ΟΙ ΜΠΑΡΜΠΕΡΗΔΕΣ ΤΗΣ ΑΚΤΗΣ ΤΖΕΛΕΠΗ [1922]

Χειμώνας του 1922, ένας από τους πιο δύσκολους χειμώνες για το σύγχρονο ελληνικό κράτος και ε γένει το ελληνικό έθνος. 

Χιλιάδες πρόσφυγες από τα παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και από άλλες περιοχές αναζητούσαν με νωπές τις μνήμες της φοβερής Μικρασιατικής τραγωδίας μια καλύτερη τύχη στη "μητέρα" Ελλάδα, μακρυά από τις αρχέγονες εστίες τους. Οι συνθήκες διαβίωσης άθλιες και η υποδοχή από τους "συμπατριώτες" κατοίκους της Ελλάδας συχνά ακόμα πιο άθλια. Από το καλοκαίρι του 1922 και με κορύφωση τον Σεπτέμβριο του ιδίου χρόνου, στις αποβάθρες του Πειραιά αποβιβάζονται και προσπαθούν να επιβιώσουν κατατρεγμένοι πρόσφυγες που καταφθάνουν κατά εκατοντάδες με πλοία, είτε απευθείας από την Μικρά Ασία είτε μέσω ενδιάμεσων σταθμών. 

Στην πλατεία Καραΐσκάκη, η οποία αποτελεί διαχρονικά έναν κεντρικό πολυσύχναστο εμπορικό κόμβο και σημείο αναφοράς στο λιμάνι του Πειραιά, καταφεύγουν αρκετοί πρόσφυγες αναζητώντας καταφύγιο, όπως ακριβώς συνέβη και σε άλλους δημόσιους ανοικτούς χώρους και πλατείες της πόλης, καθώς τα δημόσια κτίρια τα οποία επιστρατεύτηκαν για την κάλυψη των αναγκών στέγασης των πολυάριθμων προσφύγων δεν επαρκούσαν. Ορισμένοι αρχίζουν και στήνουν με όσα διαθέσιμα μέσα έχουν πρόχειρα παραπήγματα και αυτοσχέδιες παράγκες. Κάποιοι άλλοι, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν τα προς το ζην μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, στήνουν πάγκους, εμπορεύονται ότι μπορούν και κάνουν δουλειές του ποδαριού. 

Στις επόμενες συγκλονιστικές ασπρόμαυρες αρχειακές φωτογραφίες εποχής, οι οποίες τοποθετούνται χρονικά κατά τον χειμώνα του έτους 1922, πρόσφυγες έχουν στήσει στην αποβάθρα της ακτής Τζελέπη αυτοσχέδια μπαρμπέρικα στα οποία ξυρίζουν και κουρεύουν έναντι μικρής αμοιβής.

Για το στήσιμο του μικρού υπαίθριου κουρείου έχουν επιστρατευτεί όλα τα διαθέσιμα μέσα: καφάσια και κουτιά, καρέκλες και μικρά τραπέζια πάνω στα οποία απλώνονται τα λιγοστά σύνεργα των υπαίθριων μπαρμπέρηδων οι οποίοι παρατάσσονται καθημερινά σε σειρά πάνω στην πολυσύχναστη αποβάθρα:

Ο άγνωστος φωτογράφος εποχής αποτυπώνει με το φακό του συγκλονιστικές ομολογουμένως εικόνες. Οι πελάτες των υπαίθριων κουρείων είναι ως επί το πλείστον πρόσφυγες και οι ίδιοι. Οι τούφες των μαλλιών που κόβονται καταλήγουν με τη βοήθεια του ανέμου στη θάλασσα.

Όλη αυτή η διαδικασία λαμβάνει χώρα ανάμεσα στην κίνηση της πολύβουης ακτής του Τζελέπη και της πλατείας Καραϊσκάκη. Περαστικοί και περίεργοι, έμποροι και μικρο-απατεώνες, χαμίνια του δρόμου, πρόσφυγες, ταλαιπωρημένοι στρατιώτες που ακόμη φορούν την στολή τους έχοντας γυρίσει από το Μικρασιατικό Μέτωπο συνθέτουν το ιδιότυπο ανθρώπινο "παζλ" της καθημερινότητας εκείνης της τόσο δύσκολης εποχής.

 

Στο βάθος της πρώτης φωτογραφίας που παρουσιάστηκε στο παρόν αφιέρωμα διακρίνονται τα κτίρια της κεντρικής οδού Πλούτωνος (νυν ακτή Ποσειδώνος). Στη διασταύρωση της οδού Πλούτωνος με την οδό Μακράς Στοάς (σσ. σήμερα οδός Δημητρίου Γούναρη) καταγράφεται ευκρινώς το Μέγαρο ιδιοκτησίας Ζαννείου Νοσοκομείου στους άνω ορόφους του οποίου στεγαζόταν το γνωστό Ξενοδοχείο "Το Κοντινεντάλ".

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Τα παλιά κουρεία του Πειραιά

Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στον Πειραιά το Σεπτέμβρη του 1922

Η ιστορία της πλατείας Καραΐσκάκη στον Πειραιά

Η μεγάλη πυρκαγιά της πλατείας Καραΐσκάκη
 
Κάτω στα Λεμονάδικα του Πειραιά

Το Μέγαρο ιδιοκτησίας του Ζαννείου Νοσοκομείου και το Ξενοδοχείο "Το Κοντινεντάλ"

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων.

• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.