Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΟΥ CHARLES CHUSSEAU-FLAVIENS

Ο Charles Chusseau-Flaviens υπήρξε ένας πολύ αξιόλογος Γάλλος ανεξάρτητος φωτογράφος, ο οποίος βάσει του έργου του κάλλιστα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένας πρώιμος διεθνής φωτορεπόρτερ. Ο Chusseau-Flaviens έδρασε για περίπου 20 χρόνια, από τα τέλη του 19ου αιώνα (circa 1890) μέχρι και τα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα (circa 1910). Ο ίδιος συνεργάστηκε και με άλλους φωτογράφους, των οποίων εκμεταλλευόταν εμπορικά τις φωτογραφίες, με αποτέλεσμα τελικά να ιδρύσει το δικό του φωτογραφικό πρακτορείο με έδρα στο Παρίσι, διαμέσου του οποίου διέθετε προς πώληση φωτογραφίες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως το φωτογραφικό πρακτορείο του Chusseau-Flaviens θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο του 20ου αιώνα! Η συλλογή φωτογραφιών του εν λόγω πρακτορείου περιελάμβανε λήψεις από πλήθος χωρών της ευρωπαϊκής ηπείρου, της Αφρικής, τη Μέσης και Άπω Ανατολής αλλά και των Ηνωμένων Πολιτειών, με θεματολογία που περιλάμβανε από σκηνές της καθημερινής ζωής και τοπία μέχρι πορτρέτα πολιτικών ανδρών και μελών βασιλικών οίκων της εποχής εκείνης. 

Ένα μέρος της φωτογραφικής συλλογής του Chusseau-Flaviens περίπου 11.000 αρνητικών (γυάλινες πλάκες) δωρήθηκε το 1974 από τον Kodak Pathé στο Διεθνές Μουσείο Φωτογραφίας και Φιλμ (International Museum of Photography and Film) George Eastman House (GEH). Ερευνητές του αρχειακού υλικού έχουν συμπεράνει πως ο μειωμένος όγκος φωτογραφιών από τη Γαλλία μάλλον οφείλεται στο γεγονός πως μεγάλο μέρος του αρχείου δεν έχει ακόμη ανακαλυφθεί ή έχει καταστραφεί. Άξιο μνείας είναι το γεγονός πως στις γυάλινες πλάκες της μεγάλης συλλογής του, ο Charles Chusseau-Flaviens σημείωνε το όνομα των φωτογράφων στους οποίους ανήκαν οι λήψεις. 

Εντός της προαναφερθείσης μοναδικής και πολύτιμης συλλογής υφίστανται φωτογραφικές καταγραφές που αφορούν την Ελλάδα και φυσικά τον Πειραιά των 75.000 μόνιμων κατοίκων:

Το κεντρικό λιμάνι του Πειραιά καταλαμβάνει όπως είναι φυσικό τη μερίδα του λέοντος όσον αφορά τις "πειραϊκού ενδιαφέροντος" φωτογραφίες: 

Στις επόμενες φωτογραφικές καταγραφές, μπορεί κάποιος να παρατηρήσει τα κτίρια του Πειραιώς εκείνων των καιρών, τα ατμόπλοια στο λιμάνι του Πειραιά, τις μάντρες των οικοπέδων και βεβαίως τον αρχιτεκτονικά ιδιαίτερο ιερό ναό του Αγίου Νικολάου των Υδραίων. 

Το Ωρολόγιον (Χρηματιστήριο), στο οποίο στεγαζόταν από το έτος 1885 το Δημαρχείο της πόλης, δέσποζε επί της κεντρικής προκυμαίας του λιμένος.

Ακριβώς όπισθεν του Ωρολογίου, ξεχώριζε ο αρχικός ιερός ναός της Αγίας Τριάδας με το μοναδικό κεντρικό κωδωνοστάσιο.

Μια άποψη της ακτής Μιαούλη με τις γραμμές του τροχιόδρομου (τραμ) της παραλίας λιμένος, τις άμαξες, τους περαστικούς, το Ρολόι, την Αγία Τριάδα και τον Τινάνειο Κήπο.

Στην επόμενη ασπρόμαυρη αρχειακή φωτογραφική καταγραφή, το πολυόροφο μέγαρο ιδιοκτήσιας του Ζαννείου Νοσοκομείου στο οποίο στεγαζόταν το Ξενοδοχείο "Κοντιντένταλ" ξεχώριζε ανάμεσα στους καπνούς των φουγάρων των ατμόπλοιων και τα κατάρτια των ιστιοφόρων. 

Στα αριστερά της επόμενης φωτογραφικής λήψεως, αξιοσημείωτη η στέγη του περικαλλούς Δημοτικού Θεάτρου της πόλης:

Ως μια γενική παρατήρηση μελετώντας τις φωτογραφίες του αρχείου Chusseau-Flaviens μπορούμε να αναφέρουμε πως ο άγνωστος φωτογράφος εκείνης τη εποχής αποτύπωνε μέσα από τον φακό του το ίδιο τμήμα του λιμανιού σε ελαφρώς διαφοροποιημένες διαδοχικές λήψεις, λογικά στρέφοντας την ογκώδη φωτογραφική μηχανή κατά μερικές μοίρες - ίσως και για τη δημιουργία πανοραμικών λήψεων.

Μετά το έτος 1900, ο κεντρικός λιμένας του Πειραιώς είχε αναγνωριστεί πλέον ως ο μεγαλύτερος λιμένας της χώρας έχοντας υποσκελίσει την Ερμούπολη της Σύρου. Στην πόλη δραστηριοποιούνταν πολλές εμπορικές και ναυτιλιακές εταιρίες, εγχώριες και ξένες, ενώ πολλοί εφοπλιστές ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα είχαν ήδη μεταφέρει τις έδρες τους στον Πειραιά. 

Λίγο πριν την έναρξη του 'Α Παγκοσμίου Πολέμου, ήτοι περίπου την εποχή που απεικονίζουν οι φωτογραφίες του αρχείου Charles Chusseau-Flaviens, η ελληνική εμπορική ναυτιλία αποτελούσε μια από τις δυνατότερες σημαίες του κόσμου ενώ το λιμάνι του Πειραιά εθεωρείτο το τέταρτο μεγαλύτερο της Μεσογείου - μετά τη Μασσαλία, τη Νάπολη και τη Γένοβα - και ένα από τα πλέον σημαντικά στη διεθνή ναυτιλία.

Από τις πειραϊκού ενδιαφέροντος φωτογραφίες του αρχείου του Charles Chusseau-Flaviens δεν μπορούσε να λείψει το κοσμικό και λαοφιλές προάστιο του νέου Φαλήρου, με τα πολυτελή ξενοδοχεία, τα εστιατόρια, την εξέδρα, την παραλία και τα θαλάσσια λουτρά. 

Το κτίριο όπου λειτούργησε το φημισμένο εστιατόριο του Τσελεμεντέ επί της προκυμαίας του νέου Φαλήρου, με το ξενοδοχείο "Ακταίον Παλάς" να δεσπόζει στο φωτογραφικό κάδρο το οποίο περιλαμβάνει και λουόμενους εντός της θάλασσας. Στη σκιά του Ακταίου, η πάλαι ποτέ έπαυλις Κεχαγιά.

Μια γενικότερη άποψη του προαστίου του νέου Φαλήρου όπως καταγράφηκε από τους πρόποδες της Καστέλλας με τα φουγάρα του Ατμό-ηλεκτρικού Σταθμού του νέου Φαλήρου να διακρίνονται στο βάθος αριστερά. Εκτός των άλλων, στο ίδιο φωτογραφικό κάδρο διακρίνονται οι εγκαταστάσεις των θαλασσίων λουτρών, το ξενοδοχείο "Ακταίον Παλάς", το Ξενοδοχείο του Σταθμού (Μέγα Ξενοδοχείο) και το θέατρο του Φαλήρου.

Εικόνες από την λαϊκή παραλία του Φαλήρου, ίσως κάπου μεταξύ Τζιτζιφιών και του Ξηροτάγαρου (Τρεις Πύργοι) στο Παλαιό Φάληρο.

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. 

Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

Wikipedia
http://www.flickr.com/photos/george_eastman_house/
http://www.geh.org/

• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.