Ο ΛΙΜΗΝ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ [ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ]

Ο μεγάλος ανοικτός φυσικός όρμος του Κερατσινίου, έναντι της νήσου της Ψυττάλειας και της Σαλαμίνας, φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως λιμάνι πολύ νωρίτερα από την ίδρυση του Πειραιά. Στον πέριξ του μικρού λόφου του Αγίου Γεωργίου, κατά καιρούς, ερευνητές έχουν υποστηρίξει πως υπήρξε προϊστορικός οικισμός ο οποίος αργότερα αποτέλεσε τη βάση του αρχαίου δήμου των Θυμαιτάδων (ή Θυμοιτάδων). Οι απόψεις παλαιοτέρων αλλά και νεωτέρων ερευνητών, πολλοί εκ των οποίων βασίζονται σε αναφορές αρχαίων κειμένων και συγγραφέων, διίστανται ως προς την ακριβή θέση του προαναφερόμενου δήμου αλλά και ως προς την ύπαρξη ή όχι ενός αρχαιοελληνικού ναού προς τιμήν του Ηρακλή, πλησίον του σημείου όπου σήμερα βρίσκεται ο ιερός ναός του Αγίου Γεωργίου Κερατσινίου.

Μεταπολεμικά πάντως, ο άλλοτε όρμος του Αγίου Γεωργίου ή όρμος Κερατσινίου μεταβλήθηκε σε σύγχρονο εμπορικό λιμένα ο οποίος φέρει την επίσημη ονομασία "λιμήν Ηρακλέους", ορμώμενη φυσικά από την προαναφερόμενη άποψη περί υπάρξεως αρχαιοελληνικού ναού προς τιμήν του Ηρακλέους. 

Τα έργα κατασκευής του νέου εμπορικού λιμένος Ηρακλέους ξεκίνησαν το 1959 και ολοκληρώθηκαν αρχικά το έτος 1962, οπότε και έλαβαν χώρα τα επίσημα εγκαίνια των νέων λιμενικών εγκαταστάσεων.

Εργασίες στον λιμένα Ηρακλέους (Αρχείο ΟΛΠ)

Εργασίες στον λιμένα Ηρακλέους (Αρχείο ΟΛΠ)

Εργασίες στον λιμένα Ηρακλέους (Αρχείο ΟΛΠ)

Στις 10 Οκτωβρίου του έτους 1962 ο τότε Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής πραγματοποίησε τα επίσημα εγκαίνια των νέων έργων του λιμένα Ηρακλέους στον όρμο του Αγίου Γεωργίου Κερατσινίου. Στην τελετή των εγκαινίων παρίσταντο συν τοις άλλοις ο Υπουργός Δημοσίων Έργων Σόλων Γκίκας, ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Στυλιανός Κωτιάδης, ο Υφυπουργός Οικονομικών Δημήτριος Αλιμπράντης, ο Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης Στυλιανός Κούνδουρος, διάφοροι επίσημοι και πλήθος κόσμου. 

10.10.1962 - Λιμήν Ηρακλέους - Κερατσίνι (Αρχείο ΕΟΑ)

10.10.1962 - Λιμήν Ηρακλέους - Κερατσίνι (Αρχείο ΕΟΑ)

Στη συνέχεια, ο Κ. Καραμανλής, συνοδευόμενος από τους Σ. Γκίκα και Σ. Κωτιάδη, περιηγήθηκε στους χώρους των νέων λιμενικών εγκαταστάσεων. Μετά την ολοκλήρωση της τελετής των εγκαινίων, η Διοίκηση του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς παρέθεσε δεξίωση στο εντευκτήριο του Φαληρικού Δέλτα προς τιμήν του Κ. Καραμανλή.

10.10.1962 - Εγκαίνια νέων λιμενικών έργων εις Πειραιά

Την ίδια περίπου εποχή, ο "βοηθητικός λιμήν Ηρακλέους" καταγραφόταν μέσα από έκδοση του Ο.Λ.Π. ως εξής: "Βοριοδυτικώς του Κεντρικού Λιμένος, εις απόστασιν 2 περίπου μιλλίων απ'αυτού, ευρίσκεται ο βοηθητικός λιμήν Ηρακλέους (πρώην όρμος Αγίου Γεωργίου Κερατσινίου) πλησίον του οποίου έγινε προ 2.500 περίπου ετών η περίφημος ναυμαχία της Σαλαμίνος. Ο λιμήν Ηρακλέους έχει υδάτινην επιφάνειαν 520.000 τετραγωνικών μέτρων, είναι ασφαλής, μη προσβαλλόμενος ειμή σπανίως μόνον υπό δυτικών ανέμων και προστατεύεται υπό δυο λιμενοβραχιόνων, μήκους 530 και 80 μέτρων εκάστου. Επίσης έχει τρεις νεοκατασκευασθείσας προβλήτας και αντιστοίχους νηοδόχους και κρηπιδώματα, συνολικού μήκους 3.115 μέτρων με βάθη 4 έως 10 μέτρων, εξ'ων τα 2.505 είναι νέα. Εις τον λιμένα Ηρακλέους μεταφέρθη εκ του Κεντρικού Λιμένος και εγκατεστάθη η μεγάλη γερανογέφυρα εκφορτώσεως γαιανθράκων και ματαλλευμάτων, ωριαίας αποδόσεως 160 τόνων. Ο λιμήν ούτος διαθέτει επίσης σύστημα αναρροφήσεως σιτηρών δια τον εκεί ευρισκόμενον κυλινδρόμυλον της Εταιρίας "Μύλοι Αγίου Γεωργίου", ως και γερανούς, μεταφορικάς ταινίας και λοιπάς εγκαταστάσεις και μέσα εκφορτώσεως υγρών και στερεών καυσίμων δια το επίσης εκεί ευρισκόμενον μέγα κρατικόν εργοστάσιον παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της Δημοσίας Επιχειρήσεως Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ). Εις τον λιμένα τούτον γίνονται αι φορτοεκφορτώσεις στρατιωτικών φορτίων, γαιανθράκων, μεταλλευμάτων, νωπών ιχθύων ως και των εμπορευμάτων εσωτερικού των κομιζομένων δια μικρών φορτηγών (μότορσιπς) και ιστιοφόρων. Εις τον λιμένα Ηρακλέους ιδρύθη και η νέα ιχθυόσκαλα, η έναρξις λειτουργίας της οποίας θα γίνη συντόμως. Η επιφάνεια του λιμένος Ηρακλέους πρόκειται να αυξηθεί σημαντικώς δια του νέου μεγάλου εξωτερικού μώλου, όστις θα κατασκευασθεί δυτικώτερον του ήδη υπάρχοντος. Ο νέος ούτος μώλος, του οποίου η κατασκευή ενεκρίθη υπό του Διοικητικού Συμβουλίου του ΟΛΠ, θα έχη μήκος 610 περίπου μέτρων, αρχικώς όμως θα κατασκευασθή το πρώτον μέρος αυτού, μήκους 370 μέτρων, ως και νέα κριπηδώματα, τα οποία θα συνδέσουν τον νέον τμήμα του λιμένος τούτου με τον παλαιόν μώλον. Επί του δημιουργούμενου δε όπισθεν των νέων αυτών κρηπιδωμάτων χώρου, επί της μικράς χερσονήσου (Κερατόπυργου), θα ανεγερθούν αποθήκαι δια τα επικίνδυνα εμπορεύματα (εύφλεκτα, εκρηκτικά κλπ.)"

ΟΛΠ - Ο Λιμήν Ηρακλέους (Αγ. Γεωργίου Κερατσινίου) - Έτος 1964 (Αρχείο ΟΛΠ)

Όπως προαναφέρθηκε, η νέα ιχθυόσκαλα Κερατσινίου κατασκευάστηκε μεν στις αρχές της δεκαετίας του 1960, πλην όμως η λειτουργία της ξεκίνησε μερικώς κατά το έτος 1965 και ολοκληρωτικά την επόμενη χρονιά (1966). Συνοπτικά, η ιχθυόσκαλα του Κερατσινίου αποτελείται από ένα συγκρότημα τριών κτιρίων συνολικής κάλυψης 5.606,94 τετραγωνικών μέτρων. 

Έτος 1959 - Εκτέλεσις λιμενικών έργων εις το Κερατσίνι

Η ιχθυόσκαλα στο Λιμάνι Ηρακλέους (Κερατσίνι) - Έτος 1964 (Αρχείο ΟΛΠ)

Η νέα ιχθυόσκαλα στο Λιμάνι Ηρακλέους (Κερατσίνι) (Αρχείο ΟΛΠ)

Έτος 1965

Σημείο αναφοράς του υπό εξέτασιν λιμένος του Ηρακλέους αποτελεί η Καρβουνόσκαλα, η οποία επί της ουσίας "μετακινήθηκε" μεταπολεμικά από την περιοχή των παλαιών Καρβουνιάρικων, πλησίον του ιερού ναού του Αγίου Νικολάου στον κεντρικό λιμένα του Πειραιώς, στον όρμο του Αγίου Γεωργίου στο Κερατσίνι, κατά την περίοδο της ανάπλασης της περιοχής από τον Άγιο Νικόλαο ως την ακτή Ξαβερίου, την εποχή που ανοικοδομήθηκαν τα ναυτιλιακά μέγαρα της ακτής Μιαούλη και κατασκευάστηκε ο Επιβατικός Σταθμός του Αγίου Νικολάου.

Η καρβουνόσκαλα στο Κερατσίνι (Αρχείο ΟΛΠ)

Η καρβουνόσκαλα στο Κερατσίνι - Λιμήν Ηρακλέους (Δεκαετία 1960)

Ο λιμήν Ηρακλέους, όπως είναι φυσιολογικό, δέχθηκε αρκετές "μεταλλάξεις", παρεμβάσεις, επεκτάσεις και αλλαγές στο πέρασμα των δεκαετιών:

Ο λιμήν Ηρακλέους (Αρχείο ΟΛΠ)

Ο λιμήν Ηρακλέους στον Άγιο Γεώργιο Κερατσινίου

Ο λιμήν Ηρακλέους στον Άγιο Γεώργιο Κερατσινίου

Το κρηπίδωμα εύφλεκτων εμπορευμάτων στον λιμένα Ηρακλέους

Αντί επιλόγου, μια ενδεικτική παράθεση ορισμένων σύγχρονων φωτογραφικών καταγραφών - εκ προσωπικού αρχείου - του λιμένος Ηρακλέους, στον όρμο του Αγίου Γεωργίου Κερατσινίου:

Διαβάστε σχετικά θέματα:

Ο συνοικισμός των Ταμπουρίων Κερατσινίου

Ο Ατμοηλεκτρικός Σταθμός (ΑΗΣ) του Αγίου Γεωργίου (Κερατσίνι)

Στα Καρβουνιάρικα του Πειραιά

Θεοφάνια στο Κερατσίνι

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων.

Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

• Η Εξέλιξη του Λιμένος Πειραιώς κατά τον 20ο Αιώνα - Εκατό Χρόνια Ανάπτυξης (1911-2011), Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς
• Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο
• Ημερήσιος Τύπος

Φωτογραφίες:

• Οι ιστορικές φωτογραφίες παρατίθενται για εκπαιδευτικούς σκοπούς - κάθε νόμιμο δικαίωμα ανήκει στους νομίμους κατόχους αυτών.
• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.