ΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΒΟΥΛΗΣ [ΕΘΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ]

Με έναυσμα τη δράση Open House η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 15, 16 και 17 Απριλίου 2016, επισκεφθήκαμε το νεοκλασικό Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής στο οποίο, ως γνωστόν, στεγάζεται το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. 

Η ανταπόκριση του κόσμου στο προαναφερθέν event υπήρξε μεγάλη όπως άλλωστε μαρτυρούσαν οι αξιοσημείωτες ουρές αναμονής, οπότε προτιμήσαμε να εισέλθουμε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο αντί του αναλόγου κανονικού τιμήματος:

Το Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής θεμελιώθηκε από τη Βασίλισσα Αμαλία τον Αύγουστο του 1858, σε αρχικά σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα François Boulanger (1802-1875) με σκοπό να στεγάσει την Βουλή και τη Γερουσία, πλην όμως γρήγορα οι εργασίες κατασκευής σταμάτησαν ελλείψει πόρων. Προγενέστερα, από τις αρχές της δεκαετίας του 1830, στο ίδιο οικόπεδο βρισκόταν η οικία του Χιώτη τραπεζίτη Αλέξανδρου Κοντόσταυλου (κατασκευής 1832), μια από τις πρώτες μετεπαναστατικές οικίες της Αθήνας η οποία χρησιμοποιήθηκε για δυο περίπου έτη (1834-1836) ως προσωρινό ανάκτορο του Όθωνα προτού το βασιλικό ζεύγος εγκατασταθεί στην οικία του επίσης Χιώτη τραπεζίτη Σταματίου Δεκόζη Βούρου στη σημερινή πλατεία Κλαυθμώνος. Μετά την Επανάσταση του 1843, η Συντακτική Συνέλευση του 1844 συνήλθε στην προαναφερθείσα οικία Αλέξανδρου Κοντόσταυλου, στην οποία κατόπιν συνεδρίαζαν επί περίπου μια δεκαετία τόσο η Βουλή όσο και η Γερουσία. Κατά το έτος 1854, μια πυρκαγιά κατέστρεψε ολοσχερώς την οικία Κοντόσταυλου με αποτέλεσμα το Κοινοβούλιο να στεγαστεί σε ένα πρόχειρα κατασκευασμένο κτίσμα σε παρακείμενο χώρο στη δυτική πλευρά της σημερινής πλατείας το οποίο έμεινε γνωστό ως "Παράγκα". Μετά την έξωση του Όθωνα, καθώς το σώμα της Γερουσίας καταργήθηκε, τα σχέδια του υπό ανέγερση Μεγάρου τροποποιήθηκαν από τον αρχιτέκτονα Παναγιώτη Κάλκο με κατάργηση του αμφιθεάτρου που προοριζόταν για την Γερουσία. Το κτίριο του Κοινοβουλίου (ήτοι το σημερινό Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής) ολοκληρώθηκε το έτος 1875 με την επίσημη έναρξη των συνεδριάσεων της Βουλής να λαμβάνει χώρα στις 11 Αυγούστου του ιδίου χρόνου υπό τον πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη. 

Το υπό εξέταση κτίριο στέγασε τη Βουλή των Ελλήνων από το 1875 έως το 1935, έτος κατά το οποίο η Βουλή μετακόμισε στο κτίριο των παλαιών Ανακτόρων στην πλατεία Συντάγματος όπου στεγάζεται ως τις μέρες μας. 

Με απόφαση του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου το κτίριο της Παλαιάς Βουλής παραχωρήθηκε στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος προκειμένου να στεγάσει το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος είχε συσταθεί από το 1882 με σκοπό τη συλλογή αρχειακού / ιστορικού υλικού σχετικά με την σύγχρονη ιστορία του νεώτερου Ελληνισμού, αρχής γενομένης από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και της Φραγκοκρατίας, τον εθνικό-απελευθερωτικό αγώνα του 1821, τη δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και την πολιτική, κοινωνική και πνευματική εξέλιξη του Ελληνισμού. Η υλοποίηση της αποφάσεως του Ελευθέριου Βενιζέλου καθυστέρησε ορισμένες δεκαετίες κυρίως λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής. Εν τέλει, η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος εγκαταστάθηκε στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής το 1960 και δυο χρόνια αργότερα παρουσιάστηκε στο κοινό η νέα έκθεση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.

Κεντρικό σημείο αναφοράς του Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής είναι φυσικά η μεγαλοπρεπής αίθουσα των συνεδριάσεων του Κοινοβουλίου από την οποία πέρασαν πολλές προσωπικότητες της πολιτικής σκηνής της χώρας του τελευταίου τετάρτου του 19ου και του πρώτου σχεδόν μισού του 20ου αιώνα. 

Ο σημαντικός αυτός χώρος ιστορικής μνήμης, η πρόσβαση στον οποίο επιτρέπεται ελεύθερα, χρησιμοποιείται στις μέρες μας για σημαντικές εκδηλώσεις ιστορικού και πολιτιστικού περιεχομένου: 

Στους χώρους που βρίσκονται πέριξ της αιθούσης του παλαιού Κοινοβουλίου, στο ισόγειο τμήμα του Μεγάρου, στεγάζεται η μόνιμη έκθεση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου. 

Στον κεντρικό διάδρομο του Μουσείου έχουν τοποθετηθεί χαρακτηριστικά έργα και κειμήλια από διάφορες περιόδους της Ελληνικής Ιστορίας τα οποία εισάγουν τον επισκέπτη στη ροή της μόνιμης έκθεσης. Την είσοδο πλαισιώνουν όπλα της Ελληνικής Επανάσταση και προτομές βασιλέων και πολιτικών του 19ου αιώνα. Στο αριστερό άκρο του διαδρόμου, πριν την είσοδο στην πρώτη αίθουσα, βρίσκεται το επιβλητικό ακρόπρωρο της "Καρτερίας", του πρώτου ατμόπλοιου που τέθηκε στην υπηρεσία του Ελληνικού Κράτους, κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Δίπλα του έχει τοποθετηθεί πιστό αντίγραφο της περίφημης ελαιογραφίας του Ευγένιου Ντελακρουά "Οι σφαγές της Χίου".

Εν σειρά, οι πρώτες αίθουσες που συναντά ο επισκέπτης είναι εκείνες που αναφέρονται στις ιστορικές περιόδους της πτώσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και στην Λατινοκρατία / Τουρκοκρατία: 

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα πολύτιμα εκθέματα που σχετίζονται με την περίοδο της αφυπνίσεως της Εθνικής Συνείδησης (1670-1821) με πρωταγωνιστές τις τοπικές κοινότητες, τους πρώτους κλεφταμαρτωλούς, τους Φαναριώτες και τους λοιπούς Έλληνες της διασποράς (επιφανείς λόγιους και διδασκάλους που μεταλαμπάδευαν τα μηνύματα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού) και βεβαίως την Φιλική Εταιρία: 

Λεπτομέρεια από την περίφημη Χάρτα του Ρήγα:

Στις επόμενες αίθουσες "παρελαύνουν" μνήμες από τις ιστορικές στιγμές και τα θρυλικά γεγονότα της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821: 

Η περικεφαλαία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη:

Η πιστόλα του Γεωργίου Καραΐσκάκη:

Ειδική μνεία γίνεται - σε ξεχωριστή αίθουσα - στον ναυτικό αγώνα του 1821:

Αλλά και στους φιλέλληνες που ενίσχυσαν τον εθνικό-απελευθερωτικό Αγώνα: 

Ακολουθούν αίθουσες που αφιερώνονται διαδοχικά στην ίδρυση του πρώτου ανεξάρτητου ελληνικού κράτους (Καποδίστριας, Αντιβασιλεία και Όθων) αλλά και στην εδραίωση του Κοινοβουλευτισμού μετά την έξωση του Όθωνα: 

Η αίθουσα της Παλαιάς Βουλής στα χρόνια του Χαρίλαου Τρικούπη:

Χαρτοφύλακας και προσωπικά αντικείμενα του Χαρίλαου Τρικούπη:

Το μαχαίρι με το οποίο δολοφονήθηκε ο πρωθυπουργός Θ. Δηλιγιάννης στις σκάλες της Παλαιάς Βουλής: 

Ξεχωριστές αίθουσες αφιερώνονται σε ενθύμια της βασιλείας του Όθωνα και του Γεωργίου Α': 

Μετά την αίθουσα των Βαλκανικών Πολέμων, ο φωτογραφικός φακός εστιάζει στο χρυσό στεφάνι το οποίο προσφέρθηκε από τον Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο στον αντιστράτηγο Λεωνίδα Παρασκευόπουλο το 1920, με χαραγμένα τα ονόματα των 60 "χαμένων" πλέον πατρίδων της Μικράς Ασίας.  

Το υπερώον του Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις πλην όμως προσφέρει μια εντυπωσιακή θέαση της Αιθούσης του Κοινοβουλίου: 

Η περιήγηση στις άκρως ενδιαφέρουσες αίθουσες του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου τελειώνει και ακολουθούν σύντομες φωτογραφικές στάσεις ενώπιον των ανδριάντων δυο πολιτικών ανδρών, των οποίων η δράση και ο βίος σφράγισε ένα μεγάλο τμήμα της σύγχρονης κοινοβουλευτικής ζωής του τόπου. 

Ο ανδριάντας του - δολοφονημένου στα σκαλιά της Παλαιάς Βουλής - Θεόδωρου Δηλιγιάννη: 

Ο ανδριάντας του Χαρίλαου Τρικούπη:

Μπροστά βέβαια στο κτίριο της Παλαιάς Βουλής δεσπόζει ο ορειχάλκινος έφιππος ανδριάντας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. 

Διαβάστε σχετικά θέματα:

• Το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών

• Ιλίου Μέλαθρον [Νομισματικό Μουσείο Αθηνών]

• Μπάγκειον

Ευχαριστίες

• Στον φίλο και συνεργάτη του ιστολογίου Δημήτριο Αμοργιανιώτη. 

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

• Εθνικό Ιστορικό Μουσείο - Επίσημη Ιστοσελίδα
• Αρχαιολογία της Πόλεως των Αθηνών - Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής

Φωτογραφίες:

• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.