ΣΤΗ ΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΝΟΤΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΟΡΕΑΣ

Λίγες ώρες μετά την προσγείωσή μας - ξημερώματα - στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας της Βόρειας Κορέας Pyongyang και την άφιξη μας στο ξενοδοχείο Sosan, η πρώτη προγραμματισμένη εκδρομή του ταξιδιωτικού γραφείου Koryo Tours, το πρωινό εκείνης της πρώτης αρκετά κουραστικής ημέρας, προϋπόθετε μια οδική μετακίνηση μέχρι τη φερόμενη ως "πιο επικίνδυνη" συνοριακή γραμμή του κόσμου, στην αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας. 

Εισαγωγικά, ας αναφέρουμε πως η προαναφερθείσα αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας, γνωστή κυρίως με τα αρχικά "DMZ" (DeMilitarized Zone), αποτελείται από μια στενή λωρίδα εδάφους μήκους 250 χιλιομέτρων και πλάτους περίπου 4 χιλιομέτρων, η οποία χωρίζει εκτός από τις δυο χώρες και την χερσόνησο της Κορέας περίπου στη μέση. 

Η συγκεκριμένη αποστρατικοποιημένη ζώνη, εντός της οποίας λαμβάνουν χώρα (σε ειδικό σημείο συναντήσεων) οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο χωρών (σσ. οι οποίες βρίσκονται τυπικώς σε εμπόλεμη κατάσταση καθώς δεν υπάρχει υπογεγραμμένη συνθήκη ειρήνης) δημιουργήθηκε κατόπιν σχετικής συμφωνίας ανακωχής η οποία επιτεύχθηκε μεταξύ των δυο χωρών, της Νότιας Κορέας και της Βόρειας Κορέας και των Ηνωμένων Εθνών κατά το έτος 1953, μετά το τέλος της τριετούς διάρκειας πολεμικής σύρραξης που έλαβε χώρα στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου.

Ελάχιστα λεπτά λοιπόν μετά το πρωινό στο ξενοδοχείο Sosan, τα τουριστικά λεωφορεία ξεκινούσαν για μια διαδρομή περίπου δυο ωρών από την πρωτεύουσα Pyongyang προς την πόλη Kaesŏng και τη φημισμένη συνοριακή γραμμή μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. 

Αφήνοντας πίσω μας την ερημική Pyongyang, έχοντας μόλις περάσει κάτω από την μνημειακή Αψίδα της Επανένωσης (στα αγγλικά "Arch of Reunification" - επισήμως αποκαλείται "Μνημείο των Τριών Σημείων για την Εθνική Επανένωση - στα αγγλικά αποδίδεται ως "Monument to the Three-Point Charter for National Reunification"), η οποία βρίσκεται στα νότια της πρωτεύουσας, στην αρχή του αυτοκινητοδρόμου της Επανένωσης ο οποίος οδηγεί προς τον νότο της χώρας και την αποστρατικοποιημένη ζώνη:

Φωτογραφικές καταγραφές από τον ερημικό αυτοκινητόδρομο Pyongyang-Kaesŏng με το άθλιο οδόστρωμα. Αξιοσημείωτο το γεγονός πως ο εν λόγω δρόμος δεν περνάει μέσα από καμία πόλη και κανένα χωριό, στη διαδρομή υπάρχουν ελάχιστες ενημερωτικές / οδικές πινακίδες και ακόμη λιγότερα σημεία αναφοράς. Σε αρκετά σημεία του ταξιδιού, κατά το οποίο σπάνια συναντήσαμε άλλα οχήματα στην αντίθετη κατεύθυνση του δρόμου, μπορούσε κανείς να παρατηρήσει κάποια ίχνη ανθρώπινης παρουσίας και δραστηριότητας, κυρίως εργάτες να δουλεύουν σε χωράφια (ορυζώνες, φυτείες με καλαμπόκια κτλ.) αλλά και μοναχικά άτομα, πεζά ή με ποδήλατα, στη μέση του πουθενά.

Στο σημείο αυτό αξίζει πάντως να τονίσουμε πως το τουριστικό λεωφορείο που είχε μισθώσει το ταξιδιωτικό γραφείο δεν διεκδικούσε "δάφνες" ανέσεως, με αποτέλεσμα να "κοπανάει" σχεδόν κατά τη διάρκεια όλης της διαδρομής στον κακοτράχαλο αυτοκινητόδρομο.

Καθισμένος στη γαλαρία του λεωφορείου κατά τη διάρκεια της διαδρομής, κοντά στο "πίσω παρμπρίζ", με τη φωτογραφική μου μηχανή (Panasonic TZ100) αποτύπωσα σημεία της διαδρομής που αφήναμε πίσω μας.

Πρώτη και μοναδική στάση του οδικού ταξιδιού, κάπου στα μισά του δρόμου για την πόλη Kaesŏng και την αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας, σε έναν σταθμό εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών (Σ.Ε.Α), του οποίου η επίσημη ονομασία είναι Sohung Rest House αλλά οι περισσότεροι ξένοι ως επί το πλείστον επισκέπτες που περνούν από εκεί γνωρίζουν απλά ως "Tea House", κυρίως λόγω της προβολής που έλαβε το συγκεκριμένο μέρος στο ντοκιμαντέρ του Vice για τη ζωή στη Βόρεια Κορέα (παραγωγή έτους 2008). 

Μια ολιγόλεπτη λοιπόν στάση για διάφορα τοπικά τυποποιημένα προϊόντα (γαριδάκια, πατατάκια, σοκολάτες, καραμέλες κ.α. συναφή) σε συσκευασίες όπου τα πάντα αναγράφονται μονάχα στα κορεάτικα, αναψυκτικά, χυμούς, εμφιαλωμένο νερό, φρέσκα φρούτα, καφέ και βεβαίως κορεάτικο τσάι - φυσικά με το αζημίωτο (σσ. στο συγκεκριμένο σημείο μπορούσε ο κάθε ενδιαφερόμενος επισκέπτης να χρησιμοποιήσει συνάλλαγμα) -  και επιστροφή στον αυτοκινητόδρομο και στη διαδρομή για τη DMZ. Λίγη ώρα αργότερα, το λεωφορείο περνά έξω από την πόλη Kaesŏng και τη βιομηχανική της ζώνη.

 

 

Η άφιξη στην πύλη της αποστρατικοποιημένης ζώνης μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας είναι γεγονός. Στο σημείο αυτό, δίπλα στην αψιδωτή είσοδο σοβιετικής αρχιτεκτονικής υφίστανται οι δυο κάτωθι τοιχογραφίες. Στην πρώτη, ένας υψωμένος δείκτης ενός χεριού μπροστά σε έναν χάρτη της κορεατικής χερσονήσου τονίζει εμφατικά πως "Η Κορέα είναι Μία":

 

Στη δεύτερη τοιχογραφία, τα πρόσωπα δυο μικρών παιδιών, ενός μικρού αγοριού και ενός μικρού κοριτσιού, στα χρώματα της σημαίας της Βορείου Κορέας (κόκκινο και μπλε), με φόντο τον χάρτη ολόκληρης της χερσονήσου της Κορέας και το σλόγκαν "Ας κληροδοτήσουμε στην επόμενη γενιά μια ενιαία Κορέα":

 

Προτού προχωρήσουμε στα ενδότερα, οι επισκέπτες δύνανται να περάσουν και να καταθέσουν τον οβολό τους σε ένα κατάστημα πώλησης αναμνηστικών το οποίο διαθέτει μεταξύ άλλων καρτ-ποστάλ, αφίσες, γραμματόσημα, νομίσματα, παραδοσιακές φορεσιές, βιβλία αλλά και βορειοκορεατικά προϊόντα όπως λ.χ. ginseng. Όσο οι επισκέπτες χαζεύουν ή/και αγοράζουν souvenirs, ολοκληρώνεται η διαδικασία καταγραφής και εισόδου στην DMZ - σε έναν τοίχο μέσα σε ένα άδειο κατά τα λοιπά δωμάτιο καταγράφω έναν χάρτη της αποστρατικοποιημένης ζώνης. 

 

Και παραδίπλα άλλον έναν γεωφυσικό χάρτη της χερσονήσου της Κορέας επί του οποίου καταγράφεται η συνοριακή γραμμή που προέκυψε μετά τον Πόλεμο της Κορέας γύρω από τον 38ο παράλληλο.:

 

Ακολούθησε μια νέα ολιγόλεπτη επιβίβαση στο τουριστικό λεωφορείο με τη διαφορά πως αυτή φορά, εκτός από τον ξεναγό του ταξιδιωτικού πρακτορείου Koryo Tours και τον επίσημο κρατικό ξεναγό, μας συνόδευε και ένας ένστολος αξιωματικός του στρατού της Βόρειας Κορέας. Κατά τη διάρκεια της μικρής διαδρομής, το λεωφορείο πέρασε δίπλα από ψηλούς πέτρινους τοίχους, συρματοπλέγματα, μικρά τούνελ, φυλάκια με ένοπλους σκοπούς και σημάνσεις που προειδοποιούν για την ύπαρξη ναρκοπεδίων, φθάνοντας τελικά στην τοποθεσία Panmunjom (γνωστή και ως "Panmunjeom") η οποία παραπέμπει στην ονομασία του χωριού όπου υπογράφηκε κατά το έτος 1953 η κατάπαυση του πυρός και η σχετική συμφωνία μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. 

Στο σημείο αυτό, μέσα σε ένα κατάφυτο οικόπεδο με περιποιημένο κήπο, υφίστανται δυο επισκέψιμα κτίρια, η "Αίθουσα Διαπραγματεύσεων" όπου έλαβαν χώρα οι συνομιλίες κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας την περίοδο 1951-1953 υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών καθώς και το "Μουσείο Ειρήνης" (North Korea Peace Museum, 조선민주주의인민공화국 평화박물관).

Η μουσειακή πλέον "Αίθουσα των Διαπραγματεύσεων" μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας:

 

  

Εντός του μικρού κτιρίου υφίστανται μονάχα τρία ξύλινα τραπέζια (σσ. πρόκειται για τα τραπέζια όπου λάμβαναν χώρα οι συζητήσεις), κάποια κειμήλια (σημαίες, λάβαρα κλπ.) εντός ειδικών θηκών καθώς και οι δέκα λευκές καρέκλες τις οποίες χρησιμοποιούσαν οι διαπραγματευτές. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας, ο εικονιζόμενος βορειοκορεάτης αξιωματικός του στρατού με την αρωγή του κρατικού συνοδού, ο οποίος εμφανίζεται στις επόμενες φωτογραφίες δίπλα του (σσ. με το σακάκι και τη γραβάτα) εξιστόρησε τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας (25 Ιουνίου 1950 -  27 Ιουλίου 1953) αλλά και κατά τη διάρκεια των πολύμηνων διαπραγματεύσεων για την επίτευξη συμφωνίας εκεχειρίας, πάντοτε βέβαια υπό το πρίσμα της Βόρειας Κορέας.

 

 

  

 

 

Δεύτερη στάση στο προαναφερθέν Μουσείο Ειρήνης, το οποίο στεγάζεται στο κτίριο όπου υπογράφτηκε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας την 27η Ιουλίου του 1953. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως πάνω από την κύρια είσοδο του νυν Μουσείου υπάρχει ένα λευκό περιστέρι - αντίγραφο του ομώνυμου έργου του Pablo Picasso, συμβόλου της ειρήνης. 

Εντός του Μουσείου υπάρχει κυρίως οπτικό υλικό (φωτογραφίες, έντυπα, αποκόμματα από εφημερίδες κ.α.) σχετικό με τις διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα και την επίτευξη της συμφωνίας καταπαύσεως του πυρός ενώ κυριαρχεί σε αρκετά σημεία η μορφή του Kim Il-sung (15 Απριλίου 1912 – 8 Ιουλίου 1994).

 

 

 

Ευρισκόμενοι ξανά στον χώρο έναντι των δυο προαναφερθέντων κτιρίων, παρατηρούμε μακριά στον ορίζοντα, έναν μεγάλο ιστό στον οποίον κυματίζει η σημαία της Νοτίου Κορέας. Πίσω από τον συγκεκριμένο ιστό υπάρχει η εξής ιστορία: οι νοτιοκορεάτες κατασκεύασαν τον κάτωθι εικονιζόμενο ιστό ύψους 100 μέτρων κατά τη δεκαετία του 1980 στη δική τους πλευρά της αποστρατικοποιημένης ζώνης. Η πλευρά της Βόρειας Κορέας τότε, θεώρησε το γεγονός προσβλητικό και φρόντισε να κατασκευάσει, εντός της δικής της αποστρατικοποιημένης ζώνης, έναν μεγαλύτερο ιστό, ύψους 160 μέτρων - ο οποίος μάλλον είναι και ο μεγαλύτερος του κόσμου... "Πόλεμος" λοιπόν και ως προς το "ποιος τον έχει μεγαλύτερο - τον ιστό!" 

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως όντας τόσο κοντά στη Νότια Κορέα, τα κινητά μας τηλέφωνα - μόνιμα σε flight mode αφού στη Βόρεια Κορέα οι συσκευές μας δεν ήταν λειτουργικές από την ώρα της προσγείωσης στο αεροδρόμιο της Pyongyang - συγχρόνισαν για πρώτη φορά, ευρισκόμενοι επί βορειοκορεατικού εδάφους, κατόπιν σχετικής απόπειρας, με κάποιο νοτιοκορεάτικο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας. Βέβαια όσοι έκαναν το εν λόγω πείραμα, έσπευσαν γρήγορα να απενεργοποιήσουν ξανά τη συσκευή τους υπό τον κίνδυνο να βρεθούν άθελά τους μπλεγμένοι σε κάποιο σκάνδαλο κατασκοπίας! 

Επόμενος σταθμός εντός της αποστρατικοποιημένης ζώνης, σε ένα αρκετά ιδιότυπο μνημείο στο οποίο καταγράφεται η τελευταία υπογραφή του Kim Il-sung (15 Απριλίου 1912 – 8 Ιουλίου 1994). Η συγκεκριμένη υπογραφή του ιδρυτή του κράτους της Βόρειας Κορέας φέρεται να τέθηκε σε έγγραφο σχετικό με την εθνική ενοποίηση μια μόλις ημέρα πριν από το θάνατό του, στις 7 Ιουλίου του έτους 1994.

 

 

Τελευταία και πλέον σημαντική στάση της εκδρομής στην αποστρατικοποιημένη ζώνη, η επίσκεψη στο Μέγαρο Phanmun (Panmungak), ένα διώροφο κτίριο, κατασκευής 1969, το οποίο βρίσκεται στη βορειοκορεάτικη πλευρά της Joint Security Area (JSA), μόλις μερικές δεκάδες μέτρα μακριά από τα σύνορα με την Νότια Κορέα. Ανεβαίνοντας στον άνω όροφο, υπάρχει ένας μεγάλος εξώστης που προσφέρει την πλέον προνομιακή και πανοραμική θέαση της πιο επικίνδυνης συνοριακής γραμμής του κόσμου! 

 

Στην ευρύτερη περιοχή επικρατεί μια ασυνήθιστη ηρεμία και ησυχία. Ακριβώς απέναντι, σε πρώτο πλάνο εντός της JSA αλλά σε νοτιοκορεάτικο έδαφος, ξεχωρίζουν δυο μεγάλα κτίρια, το τετραώροφο "Κτίριο της Ελευθερίας" (자유의집), κατασκευής 1998, το οποίο έχει την ίδια ακριβώς χρήση που έχει το βορειοκορεατικό Μέγαρο Phanmun, υποδεχόμενο όλους εκείνους τους επισκέπτες οι οποίοι επισκέπτονται την αποστρατικοποιημένη ζώνη από την πλευρά όμως της Νότιας Κορέας. Σε δεύτερο πλάνο, το επίσης τετραώροφο "Κτίριο της Ειρήνης" (평화의 집), κατασκευής 1989, εντός του οποίου λαμβάνουν χώρα αποκλειστικά ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας. 

Βορειοκορεάτες στρατιώτες στην καρδιά της αποστρατικοποιημένης ζώνης, κάτω από ένα στέγαστρο ενός εκ των κτιρίων που είναι βαμμένα με το χαρακτηριστικό κυανό χρώμα των Ηνωμένων Εθνών, λίγα βήματα από μια συνοριακή γραμμή επί της οποίας έχουν συμβεί ουκ ολίγα περιστατικά, συχνά με ανθρώπινες απώλειες. 

  

Η τελευταία πράξη της επίσκεψης στην πιο επικίνδυνη συνοριακή γραμμή του κόσμου περιλαμβάνει μια ομαδική αναμνηστική φωτογραφία του τουριστικού group με τον βορειοκορεάτη αξιωματικό που μας συνόδευε, με φόντο τα σύνορα Βόρειας και Νότιας Κορέας (σσ. όχι, αυτή η φωτογραφία δεν θα ανέβει στο ιστολόγιο για ευνόητους λόγους). 

Αντί επιλόγου, αξίζει να αναφέρουμε πως ένα χρόνο μετά το πέρασμά μας από την αποστρατικοποιημένη ζώνη μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, στις 27 Απριλίου του 2018, στο προαναφερθέν "Κτίριο της Ελευθερίας" πραγματοποιήθηκε κοινή σύνοδος κορυφής μεταξύ του βορειοκορεάτη ηγέτη Kim Jong-un και του νοτιοκορεάτη ομόλογού του Moon Jae-in ενώ ένα χρόνο αργότερα, ιδιαίτερη δημοσιότητα δόθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου Donald Trump, ο οποίος στις 30 Ιουνίου του έτους 2019, υπήρξε ο πρώτος Πρόεδρος των ΗΠΑ που μπήκε - έστω και για λίγα λεπτά της ώρας - σε έδαφος της Βόρειας Κορέας. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Kim Jong-un και ο Αμερικανός Πρόεδρος  Donald Trump, πέραν της καθιερωμένης χειραψίας, είχαν ένα σύντομο διάλογο στη βορειοκορεάτικη πλευρά της DMZ, προτού επιστρέψουν στο νοτιοκορεάτικο τμήμα της αποστρατικοποιημένης ζώνης όπου συνεχίστηκαν πολύωρες συζητήσεις παρουσία και του Προέδρου της Νότιας Κορέας Moon Jae-in, στα πλαίσια μιας έκτακτης μονοήμερης συνόδου κορυφής που διοργανώθηκε στο περιθώριο της επίσημης επισκέψεως Trump στη Νότια Κορέα.

Διαβάστε περισσότερες εντυπώσεις από το ταξίδι μου στη Βόρεια Κορέα:

Ταξίδι στη Βόρεια Κορέα

Το Ξενοδοχείο Sosan

Ένα πέρασμα από την πόλη Kaesong και το Koryo Museum

Η πρωτεύουσα Pyongyang  και τα σημεία αναφοράς της

Οι γυναίκες τροχονόμοι της Pyongyang

Οι μπυραρίες της Pyongyang 

Το μετρό της Pyongyang 

"Προσκύνημα" στο Μεγάλο Μνημείο του Λόφου Mansu

Επίσκεψη στο Πολεμικό Μουσείο της Pyongyang 

Επίσκεψη στο χωριό-γενέτειρα του Kim Il Sung

Εφημερίδες, βιβλία, καρτ-ποστάλ

Το χρήμα στη Βόρεια Κορέα

Τρέχοντας στο Μαραθώνιο της Pyongyang 

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας και προσωπικών εμπειριών.

Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

Korean Demilitarized Zone

Φωτογραφίες:

• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.