BRITISH EUROPEAN AIRWAYS (BEA)

Η British European Airways (BEA), επίσημα British European Airways Corporation, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες βρετανικές αεροπορικές εταιρείες της μεταπολεμικής περιόδου, λειτουργώντας από το 1946 έως το 1974. Ιδρύθηκε την 1η Ιανουαρίου 1946 ως τμήμα της British Overseas Airways Corporation (BOAC) και αρχής γενομένης από την 1η Αυγούστου του ίδιου έτους απέκτησε αυτόνομη νομική υπόσταση ως κρατική εταιρεία. Οι πρώτες της πτήσεις πραγματοποιήθηκαν από τα αεροδρόμια Croydon και Northolt με αεροσκάφη de Havilland DH89A Dragon Rapide και Douglas DC-3, ενώ από το 1950 άρχισε να επιχειρεί και από το αεροδρόμιο Heathrow, το οποίο έως το 1954 εξελίχθηκε στη βασική της επιχειρησιακή βάση. 

Η BEA ανέπτυξε ένα εκτεταμένο δίκτυο δρομολογίων που κάλυπτε την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα αποτέλεσε τον μεγαλύτερο αερομεταφορέα εσωτερικού του Ηνωμένου Βασιλείου, συνδέοντας μεγάλες πόλεις όπως το Λονδίνο, το Μάντσεστερ, η Γλασκώβη, το Εδιμβούργο και το Μπέλφαστ, καθώς και απομακρυσμένες περιοχές όπως τα Highlands και τα νησιά της Σκωτίας, τα Channel Islands και το Isle of Man. Επιπλέον, στο πλαίσιο των συμφωνιών του Ψυχρού Πολέμου, διαχειριζόταν ένα δίκτυο εσωτερικών πτήσεων μεταξύ του Δυτικού Βερολίνου και της Δυτικής Γερμανίας. Η εταιρεία διακρίθηκε για τον πρωτοποριακό της ρόλο στην εξέλιξη της εμπορικής αεροπορίας, καθώς κατά το έτος 1950 πραγματοποίησε την πρώτη στον κόσμο εμπορική πτήση με αεροσκάφος στροβιλοκινητήρα χρησιμοποιώντας το Vickers Viscount 630 στη γραμμή Λονδίνο–Παρίσι. Μια δεκαετία αργότερα (έτος 1960) εισήλθε στην εποχή των αεριωθούμενων με το de Havilland Comet 4B, ενώ το 1964 έγινε η πρώτη αεροπορική εταιρεία που έθεσε σε τακτική εμπορική υπηρεσία το Hawker Siddeley Trident (DH121 Trident). Έναν χρόνο αργότερα, στις 10 Ιουνίου 1965, ένα Trident 1C της BEA πραγματοποίησε την πρώτη πλήρως αυτόματη προσγείωση στον κόσμο κατά τη διάρκεια προγραμματισμένης εμπορικής πτήσης, επιβεβαιώνοντας τον τεχνολογικό πρωτοποριακό χαρακτήρα της εταιρείας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως από το 1952 είχε μεταφέρει τον εκατομμυριοστό επιβάτη της, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1960 είχε εξελιχθεί στην πέμπτη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία του δυτικού κόσμου ως προς την επιβατική κίνηση και τη μεγαλύτερη εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. Με έδρα το BEAline House στο Ruislip του Hillingdon και σύνθημα "Number One in Europe", η BEA διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των ευρωπαϊκών αερομεταφορών μέχρι την 1η Απριλίου 1974, όταν συγχωνεύθηκε με την BOAC για τη δημιουργία της British Airways (BA), παύοντας να υφίσταται ως ανεξάρτητη εταιρική οντότητα. Η ονομασία British European Airways επανήλθε προσωρινά κατά την περίοδο 1991–2008 ως επωνυμία θυγατρικής της British Airways, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική κληρονομιά ενός από τους σημαντικότερους αερομεταφορείς της Ευρώπης.

Ειδικότερα, όσον αφορά τη σχέση της British European Airways (BEA) με την Ελλάδα, οφείλει να σημειωθεί πως η χώρα μας αποτελούσε βασικό σταθμό στο δίκτυο της εταιρείας προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή ήδη από τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της. Πιο συγκεκριμένα, η Αθήνα υπήρξε από τους πρώτους διεθνείς προορισμούς της BEA, καθώς η εταιρεία, αρχής γενομένης από το έτος 1946, εκτελούσε τακτικά δρομολόγια από το Λονδίνο προς την Αθήνα, συνήθως μέσω Παρισιού και Ρώμης. Η Αθήνα αποτέλεσε σημαντικό κόμβο (hub) για τις πτήσεις προς την Ανατολική Μεσόγειο καθώς πολλές πτήσεις της BEA συνέχιζαν από την Αθήνα προς τη Λευκωσία, την Κωνσταντινούπολη, τη Βηρυτό και αργότερα το Τελ Αβίβ. 

Ειρήσθω εν παρόδω, η BEA διατηρούσε στενή συνεργασία με την Cyprus Airways, στην οποία συμμετείχε ως μέτοχος από την ίδρυσή της κατά το έτος 1947. Πολλές από τις πτήσεις Λονδίνο - Λευκωσία πραγματοποιούνταν μέσω Αθήνας, ενώ από το 1953 η εταιρεία εγκαινίασε τη γραμμή Λονδίνο–Ρώμη–Αθήνα–Λευκωσία με το Vickers Viscount, την πρώτη τακτική επιβατική υπηρεσία στον κόσμο που εκτελέστηκε με αεροσκάφος turboprop.

Ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση της ΒΕΑ μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1954, με την επιμέλεια της γνωστής διαφημιστικής Γκρέκα.

Έτερη ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση της British European Airways, στην οποίαν παρουσιάζονταν τα νέα εαρινά δρομολόγια της εταιρίας, από Αθήνα για Μιλάνο, Ρώμη, Μόναχο, Λονδίνο και Κωνσταντινούπολη (άνοιξη 1957).

Ειρήσθω εν παρόδω, εκείνη την εποχή, στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όποιος επιθυμούσε να πραγματοποιήσει ένα υπερατλαντικό ταξίδι, μπορούσε να ξεκινήσει από την Αθήνα προς Λονδίνο με την BEA (ή με οποιαδήποτε άλλη εταιρία) και εν συνέχεια να μεταβεί από Λονδίνο προς Νέα Υόρκη, Βοστόνη, Ντιτρόιτ, Σικάγο, Άγιο Φραγκίσκο και Μόντρεαλ μέσω της BOAC (British Overseas Airways Corporation). 

 

Την άνοιξη του 1960, η BEA εισήγαγε το αεριωθούμενο de Havilland Comet 4B στις γραμμές Λονδίνο–Ρώμη–Αθήνα–Λευκωσία, γεγονός που μείωσε σημαντικά τους χρόνους ταξιδιού και έφερε την Ελλάδα στις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που εξυπηρετούνταν τακτικά από σύγχρονα jet αεροσκάφη.

"Κερδίζετε χρόνον διαμονής στη Ρώμη ταξιδεύοντας με ΒΕΑ Comet 4B"

Έκτοτε, ο προορισμός "Λονδίνο" κυριάρχησε στις προτιμήσεις των Ελλήνων, οι οποίοι ξεκίνησαν να ταξιδεύουν συχνά προς την πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου, ώστε να επισκεφθούν τα διάσημα αξιοθέατα και κυρίως για επώνυμες αγορές! Αξίζει επίσης να επισημανθεί πως η ΒΕΑ συνεργάστηκε με την Ολυμπιακή Αεροπορία, καθώς συνεκμεταλλεύτηκαν τα αεροσκάφη Comet στις γραμμές της Cyprus Airways, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου, Ελλάδας και Κύπρου.

"Το Λονδίνο είναι δίπλα σας"

"Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη"

 

Ένα δυσάρεστο ιστορικό περιστατικό το οποίο συνδέεται με την Ελλάδα είναι η πτήση BEA Flight 226 το 1961, η οποία εκτελούνταν για λογαριασμό της Cyprus Airways με δρομολόγιο Λονδίνο–Ρώμη–Αθήνα–Κωνσταντινούπολη–Άγκυρα–Λευκωσία–Τελ Αβίβ. Το αεροσκάφος συνετρίβη μετά την απογείωσή του από την Άγκυρα, γεγονός που αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα δυστυχήματα στην ιστορία της εταιρείας.

Ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση της ΒΕΑ μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1966 στην οποία μεταξύ των άλλων καταγράφονται τα γραφεία της αεροπορικής εταιρίας εν Αθήναις, επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Αμαλίας 2, στο Σύνταγμα (σσ. νωρίτερα στα τέλη της δεκαετίας του '50, τα γραφεία της ΒΕΑ βρίσκονταν στην οδό Μητροπόλεως 7)

Έτερη διαφημιστική καταχώρηση της British European Airways (σσ. "εν συνεργασία με την Ολυμπιακή Αεροπορία) από το ίδιο έτος (1966), όπου ιδιαίτερη έμφαση και προβολή διδόταν στους τρεις κινητήρες Rolls Royce με τους οποίους κινούνταν τα αεροσκάφη τύπου Trident της εταιρίας.

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Το αεροδρόμιο του Ελληνικού μέσα από το φακό του Harrison Forman

Τα υδροπλάνα του Φαλήρου και το Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών (ΚΕΑ)

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τις κάτωθι πηγές:

Τύπος Εποχής

Encyclopedia Britannica

• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.