Ο ΕΚΤΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΣΤΟ ΠΑΣΑΛΙΜΑΝΙ

[...] Ο πανίσχυρος 6ος Αμερικάνικος Στόλος περιπολεί σε μόνιμη βάση στη Μεσόγειο, στα πόδια της Σοβιετικής Ένωσης και πλάι στα Αραβικά Πετρέλαια, και κάθε λίγο στέλνει εκ περιτροπής μια ναυτική μοίρα του στόλου από δέκα δεκαπέντε πλοία να αράξουν εδώ μερικές ημέρες για ανεφοδιασμό και ψυχαγωγία των πληρωμάτων. 

Η εμφάνιση του αμερικανικού στόλου είναι μεγαλειώδης.

Φάληρο, 17.10.1948 - Πλοία του ΄Έκτου Στόλου (Πηγή: http://www.usslittlerock.org/)

Τα πλωτά τέρατα είναι σαν να βγαίνουν μέσα από καπνούς και ομίχλες κινηματογραφικών έργων. Το θρυλικό αεροπλανοφόρο του Ειρηνικού Εντερπράϊς στου κόβει την ανάσα, το βλέπεις και ακούς μέσα σου τη μουσική του φιλμ Οκινάου, τα θηρία του πολέμου Φορεσταλ και Ιντεπεντενς, για ογδόντα εκατό αεροπλάνα το καθένα, που τόσα δεν έχουμε εμείς σε όλα μας τα αεροδρόμια, το Σαρατόγκα, το μεγαλύτερο πολεμικό σκάφος του κόσμου με 100 αεροπλάνο και 4.500 άνδρες πλήρωμα και τα Ταραγκουα, Κοραλ Σι, Γελοου Στοουν, Φραγκλίνος Ρουζβελτ, Μπενινγκτον, Λεϊτι, Μιντγουει, Γκιλμπερτ Αϊλαντς, Τικοντερογκα, Λεϊκ Τσαμπλεν, Σικόνεϊ, Εσεξ και Ραντοφλ είναι πλωτές πόλεις, με χιλιάδες ναύτες, πεζοναύτες, αξιωματικούς, πιλότους, τεχνικό προσωπικό και πολλαπλά καταστρώματα με εστιατόρια, μπαρ, σινεμά, γήπεδα μπάσκετ και βόλεϊ, πισίνες, γυμναστήρια, βιβλιοθήκες, ραδιοφωνικούς σταθμούς και σταθμούς τηλεόρασης, δεκάδες καταστήματα όλων των ειδών, νοσοκομεία, οδοντιατρεία, φαρμακεία και εσωτερικό συγκοινωνιακό δίκτυο μεταξύ των τμημάτων με μικρά τζιπ. Τα θηριώδη βαριά καταδρομικά και θωρηκτά προκαλούν δέος. Αρχαιότερο είναι το μπαρουτοκαπνισμένο στον Ειρηνικό και στην Κορέα Αϊοβα [...] Πλήθος αντιτορπιλικά [...] Τα δολερά και θανατηφόρα υποβρύχια [...] και το μυστηριώδες Κούριερ που περνάει απαρατήρητο γιατί δεν είναι πολεμικό αλλά τέτοιους καιρούς είναι πιο επικίνδυνο από αεροπλανοφόρο [...] ολόκληρο το καράβι είναι πλωτός ραδιοφωνικός σταθμός μεγάλης εμβέλειας που τα γατόνια οι Αμερικάνοι το αράζουν μόνιμα έξω από τη Ρόδο και πιπιλίζουν με τη Φωνή της Αμερικής τα μυαλά των λαών της Σοβιετικής Ένωσης για τον "Ελεύθερο Κόσμο" και τον "Παράδεισο της Δύσης". 

Οι βαρκάρηδες στο Φάληρο και στο Πασαλιμάνι κάνουν χρυσές δουλειές με τον κόσμο που θέλει να πλησιάσει και να δει από κοντά τα ατσάλινα μεγαθήρια. Είναι τόση η πρεμούρα για βόλτες ανάμεσα στα αμερικάνικα πολεμικά που μέχρι και ο Λάτσης δρομολόγησε εδώ τα δυο "πούλμαν" του, "Σπύρο" και "Εριέττα", και μπροστά σε αυτούς τους κολοσσούς δείχνουν σαν σπιρτόκουτα ανάμεσα σε λεωφορεία. 

1959 - Photo: May Glenn Muzzy

Οι Αμερικάνοι είναι δάσκαλοι στα γαλίφικα. Κατά την είσοδο της μοίρας στον φαληρικό όρμο, γιατί στο Λιμάνι δεν χωράνε, η ναυαρχίδα ρίχνει 21 κανονιοβολισμούς στην ελληνική σημαία και απαντάει με άλλους 21 το πυροβολείο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων. Ο διοικητής της μοίρας επισκέπτεται εθιμοτυπικά τον δήμαρχο του Πειραιά, παραθέτει γεύματα σε επίσημους της πόλης, στα πλοία φιλοξενούν ορφανά των ιδρυμάτων, διοργανώνουν χοροεσπερίδες, ξεναγούν δημοσιογράφους και κοινό, προβάλλουν ταινίες, μοιράζουν δώρα, στέλνουν τις μπάντες τους τα απογεύματα να παίζουν από μάμπο ως ντίξιλαντ τζαζ στο Πασαλιμάνι και στην πλατεία Κοραή, οι ομάδες τους παίζουν μπάσκετ με τις ομάδες του Πειραιά, αλλά κάνουν και αποβατικές ασκήσεις στο Φάληρο, με λαστιχένιες βάρκες από ειδικές δυνάμεις στις αμφίβιες επιχειρήσεις. 

Οι Αμερικάνοι κανονίζουν να βγαίνουν στη στεριά για διασκέδαση περίπου 4.000 άντρες το εικοσιτετράωρο. Πάνω στα πλοία τα ναυτάκια περνάνε από αυστηρή επιθεώρηση στολής και εμφάνισης, πρέπει απαραιτήτως να έχουν μαζί τους τρία χαρτιά: ταυτότητα, άδεια εξόδου και τη Συνθήκη της Γενεύης. Ξοπίσω τους αμολάνε τα δίμετρα γομάρια με το περιβραχιόνια ΜΡ (Military Police) και τα μακρυά ρόπαλα να τους συνετίσουν άμα το παρακάνουν στα μεθύσια και στους καυγάδες και όποιος δεν έχει δει τι ξεφτίλα και στειλιάρι τρώνε καταμεσής του δρόμου δεν μπορεί να καταλάβει τι πάναπει Αμερικάνος στρατιωτικός μπάτσος. [...]

Τίποτε δε λατρεύεται σαν το δολάριο. 

Αρκετές ημέρες πριν εμφανιστούν τα αμερικάνικα πολεμικά, τα σαΐνια της πιάτσας έχουν πληροφορηθεί πόσα καράβια έρχονται, από που έρχονται, πόσο πλήρωμα έχουν, πότε έχουν μισθοδοσία και όλοι ετοιμάζονται να αρμέξουν τους Τζόνιδες. 

Η αφαίμαξη αρχίζει από το Πασαλιμάνι. 

1959 - Photo: May Glenn Muzzy

Οι άκατοι των πλοίων αποβιβάζουν κατά κύματα τους αδειούχους, και πρώτοι επί της υποδοχής είναι η αλητομαρίδα, μούτρα, περίεργοι, κράχτες ή πιλότοι μαγαζιών, μανάβηδες πουλάνε τα φρούτα όσο γουστάρουν, καλαθάκηδες με μικρά σουβενίρ, πάγκοι με ξύλινες ταμπακιέρες, τασάκια, καραβάκια, τιμόνια πλοίων, αγαλματάκια, πιάτα με αρχαίες παραστάσεις, και προπαντός εικόνες και κούκλες ντυμένες βλαχοπούλες που τα Αμερικανάκια αγοράζουν απαραιτήτως από μια. Οι πιο ξεσκολισμένοι ναύτες βγαίνουν από το καράβι προετοιμασμένοι για τράμπες με λαθραία τρανζίστορ, ρολόγια, γυαλιά, τσιγάρα, κονσέρβες, τσίχλες, ξυραφάκια μα συνήθως την πατάνε από τα αλάνια που τους διπλαρώνουν, τους φορτώνουν πάκα τα κατοχικά χαρτονομίσματα, πενηντάρικα για πεντακοσάρικα, δυο ναύτες έσκασαν χίλια δολάρια και αντί για ηρωίνη βρέθηκαν με ένα κιλό αλεύρι, κάτι μαύρα θηρία πουσταριά πουλάνε και τη μάνα τους να πηδηχτούν από Λευκό, και τους πασάρουν σε λαχαναγορίτες που τους περιποιούνται διπλόφαρδα και τριπλόφραδα και κυκλοφόρησε η γνωστή παραλλαγή "έχεις άσπρο πούτσο να γαμήσεις μαύρο κώλο;" [...]

Πηγές - Κείμενο:

• Το κείμενο που συνοδεύει τις φωτογραφίες προέρχεται από το μυθιστόρημα "Εκ Πειραιώς", Διονύσης Χαριτόπουλος, Εκδόσεις Τόπος

Φωτογραφίες:

• Οι φωτογραφίες ανήκουν στα προσωπικά αρχεία Αμερικανών Ναυτών, όπως αυτές εκτίθενται σε διαδικτυακές βάσεις δεδομένων και παρατίθενται μονάχα για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Κάθε νόμιμο δικαίωμα ανήκει στους νομίμους κατόχους αυτών.