερη - κατεδαφισμένη σήμερα - οικία Π. Πατσιάδη) καθώς και τμήμα των εγκαταστάσεων της Μαρίνας Ζέας στην Φρεαττύδα.
Στην επόμενη έγχρωμη φώτο-κάρτα, εκ νέου των εκδόσεων των Αφων Ασημακόπουλων από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εικονίζονται απόψεις της μαρίνας ελλιμενισμού των σκαφών της Ζέας (Πασαλιμάνι), οι εγκαταστάσεις της ως άνω μαρίνας στη Φρεαττύδα, το Μικρολίμανο (Τουρκολίμανο), το κεντρικό λιμάνι του Πειραιά καθώς και μια βραδινή άποψη της φωτισμένης ακτής Μιαούλη προς ακτή Ποσειδώνος.
Αντί επιλόγου δυο σχετικά πρόσφατες έγχρωμες ξενόγλωσσες καρτ-ποστάλ με θέμα το κεντρικό λιμάνι του Πειραιώς, οι οποίες ομοιάζουν με τις αντίστοιχες που δύναται κάποιος να προμηθευτεί σε κάποια από τα λιγοστά πλέον περίπτερα επί της ακτής Μιαούλη ή καταστήματα πωλήσεων σουβενίρ που υφίστανται στον Πειραιά.
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Κείμενο:
- Το κείμενο που συνοδεύει τις φωτογραφίες είναι πρωτότυπο
Φωτογραφίες:
- Οι ιστορικές φωτογραφίες παρατίθενται για εκπαιδευτικούς σκοπούς - κάθε νόμιμο δικαίωμα ανήκει στους νομίμους κατόχους αυτών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου