Μια άκρως ενδιαφέρουσα πτυχή της πειραϊκής ιστορίας αφορά την ονοματοδοσία των πειραϊκών οδών και πλατειών. Δυστυχώς, στις μέρες μας (21ος αιώνας), πολλοί δρόμοι και πλατείες της πόλης του Πειραιώς έχουν υποστεί με το πέρασμα των χρόνων και των δεκαετιών - συχνά περισσότερες της μιας - αλλαγές των αρχικών τους ονομασιών, αλλαγές οι οποίες έχουν γίνει δίχως σεβασμό στην ιστορία του τόπου, αρκετές φορές προς εξυπηρέτησιν πάσης φύσεως συμφερόντων αλλά και προς εκτόνωση των αναγκών προβολής συγκεκριμένων προσώπων και οικογενειών.
Το μακρινό 1916, οι οδοί του Πειραιώς διατηρούσαν κατά συντριπτική πλειοψηφία τα ως επί το πλείστον αρχαιοελληνικά ονόματα τα οποία είχαν δοθεί κατά τις πρώτες δεκαετίες της ανασυγκρότησης της πόλης, στα μέσα του 19ου αιώνα. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός ότι η πρώτη χρονικά απόφαση που αφορούσε την ονοματοδοσία των οδών του Πειραιά ελήφθηκε από την πρώτη δημοτική αρχή του Υδραίου Κυριάκου Σερφιώτη το καλοκαίρι του 1836. Στην συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της 11ης Αυγούστου του 1836 είχε αποφασιστεί οι δρόμοι της πόλης να λάβουν τις προπατορικές ονομασίες των Ελλήνων που κατοικούσαν τότε σε αυτή, των αξιομνημόνευτων ηρώων του Έθνους καθώς και των υπέρ της πατρίδος πεσόντων οπλαρχηγών κατά τον Αγώνα του 1821.
Παρατηρώντας τις ονομασίες των οδών του Πειραιά κατά το έτος 1916 μπορούμε να παρατηρήσουμε πως ελάχιστες μετονομασίες είχαν λάβει χώρα: η λεωφόρος Αρτέμιδος είχε μετονομαστεί σε Χαριλάου Τρικούπη, η λεωφόρος Νοσοκομείου είχε μετονομαστεί σε λεωφόρο Θ. Αφεντούλη, ένα τμήμα της οδού Θηβών είχε μετονομαστεί σε οδό Θ. Ρετσίνα, η οδός Αφροδίτης είχε μετονομαστεί σε οδό Γ. Σκουζέ ενώ ορισμένοι δρόμοι είχαν αποκτήσει τα ονόματα πρώην δημάρχων του Πειραιά όπως η οδός Δημητρίου Μουτσοπούλου, η ακτή Τρύφωνος Μουτσοπούλου, η οδός Λουκά Ράλλη και η προαναφερόμενη οδός Θ. Ρετσίνα.
Μια ανάγνωση των παρακάτω σελίδων θα αποκαλύψει πολλές οδούς με αρχαιοελληνικά ονόματα, ονόματα Αγωνιστών της Επανάστασης του 1821, ονόματα τοπωνυμίων μαχών κ.α. ορισμένες εκ των οποίων διατηρούνται μέχρι τις ημέρες μας και άλλες οι οποίες δεν υπάρχουν πια. Ορισμένες οδοί έφεραν το όνομα της περιοχής ή του σημείου αναφοράς στο οποίο οδηγούσαν, λ.χ. η οδός Αγίου Διονυσίου (σημερινή ακτή Κονδύλη) οδηγούσε προς τον ομώνυμο ναό ενώ και η οδός Αγίου Ιωάννου Ρέντη οδηγούσε προς τις εξοχές και τους κήπους του Ρέντη.
Όπως μπορεί κάποιος να παρατηρήσει, οι οδοί της πόλης προσδιορίζονταν με βάση άλλες μεγάλες κοντινές λεωφόρους ή τοπωνύμια σημεία αναφοράς τα οποία επίσης σε πολλές περιπτώσεις έχουν εκλείψει στις μέρες μας π.χ. η οδός Βαλτετσίου βρισκόταν πλησίον του Αεριόφωτος, η οδός Βενδιδείου κοντά στο θέατρο Τσόχα, η οδός Ιάσωνος πλησίον της συνοικίας Μανίνα στα Καρβουνιάρικα και η οδός Ιθώμης στη συνοικία Τσίλλερ.
Ορισμένοι μικροί δρόμοι ονοματίζονταν σε συνάρτηση με κάποιο σημείο αναφοράς: λ.χ. η οδός Δυτικής Εκκλησίας από την Καθολική εκκλησία του Αγίου Παύλου, η οδός Λατομείου στο σημερινό Χατζηκυριάκειο από τα λατομεία που υπήρχαν στην ερημική ακόμη Πειραϊκή Χερσόνησο, η οδός Δεξαμενής λόγω της δεξαμενής (η σημερινή Γεωργίου Θεοτόκη) κ.ο.κ.
Άλλες οδοί είχαν ονομαστεί προς τιμήν ευεργετών της πόλης του Πειραιώς όπως η οδός Ιωννιδών προς τιμήν της οικογενείας του Κωνσταντίνου Ιωννίδη-Ιπλιξή, η οδός Φραγγιαδών προς τιμήν των μελών της οικογενείας Φραγκιάδη, η οδός Ζαννή προς τιμήν του Νικήτα Τζάννε (ή Τζάννης ή Ζαννής) κ.α.
Παρατηρώντας τον κατάλογο με τις δεκατέσσερις πλατείες του Πειραιά στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του 20ου αιώνα μπορούμε να ξεχωρίσουμε πλατείες που υπάρχουν μέχρι σήμερα με την ίδια ονομασία (λ.χ. πλατεία Αλεξάνδρας, πλατεία Ιπποδαμείας, πλατεία Κανάρη, πλατεία Τερψιθέας κ.α.), πλατείες που πλέον δεν υφίστανται (λ.χ. πλατεία Θεμιστοκλέους, πλατεία Ρήγα Φεραίου) αλλά και πλατείες που υφίστανται μέχρι σήμερα αλλά με άλλη ονομασία (λ.χ. πλατεία Λουδοβίκου - σήμερα πλατεία Οδησσού).
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Κείμενο:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων.
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου