Οι Σχολές Μηχανικών "Πυθαγόρας" ιδρύθηκαν στον Πειραιά κατά το έτος 1948 από τον αυτοδημιούργητο εκ Ημεροβιγλίου Θήρας καταγόμενο Ιάκωβο Εμμ. Μαρκοζάνη, αποτελώντας μια εκ των πρώτων τεχνικών σχολών που ιδρύθηκαν στην πόλη μετά την Απελευθέρωση. Ως γνωστόν, στον προπολεμικό Πειραιά είχαν ήδη λειτουργήσει ανάλογες σχολές (όπως λ.χ. οι σχολές του Πειραϊκού Συνδέσμου, ο Προμηθέας, ο Αρχιμήδης κ.α.), πλην όμως μετά την λαίλαπα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής, ένα νέο κύμα ναυτικών και τεχνικών σχολών έσπευσαν να καλύψουν τις ανάγκες χορηγήσεως τεχνικής / ναυτικής εκπαιδεύσεως σε μια χώρα όπου η πλειοψηφία των νέων στράφηκε μοιραία προς την θάλασσα και την βιομηχανία προς εξασφάλιση εργασίας.
Ο Ιάκωβος Εμ. Μαρκοζάνης, ιδρυτής των Σχολών "Πυθαγόρας", σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Λεύκωμα Πειραιώς (1958) του Δ. Πανίτσα, γεννήθηκε στον Πειραιά (1919), σπούδασε μηχανολογία, ίδρυσε αρχικώς τα πολυτεχνικά εργαστήρια Edisson (έτος 1947) και εν συνεχεία, όπως προαναφέρθηκε, ένα χρόνο αργότερα προχώρησε στην ίδρυση των Σχολών Μηχανικών "Πυθαγόρας" (1948). Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι Σχολές "Πυθαγόρας" εξελίχθηκαν σε μια από τις μεγαλύτερες και πλέον ονομαστές σχολές ξεπερνώντας τα στενά όρια της πόλεως του Πειραιώς. Ο Δ. Πανίτσας τονίζει χαρακτηριστικά πως "εις τον Πυθαγόραν εκατοντάδες φτωχά παιδιά λαμβάνουν τας απαραίτητους τεχνικάς γνώσεις καθ'όσον ο κ. Μαρκοζάνης, καθ'όλην την διάρκειαν του θέρους, κάμνει δωρεάν φροντιστήρια εις τους αδυνάτους μαθητάς".
 |
| Σχολαί Μηχανικών "Ο Πυθαγόρας" (έτος 1954) |
Ο Ιάκωβος Μαρκοζάνης, δέκα χρόνια μετά την ίδρυση και λειτουργία των Σχολών "Πυθαγόρας", προχώρησε στην ίδρυση νέας τεχνικής σχολής σε μια εκ των φτωχότερων συνοικιών του Πειραιά, στο Πέραμα. Οι δραστηριότητες του Ι. Μαρκοζάνη δεν περιορίζονταν στον τεχνικό / εκπαιδευτικό κλάδο αλλά επεκτείνονταν σε διαφόρους κοινωνικούς τομείς. Ο ίδιος διετέλεσε πρόεδρος του πειθαρχικού συμβουλίου της Ενώσεως Ιδρυτών Ιδιωτικών Επαγγελματικών Σχολών Ελλάδος καθώς επίσης αντιπρόεδρος της "Πανθηραϊκής", ενός εκ των μεγαλυτέρων σωματείων της νήσου της Θήρας. Το αφιέρωμα του Δ. Πανίτσα στον Ι. Μαρκοζάνη "κλείνει" με την αναφορά ότι τα κύρια χαρακτηριστικά του κάτωθι εικονιζόμενου ιδρυτού των Σχολών "Πυθαγόρας" συνοψίζονταν στις λέξεις "Δράσις-Πειθαρχία-Δικαιοσύνη"!
 |
| Ιάκωβος Εμμ. Μαρκοζάνης |
Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, η Ναυτική Σχολή Πειραιώς "Πυθαγόρας", αναγνωρισμένη από τα Υπουργεία Εμπορικής Ναυτιλίας και Βιομηχανίας, στέγαζε τα γραφεία και τα διδακτήριά της σε ιδιόκτητο κτίριο επί της συμβολής της οδού Γεωργίου Θεοτόκη με την οδό Ιάσονος, πλησίον της πλατείας Πηγάδας, καθώς επίσης στο κέντρο της πόλης επί της λεωφόρου Βασιλέως Κωνσταντίνου (σσ. Ηρώων Πολυτεχνείου σήμερα) παρά το Δημοτικό Θέατρο. Η Σχολή Μέσης Εκπαίδευσης "Πυθαγόρας" διέθετε επίσης ιδιόκτητο μηχανουργείο στη συμβολή της ακτής Αλκίμου με την οδό Κρεββατά (στα παλιά Καρβουνιάρικα του Πειραιά), όπου οι σπουδαστές της Σχολής μπορούσαν να εργαστούν υπό πραγματικές συνθήκες σε επισκευές πλοίων και κατασκευές/επισκευές διαφόρων μηχανημάτων. Ταυτόχρονα, ο "Πυθαγόρας" διέθετε επίσης ιδιόκτητο πλοίο για την πρακτική εξάσκηση αλλά και την ψυχαγωγία των σπουδαστών.
Ενδεικτική αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση της Ναυτικής Σχολής Πειραιώς "Πυθαγόρας" από το έτος 1959. Το δέλεαρ της επαγγελματικής αποκατάστασης ως μηχανικός, ηλεκτρομηχανικός ή ηλεκτρολόγος σε πλοίο ήταν τεράστιο εκείνη την εποχή. Τα δίδακτρα, όπως αναφέρεται στην καταχώρηση, κυμαίνονταν από 80-100 δραχμές μηνιαίως, ενώ δεκτοί γίνονταν απόφοιτοι δημοτικών σχολείων και απόφοιτοι οποιασδήποτε τάξεως του Γυμνασίου.
Έτερη ενδεικτική αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση της Ναυτικής Σχολής Πειραιώς "Πυθαγόρας" μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1961:
Στην αυγή της δεκαετίας του 1960, οι αναγνωρισμένες ναυτικές σχολές μηχανικών, ηλεκτρολόγων και εργοδηγών βοηθών μηχανολόγων "Πυθαγόρας" καταγράφονταν στον Ημερήσιο Τύπο με σλόγκαν όπως "Εργασία για όλους" και "Τα θρανία δίπλα στις μηχανές"! Μάλιστα, στις διαφημιστικές προωθήσεις τονιζόταν πως η υπηρεσία στο προαναφερθέν μηχανουργείο και ηλεκτροτεχνουργείο της Σχολής αναγνωριζόταν από τα Υπουργεία Ναυτικών, Εμπορικής Ναυτιλίας, Βασ. Αεροπορίας και εις το διπλάσιο από το Υπουργείο Βιομηχανίας. Πληροφορίες για τις προσφερόμενες σπουδές στον "Πυθαγόρα" μπορούσε κάποιος να λάβει όχι μονάχα στον Πειραιά, αλλά και στα γραφεία της οδού Πειραιώς 16, στην Ομόνοια (Αθήνα).
Η ακόλουθη εκτενής αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση των Ναυτικών Σχολών "Πυθαγόρας" μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1964 μας πληροφορεί πως οι Σχολές διέθεταν εκείνη την εποχή τρία μηχανουργεία - ηλεκτροτεχνουργεία, επτά πειραματικές αίθουσες εξοπλισμένες με εποπτικά όργανα, πλήθος μηχανών και μηχανημάτων προς εξάσκηση, αίθουσα διαλέξεων και κινηματογραφικών προβολών, πλοιάριο εν πλω καθώς και ένα τετραώροφο κτίριο μετασκευασμένο σε πλοίο με πραγματική γέφυρα!
Το τετραώροφο κτίριο στο οποίο αναφέρεται η ως άνω διαφημιστική καταχώρηση του έτους 1965 δεν είναι άλλο από το κάτωθι εικονιζόμενο, επί της ακτής Τρύφωνος Μουτζόπουλου 6, στο Πασαλιμάνι (λιμην Ζέας), το οποίο αφού παρέμεινε σε καθεστώς εγκατάλειψης για αρκετά χρόνια, κατεδαφίστηκε κατά το έτος 2013 για να δημιουργηθεί υπαίθριος ιδιωτικός χώρος στάθμευσης.
Το άδειο οικόπεδο - υπαίθριος χώρος στάθμευσης επί της ακτής Τρύφωνος Μουτζοπούλου 6 όπως καταγράφηκε κατά το έτος 2023:
Ειρήσθω εν παρόδω, το ως άνω κατεδαφισμένο πλέον, πάλαι ποτέ κτίριο των Σχολών "Πυθαγόρας", το οποίο ονοματιζόταν από πολλούς ως "πλοίο στη στεριά", διέθετε μεταξύ των άλλων κανονική γέφυρα πλοίου (εφοδιασμένη με ραντάρ, εξάντα, ραδιογωνιόμετρο και άλλα όργανα ναυσιπλοΐας), μηχανοστάσιο και λεβητοστάσιο. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός πως στα μέσα της δεκαετία του 1960, οι υπό εξέτασιν Σχολές "Πυθαγόρας" προχώρησαν στην ανέγερση σύγχρονου εξαώροφου εκπαιδευτικού μεγάρου επί των οδών Ζήνωνος και Λεωνίδου, στην Αθήνα.
Στο κάτωθι αρχειακό τεκμήριο μέσα από τις σελίδες του ημερήσιου Τύπου του έτους 1966 γίνεται αναφορά στις Σχολές Εμπορικού Ναυτικού "Πυθαγόρας" και στην προαναφερθείσα ταράτσα - προσομοίωση γέφυρας του κτιρίου επί της ακτής Τρύφωνος Μουτζοπούλου 6 στο Πασαλιμάνι.
Ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση των νυκτερινών ιδιωτικών ναυτικών και τεχνικών σχολών "Πυθαγόρας" του Ιακ. Εμμ. Μαρκοζάνη, με σύνθημα "Εργασία Για Όλους - Τα θρανία δίπλα στις Μηχανές", μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1968:
Έτερη ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση των Ναυτικών και Τεχνικών Σχολών "Πυθαγόρας" μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1969:
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, οι ιδιωτικές Τεχνικές και Ναυτικές Σχολές "Πυθαγόρας" διέθεταν δυο ιδιόκτητα κτίρια σε Αθήνα και Πειραιά στα οποία φοιτούσαν περί τους 2.500 μαθητές διαφόρων ειδικοτήτων, ενώ ταυτόχρονα διέθεταν διάφορα εξωτερικά εκπαιδευτικά παραρτήματα, όπως λ.χ. στο Μέγαρο Κατσίνη, στη συμβολή της λεωφόρου Βασιλέως Γεωργίου Α' με την οδό Καραΐσκου, τα οποία πληρούσαν όλες τις συνθήκες και προϋποθέσεις για την άνετη παραμονή διοικήσεως, υπαλλήλων, καθηγητών και διδασκομένων.
Την ίδια εποχή, οι ημερήσιες και νυκτερινές ναυτικές και τεχνικές ιδιωτικές σχολές "Πυθαγόρας", του Ιακώβου Εμμ. Μαρκοζάνη, διαφημίζονταν ως οι πρώτες που ιδρύθηκαν εν Ελλάδι, εφαρμόζοντας κατόπιν σχετικών αποφάσεων του αρμοδίου Υπουργείου το πλήρες πρόγραμμα των Δημοσίων Σχολών του Ασπροπύργου, με τους αποφοίτους της Ημερησίας Σχολής, να ναυτολογούνται αμέσως μετά την απόκτηση του πτυχίου τους ως δόκιμοι μηχανικοί του Εμπορικού Ναυτικού.
Εκτός από την Ημερησία Ναυτική Σχολή Μηχανικών του Εμπορικού Ναυτικού (με τριετή φοίτηση), ο "Πυθαγόρας" διέθετε αντίστοιχη Νυκτερινή Σχολή Μηχανικών του Εμπορικού Ναυτικού (με τετραετή φοίτηση), Σχολή Εργοδηγών - Μηχανολόγων (τετραετής φοίτηση), Σχολή Εργοδηγών - Ηλεκτρολόγων (τετραετής φοίτηση), Ημερήσια Σχολή Σχεδιαστών (τριετής φοίτηση) και Σχολή Νυκτερινή Μηχανοτεχνιτών - Ηλεκτρολόγων (τετραετής φοίτηση), με την προϋπηρεσία των μαθητευομένων στο Μηχανουργείο - Ηλεκτροτεχνουργείο των Σχολών να αναγνωρίζεται από το αρμόδιο Υπουργείο.
Απόφοιτοι της Νυκτερινής Σχολής Μηχανικών του Εμπορικού Ναυτικού στην διαμορφωθείσα γέφυρα της Σχολής:
Απόφοιτοι της Ημερήσιας Σχολής Εμπορικού Ναυτικού στην διαμορφωθείσα γέφυρα της Σχολής:
Στις Σχολές "Πυθαγόρας" γίνονταν δεκτοί όσοι διέθεταν απολυτήριο Δημοτικού Σχολείου, ενδεικτικό ή αποδεικτικό φοίτησης σε οποιαδήποτε τάξη του Γυμνασίου, Εμπορικής Σχολής ή αντίστοιχου ιδιωτικού ιδρύματος καθώς επίσης οι απορριφθέντες από το Γυμνάσιο και τις Εμπορικές Σχολές. Οι δε απόφοιτοι Γυμνασίου μπορούσαν να γραφούν άνευ εξετάσεων στην Β' Τάξη των Σχολών Εμπορικού Ναυτικού και της Σχολών Εργοδηγών.
"Εξασφαλίσατε το μέλλον των παιδιών σας εις την πρώτην και μοναδικήν εν Ελλάδι λειτουργούσαν ιδιωτικήν Ημερησίαν Ναυτικήν Σχολήν μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού (Φοίτησις Τριετής)", ανέφερε χαρακτηριστικά στον υπέρτιτλο η κάτωθι αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση των Ημερησίων και Νυκτερινών Ναυτικών Καλλιτεχνικών Ιδιωτικών Σχολών "Πυθαγόρας" μέσα από τις σελίδες του πειραϊκού Τύπου του έτους 1972:
Αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση των ιδιωτικών Ναυτικών και Τεχνικών Σχολών "Πυθαγόρας" του Ιακώβου Εμμ. Μαρκοζάνη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, περίοδο κατά την οποία τα εν Πειραιεί γραφεία καταγράφονταν σταθερά επί της λεωφόρου Βασιλέως Κωνσταντίνου 42, πλησίον Δημοτικού Θεάτρου Πειραιώς, ενώ τα αντίστοιχα εν Αθήναις γραφεία στην οδό Λεωνίδου 22, στην πλατεία Καραΐσκάκη.
Εκείνη την εποχή, ο αναγνωρισμένος από το κράτος "Πυθαγόρας" προσέφερε Ημερήσιες και Νυχτερινές Ναυτικές και Τεχνικές Σχολές Μηχανικών Ε.Ν., Εργοδηγών Μηχανικών Ε.Ν., Σχεδιαστών, Μηχανοτεχνιτών - Ηλεκτροτεχνιτών επί της λεωφόρου Βασιλέως Κωνσταντίνου 42, ενώ διέθετε πλήρες οικοτροφείο για τους εργαζόμενους μαθητές!
Ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση των Ναυτικών Λυκείων / Σχολών Πειραιώς - Αθηνών "Πυθαγόρας", με έδρα πλέον επί της οδού Καραΐσκου 113-115, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980:
Ο Ιάκωβος Εμμ. Μαρκοζάνης, ιδρυτής των Σχολών "Πυθαγόρας", ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω στα μέσα της δεκαετίας του 1970 (1975 - με τον συνδυασμό Μαρκοζάνη - Λεούση) και στις αρχές της δεκαετίας του '80 (1982 - με την στήριξη της Νέας Δημοκρατίας) είχε κατέλθει στις δημοτικές εκλογές ως υποψήφιος δήμαρχος Πειραιώς.
Ειρήσθω εν παρόδω, διδακτήρια των υπό εξέτασιν Σχολών "Πυθαγόρας" λειτούργησαν τόσο στο κάτωθι εικονιζόμενο πάλαι ποτέ Μέγαρο Παπακώστα, επί της οδού Καραΐσκου 117 (και Αλκιβιάδου), στην πλατεία Κοραή, στο κέντρο της πόλεως του Πειραιώς, όπως άλλωστε μαρτυρά η παρουσία της σχετικής πινακίδας στον κεντρικό εξώστη του προτελευταίου ορόφου, όσο και στην πάλαι ποτέ οικία Λύτσικα, στη συμβολή της λεωφόρου Βασιλέως Γεωργίου Α' με την οδό Αλκιβιάδου.
Δίχως αμφιβολία, οι Τεχνικές / Ναυτικές Σχολές "Πυθαγόρας", όπως άλλωστε η πλειοψηφία των αντίστοιχων τεχνικών / ναυτικών σχολών που λειτούργησαν στον προπολεμικό και κυρίως στον μεταπολεμικό Πειραιά, προσέφεραν πολύτιμη τεχνική εκπαίδευση και, ως συνέπεια αυτής, επαγγελματική εξασφάλιση και σταδιοδρομία σε αναρίθμητους νέους, Πειραιώτες και μη, που στράφηκαν κυρίως προς την ελληνική ναυτιλία.
Ο δε Ιάκωβος Εμμ. Μαρκοζάνης αποβίωσε το 1990.
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
- Λεύκωμα Πειραιώς 1958, Έκδοσις-Επιμέλεια Δ. Πανίτσα (εκ προσωπικού αρχείου)
- Τύπος Εποχής - Οδηγοί Πόλεως
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου