ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΗΣ ΚΟΡΕΑΣ [1955]

Πειραιάς, 4 Μαρτίου του 1955

Στα τσιμέντα της ακτής Βασιλειάδη, στο κεντρικό λιμάνι της πόλης του Πειραιώς, είχαν τοποθετηθεί σε σειρές 172 μεταλλικά αμερικάνικα φέρετρα τυλιγμένα με ελληνικές σημαίες. 

Εντός των μεταλλικών φέρετρων βρίσκονταν τα οστά των νεκρών Ελλήνων στρατιωτών του Εκστρατευτικού Σώματος Ελλάδος (ΕΚ.Σ.Ε.) που είχαν χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο της Κορέας και οι οποίοι είχαν ενταφιαστεί προσωρινά στο νεκροταφείο της πόλης Busan (Pusan) της Νοτίου Κορέας. 

Στην υποδοχή των λειψάνων, τα οποία είχαν φθάσει στον Πειραιά με το αμερικανικό πολεμικό πλοίο USS General R.M. Blatchford παρέστησαν μέλη της κυβέρνησης, οι τοπικές, στρατιωτικές και εκκλησιαστικές αρχές όπως επίσης ο κάτωθι εικονιζόμενος Βασιλέας Παύλος Α', αυτοπροσώπως, με την στρατιωτική του περιβολή μαζί με τον αντιπρόεδρο της (τελευταίας) Κυβερνήσεως Αλέξανδρου Παπάγου και Υπουργό Εθνικής Αμύνης Παναγιώτη Κανελλόπουλο.

Ο Βασιλέας Παύλος (δεξιά) και ο Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως Παναγιώτης Κανελλόπουλος (αριστερά)

Σκοπός φρουρός έχων υπό μάλης το όπλον του τιμών την μνήμην των συναδέλφων του ίσταται εις στάσιν προσοχής προ των λειψάνων επί των οποίων εψάλη επιμνημόσυνος δέησις παρουσία του βασιλέως.

Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος εκφωνεί επιμνημόσυνο λόγο

Το γεγονός της μετακομιδής των οστών των Ελλήνων αξιωματικών και οπλιτών από την Κορέα στην Ελλάδα, όπως ήταν φυσικό, καλύφθηκε εκτενώς από τον ημερήσιο Τύπο εκείνων των καιρών:

"Έλληνες Αξιωματικοί και Οπλίται έφθασαν εκ Κορέας εις Πειραιά"

Η μετακομιδή των οστών των πεσόντων εις Κορέαν Ελλήνων"

"Ο Βασιλεύς αποτίει φόρον τιμής εις τους πεσόντες συμπατριώτες μας"

Στην τελευταία πρόταση του επόμενου ιστορικού τεκμηρίου από τον Τύπο εκείνης της εποχής αναφέρεται ότι "[...] καιρός είναι ήδη να ανακληθή από την Κορέαν το Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα, διότι η Ελλάς δεν διαθέτει περιθώρια δια δαπάνας αστυνομεύσεως ξένων χωρών [...]". 

Όπως αναφέρεται στο κάτωθι αρχειακό τεκμήριο, στα 172 φέρετρα βρίσκονταν τα οστά 147 οπλιτών και 12 αξιωματικών του στρατού ξηράς, καθώς και 5 σμηνιτών και 8 αξιωματικών της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Μετά την επιμνημόσυνο δέηση και την τελετή που έλαβε χώρα στην ακτή Βασιλειάδη, τα φέρετρα μεταφέρθηκαν με μια πομπή στρατιωτικών οχημάτων που ακολούθησαν τη διαδρομή από το κεντρικό λιμάνι του Πειραιά προς τη λεωφόρο Θηβών και το Γ' Νεκροταφείο της Νέας Κοκκινιάς, διαμέσου των οδών Αιτωλικού και Πέτρου Ράλλη. Σε αντίθεση βέβαια με τους απλούς οπλίτες, τα φέρετρα των αξιωματικών μεταφέρθηκαν προς ενταφιασμό στο Α' Νεκροταφείο της Αθήνας. 

Μεταξύ αυτών, τα οστά του κάτωθι εικονιζόμενου έφεδρου ανθυπολοχαγού Απόστολου Σταθιά, από την Καστέλλα του Πειραιώς, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος αξιωματικός του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος που σκοτώθηκε τον Ιανουάριο του 1951 στην Κορέα.

Πέραν όμως των λειψάνων των νεκρών Ελλήνων στρατιωτών, με το ίδιο αμερικανικό πολεμικό σκάφος επαναπατρίστηκαν την ίδια ημέρα 977 οπλίτες και 47 αξιωματικοί του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος της Κορέας - μεταξύ των οποίων και αρκετοί τραυματίες - οι οποίοι επέστρεφαν οριστικά στα σπίτια τους. Οι photo-reporters εκείνης της εποχής (Πρακτορείο Ηνωμένων Φωτορεπόρτερ, Πουλίδης και Διαμαντής - Φωτογραφικόν Πρακτορείον Ελληνικού Τύπου, Κυριάκος Κουρμπέτης, Φ. Φλώρος κ.α.) κατέγραψαν συγκλονιστικές εικόνες από την υποδοχή των Ελλήνων στρατιωτών:

Η επίσημη τελετή υποδοχής των Ελλήνων στρατιωτών που επέστρεφαν οριστικά από την Κορέα έγινε στην πλατεία Κοραή, ενώ ακολούθησε σχετική παρέλαση: 

Οι επανελθόντες εκ Κορέας σήμερον ενώ παρελαύνουν εις τον Πειραιά εν μέσω εκδηλώσεων του κόσμου 

οίτινες κατήλθον να τους υποδεχθούν.

Έλληνες αεροπόροι επανελθόντες εκ Κορέας

Την ίδια όμως στιγμή που εκατοντάδες στρατιώτες χαμογελούσαν ευτυχισμένοι έχοντας επιστρέψει κοντά στα οικεία τους πρόσωπα, κάποιοι άλλοι μαυροφορεμένοι άνθρωποι, λίγα μέτρα μακρυά, πενθούσαν και θρηνούσαν για τους δικούς τους ανθρώπους που δεν επέστρεψαν ποτέ:

• Το Εκστρατευτικό Σώμα Ελλάδος (ΕΚ.Σ.Ε.)

Το Εκστρατευτικό Σώμα της Ελλάδας στην Κορέα (το οποίο αναφέρεται και με τα αρχικά ΕΚ.Σ.Ε.) αποτέλεσε την πρώτη ελληνική συμμαχική στρατιωτική αποστολή στα πλαίσια του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η μεταπολεμική Ελλάδα, μετρούσε ακόμη τις πληγές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής αλλά και του Εμφυλίου. Σε παγκόσμιο επίπεδο, είχε ανατείλει η εποχή του Ψυχρού Πολέμου και η Ελλάδα είχε ήδη αιτηθεί, άνευ επιτυχίας, την ένταξη της χώρας στη στρατιωτική αμυντική συμμαχία του Οργανισμού του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ). Μετά και την αποτυχία εντάξεως στο ΝΑΤΟ, η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε μέσω της συμμετοχής της στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ στη νότια Κορέα να "αποδείξει" τρόπον τινά την αναγκαιότητα της ένταξης της χώρας μας στον πυρήνα των χωρών της Δύσης. Όπως ήταν φυσικό, η συμμετοχή του Εκστρατευτικού Σώματος της Ελλάδος στον πόλεμο της Κορέας είχε εγείρει μεγάλες αντιδράσεις στη χώρα μας όχι μονάχα από τους αντίθετους ιδεολογικά χώρους αλλά και όλους όσοι υποστήριζαν ότι η Ελλάδα εκείνων των καιρών, μια χώρα με κατεστραμμένη οικονομία και δίχως εξωτερική πολιτική, με πολλά δυσεπίλυτα προβλήματα που είχαν αφήσει πίσω τους ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, η Κατοχή και ο κυρίως ο Εμφύλιος Πόλεμος, δε χρειαζόταν επιπρόσθετες αμυντικές δαπάνες και απώλειες ανθρωπίνων ζωών με τη συμμετοχή σε έναν ακόμη πόλεμο!

Διακριτικό Ώμου του ΕΚ.Σ.Ε. στην Κορέα

Παρόλα ταύτα, το αρχικό Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα, το οποίο αποτελείτο από 851 άνδρες συνολικά και 63 οχήματα, αναχώρησε για την Κορέα στις 16 Νοεμβρίου του 1950, εκ του λιμένος Πειραιώς, προερχόμενο από την Λαμία, διαμέσου του αμερικανικού πολεμικού πλοίου USS General W. G. Haan. Μετά από ταξίδι διάρκειας 24 ημερών, οι Έλληνες στρατιώτες αποβιβάστηκαν στο λιμάνι του Βusan της Νότιας Κορέας και εντάχθηκαν στο 7ο Σύνταγμα της Αμερικανικής Μεραρχίας το οποίο συμμετείχε με αξιομνημόνευτες διακρίσεις σε αρκετές στρατιωτικές επιχειρήσεις στα πλαίσια των συγκρούσεων του "ξεχασμένου πολέμου" μεταξύ των δυνάμεων της υπό κομμουνιστικής επιρροής Βόρειας Κορέας και της υπό δυτικής κηδεμονίας Νότιας Κορέας συνεπικουρούμενης κυρίως από τις δυνάμεις του Αμερικανικού Στρατού. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, η χρήση του ως άνω αμερικανικού οπλιταγωγού πλοίου υπήρξε επιβεβλημένη, καθώς αρκετοί Έλληνες εφοπλιστές και πλοιοκτήτες υπήρξαν μεν πρόθυμοι να μεταφέρουν με τα πλοία τους τους στρατιώτες και το πολεμικό υλικό στην Κορέα, πλην όμως τα πληρώματα αρκετών πλοίων ελληνικών συμφερόντων αρνήθηκαν.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του 1951, η ελληνική στρατιωτική παρουσία αυξήθηκε στους 1.063 άνδρες ενώ από τον Ιανουάριο του 1954 έως και την άνοιξη του 1955, το ελληνικό πλέον Σύνταγμα αριθμούσε συνολικά 2.163 άνδρες. 

Εκστρατευτικό Σώμα της Ελλάδος στην Κορέα (Μάρτιος 1952) - Πηγή: Wikipedia

Μετά την άνοιξη του 1955, οπότε και ξεκίνησε ο επαναπατρισμός των Ελλήνων στρατιωτών, οι ελληνικές δυνάμεις άρχισαν να μειώνονται και στο τέλος, από τον Ιανουάριο του 1956 έως τον Μάιο του 1958, στην Κορέα είχε απομείνει μονάχα ένα αντιπροσωπευτικό κλιμάκιο δέκα ατόμων (ένας αξιωματικός και 9 οπλίτες). Συνολικά, από το 1950 έως το 1955, 669 αξιωματικοί και υπαξιωματικοί και 9.586 οπλίτες του ελληνικού στρατού στάλθηκαν στην Κορέα, προσμετρώντας την αρχική αποστολή και τις επόμενες 22 αποστολές αντικαταστάσεως. Εκτός βέβαια από τις δυνάμεις του στρατού ξηράς, στην Κορέα απεστάλη και το 13ο Σμήνος της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (Royal Hellenic Air Force) αποτελούμενο από 67 άτομα και 7 αεροσκάφη τύπου C-47 Dakota. Το ελληνικό Σμήνος παρέμεινε στην Κορέα μέχρι την άνοιξη του 1955 λαμβάνοντας μέρος σε 2.916 δύσκολες και επικίνδυνες αποστολές, κυρίως μεταφοράς προσωπικού και υλικού, εκκενώσεως συγκεκριμένων σημείων από στρατιώτες και τραυματίες, ρίψεων εφοδίων και πυρομαχικών καθώς και νυχτερινές πτήσεις. 

1951 - Επετειακό / Τιμητικό Γραμματόσημο για τη συμμετοχή του ΕΚ.Σ.Ε. στην Κορέα

Ο φόρος αίματος για την Ελλάδα υπήρξε βαρύς με τα επίσημα στοιχεία να κάνουν λόγο για πάνω από 180 νεκρούς και 600 τραυματίες, ενώ απωλέσθησαν 4 αεροσκάφη C-47 Dakota. Στην επονομαζόμενη Κοιλάδα των Ηρώων, πλησίον της πρωτεύουσας της Νοτίου Κορέας Seoul, υφίσταται ένα μνημείο αφιερωμένο στους Έλληνες πεσόντες μαχητές. Αντιθέτως, εν Ελλάδι, οι Έλληνες στρατιώτες που συμμετείχαν στον Πόλεμο της Κορέας και επέστρεψαν σώοι, ορισμένοι εκ των οποίων βρίσκονταν εν ζωή στα μέσα της δεκαετίας του 2010 όντας σε προχωρημένη ηλικία, σύμφωνα με αρκετές μαρτυρίες, δεν έτυχαν ιδιαίτερης μνείας και μεταχείρισης από το ελληνικό κράτος!

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Αναχώρησις μαχητών εις Κορέαν

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

• Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ)
• "Που λες... στον Πειραιά" (Ντοκουμέντα και αναμνήσεις), Δημήτρης Σέρβος, Αθήνα, 1996
• Greek Expeditionary Force (Korea)
• Η προσφορά του Ελληνικού εκστρατευτικού Σώματος στον πόλεμο της Κορέας (1950-1953)
• Πόλεμος της Κορέας (Wikipedia)
• Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα (Wikipedia)

• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.