ΒΟΛΤΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΗΠΟ

Ένα ιδανικό μέρος για βόλτα μέσα στη φύση, καθημερινές, Σαββατοκύριακα και αργίες, στην καρδιά της Αθήνας, στο Σύνταγμα, ο Εθνικός Κήπος, ένα πάρκο έκτασης 15,5 εκταρίων στο οποίο μπορούμε να προσθέσουμε και τα 13 εκτάρια έκτασης του Ζαππείου (σύνολο 285 στρέμματα). 

• Σύντομο Ιστορικό: 

Ο Βαυαρός αρχιτέκτων των παλιών Βασιλικών Ανακτόρων (της σημερινής Βουλής των Ελλήνων) Friedrich von Gaertner καθόρισε την έκταση των βασιλικών κήπων το 1836. Οι εργασίες διαμόρφωσης του Κήπου ξεκίνησαν το ίδιο έτος υπό την επίβλεψη της βασίλισσας Αμαλίας, ενώ ο βασιλέας της Βαυαρίας και πατέρας του Όθωνα Λουδοβίκος απέστειλε τον επίσης Βαυαρό γεωπόνο Smarat για να οργανώσει και να επιβλέψει τις φυτευτικές εργασίες. Το έτος 1839, φθάνουν στην Αθήνα από τη Γένοβα 15.000 καλλωπιστικά φυτά, με τη φύτευση των οποίων δημιουργήθηκε ουσιαστικά το πρώτο τμήμα του Κήπου, έκτασης 30 στρεμμάτων. Αυτοφυή εγχώρια είδη φυτών μεταφέρθηκαν από το Σούνιο και την Εύβοια, από το βοηθό του Smarat, γεωπόνο Friedrich Schmidt, για τον ίδιο λόγο. Η επέκταση του Κήπου συνεχίστηκε με αμείωτους ρυθμούς τα επόμενα χρόνια οπότε και τη διεύθυνση ανέλαβε ο Γάλλος ειδικός αρχιτέκτων κήπων (κηποτέχνης) Francois Louis Barauld για σχεδόν δέκα χρόνια (1845-1854). Τον Barauld διαδέχθηκε ο προαναφερθείς Friedrich Schmidt, ο οποίος παρέμεινε στη διεύθυνση του Κήπου για 30 χρόνια, μεταφέροντας πολλά φυτά κατάλληλα για το κλίμα της Αττικής από χώρες του εξωτερικού, αλλά και από το εσωτερικό της χώρας. Το 1860 έλαβε χώρα ένας εκ νέου καθορισμός των ορίων του Κήπου, στα σημερινά - περίπου - επίπεδα έκτασης. Το έτος 1868, η βασιλική - μετέπειτα προεδρική - φρουρά εγκαταστάθηκε εντός του Κήπου σε μια έκταση 4,5 στρεμμάτων. Το 1923, ο Κήπος χαρακτηρίσθηκε κρατικός - δημόσιος και από τότε παραμένει ανοικτός από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Το 1927, με Νομοθετικό Διάταγμα ο Κήπος ονομάσθηκε "Εθνικός Κήπος" και συγχρόνως δημιουργήθηκε η Επιτροπή Δημοσίων Κήπων και Δενδροστοιχιών, η οποία έχει την εποπτεία του. Από το 1997, όλος ο Κήπος ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής. 

Φωτογραφικό Οδοιπορικό

• Είσοδος

Το φωτογραφικό οδοιπορικό στον Εθνικό Κήπο ξεκινά από την κύρια είσοδο/έξοδο που διαθέτει επί της λεωφόρου Αμαλίας, η οποία είναι μια εκ των έξι εισόδων / εξόδων που διαθέτει συνολικά ο Κήπος. 

Στον χώρο της εισόδου, εκτός από τη σχετική ενημερωτική πινακίδα υφίσταται και το Ηλιακό Ρολόι. 

Το Ηλιακό Ρολόι, είναι ένας επικλινής μεταλλικός δείκτης που βρίσκεται στερεωμένος σε μια μαρμάρινη βάση όπου είναι χαραγμένες οι ώρες. Η σκιά του δείκτη, ανάλογα με τη θέση του ήλιου, δείχνει και τη σχετική ώρα.

Στα λίγα μέτρα μετά την είσοδο, εν σειρά, οι θεαματικές Ουασιγκτόνιες (Washingtonia Filifera):

Ακολουθώντας τα δρομάκια / μονοπάτια, συνολικού μήκους περί τα 7,5 χλμ μπορεί κανείς να "περιπλανηθεί" στον Εθνικό Κήπο:

Ή απλά να ξαποστάσει σε κάποια σκιερό παγκάκι, διαβάζοντας ένα βιβλίο ή παρατηρώντας τη φύση:

Στο διάβα του, ο επισκέπτης του Κήπου θα συναντήσει τμήματα στεγασμένα με πέργκολες:

Σήμερα, τα δένδρα που δημιουργούν τον Κήπο είναι περίπου 7.000, οι θάμνοι 40.000 και σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν τα φυτά και τα λουλούδια, καλύπτοντας μια συνολική επιφάνεια περί τα 120 στρέμματα.

• Προτομές: 

Στον Εθνικό Κήπο υφίστανται οι προτομές του Ιωάννη Καποδίστρια, του φιλέλληνα Ιωάννη Ευνάρδου (Jean-Gabriel Eynard), του εθνικού ποιητή Διονυσίου Σολωμού, του λογοτέχνη Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλου (γνωστού ως Jean Moreas), του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη και του Σπυρίδωνος Σαμαρά.

Αρχαιότητες: 

Στο χώρο του Εθνικού Κήπου υπάρχουν διάσπαρτες αρχαιότητες, αρχαίες κολώνες, κίονες, κιονόκρανα κ.α., άλλοτε σε εμφανή και άλλοτε σε λιγότερο εμφανή σημεία: 

Αξιοσημείωτο και αξιομνημόνευτο, το αρχαιολογικό εύρημα που ανήκει στην κρήνη του Ηριδανού ποταμού με την χαρακτηριστική ονομασία Μπουμπουνίστρα (λόγω του θορύβου που έκαναν τα νερά της), κρήνη η οποία βρισκόταν στο Σύνταγμα, στη συμβολή περίπου των σημερινών οδών Όθωνος και Αμαλίας:  

Στην παρακάτω εικόνα, η προαναφερθείσα κρήνη της Μπουμπουνίστρας, σε μια υδατογραφία του 1821: 

Ε. Dodwell (Πηγή: Eydap.gr)

Βέβαια, ακόμη πιο εκπληκτικό είναι το γεγονός ότι, η εν λόγω επιγραφή η οποία κείτεται σε ένα όχι και τόσο εμφανές σημείο του Εθνικού Κήπου, αποτελούσε αρχικά τμήμα του Αδριανείου Υδραγωγείου της πόλης των Αθηνών και αργότερα, μετά την κατεδάφιση του υδραγωγείου την περίοδο των Ορλοφικών, ενσωματώθηκε στην κρήνη της Μπουμπουνίστρας.

Αδριάνειο Υδραγωγείο (Louis François Cassas) (Πηγή)

• Εγκαταστάσεις Εθνικού Κήπου:

Στον Εθνικό Κήπο υφίστανται αρκετές εγκαταστάσεις όπως λ.χ. το Βοτανικό Μουσείο το οποίο στεγάζεται σε ένα διατηρητέο λιθόκτιστο κτήριο, έργο του αρχιτέκτονα Κλεάνθη το οποίο αρχικά χρησίμευε ως βασιλικό περίπτερο, τα γραφεία διοίκησης, το φυτώριο και τα θερμοκήπια. Επίσης υφίσταται η Παιδική Βιβλιοθήκη, η οποία ιδρύθηκε το Μάρτιο του 1984, στα πλαίσια ενός προγράμματος του Υπουργείου Γεωργίας για τη δημιουργία ενός δικτύου Παιδικών Βιβλιοθηκών σε αγροτικές περιοχές σε όλη την Ελλάδα. 

Εκτός από την παιδική βιβλιοθήκη, εντός του Εθνικού Κήπου, για τους μικρούς - και όχι μόνο - φίλους, μια άρτια οργανωμένη Παιδική Χαρά: 

Για όσους κουράστηκαν, εκτός από τα διάφορα παγκάκια, υπάρχει και το παραδοσιακό Καφενείο, πλησίον της εισόδου της οδού Ηρώδου Αττικού, κοντά στην Προεδρική Φρουρά. Το καφενείο στεγάζεται σε ένα επίσης λιθόκτιστο κτίριο ενώ τα τραπεζοκαθίσματα "απλώνονται" σε μια όμορφη αυλή υπό τις πυκνές φυλλωσιές των δέντρων:

Ακολουθώντας τα μονοπάτια του Εθνικού Κήπου συναντούμε αρκετούς αθλητές και δρομείς που προπονούνται, ανθρώπους που απλά περπατούν ή κάθονται, άλλους που κάνουν ποδήλατο, παιδάκια που παίζουν καθώς και αρκετούς τουρίστες:

• Ο Βράχος της Βασίλισσας Αμαλίας:

Πρόκειται για έναν ογκόλιθο (βράχο) από γκρίζο μάρμαρο, σε μία από τις ήσυχες γωνιές του Κήπου - σχετικά κοντά στην Παιδική Βιβλιοθήκη - επί του οποίου φέρεται να επέβλεπε τις εργασίες δημιουργίας του Κήπου η βασίλισσα Αμαλία. Μάλιστα, επί του βράχου υφίσταται και το οκταγωνικό μεταλλικό κάθισμα της Αμαλίας: 

• Το Ρωμαϊκό Ψηφιδωτό: 

Το ρωμαϊκό μωσαϊκό δάπεδο ανακαλύφθηκε σε βάθος ενός μέτρου από το αίθριο μιας ρωμαϊκής έπαυλης. Έχει συνολική του επιφάνεια περίπου 400 τ.μ και μια μαρμάρινη σκάλα οδηγεί στο χώρο.

• Η Πανίδα του Εθνικού Κήπου: 

Αν και ο Κήπος είναι κατά βάση Βοτανικός διαθέτει κάποιους εκπροσώπους του ζωικού βασιλείου. Οι γνωστές πάπιες του Εθνικού Κήπου δε βρίσκονται πια στην κεντρική λίμνη αλλά σε ειδικές εγκαταστάσεις όπως επίσης ένας μικρός ζωολογικός κήπος με αγριοκάτσικα, χελώνες, πτηνά κ.α. εκτός από τα διάφορα ζώα που κυκλοφορούν ελεύθερα εντός του Κήπου: 

• Λίμνες και Συντριβάνια:

Υπάρχουν συνολικά έξι μικρές και μεγάλες λίμνες, που χρησιμεύουν και ως υδαταποθήκες αλλά και όμορφα συντριβάνια τα οποία αξίζει κανείς να θαυμάσει από κοντά: 

Βρέθηκα στον Εθνικό Κήπο τρεις φορές το τελευταίο δίμηνο και θα επιστρέψω στο μέλλον. 

Η αλήθεια είναι πως είχα στο μυαλό μου ένα ακόμη απαξιωμένο μέρος - τμήμα της ελληνικής πραγματικότητας αλλά διαψεύστηκα και το ομολογώ. Ο Εθνικός Κήπος θα μπορούσε να είναι πολύ πιο όμορφος, πολύ πιο "ελκυστικός" σαν προορισμός, αλλά δεν παύει να είναι μια όαση πρασίνου, δροσιάς, ηρεμίας, αναψυχής, αθλητισμού και πολιτισμού στο κέντρο της πρωτεύουσας, ένα σημείο βόλτας και αποσύνδεσης από την πραγματικότητα. 

Αξίζει τον κόπο να τον επισκεφθείτε και εσείς.

"Το πάρκο παραμένει στην μνήμη μου όσο κανένα άλλο πάρκο που έχω επισκεφτεί στη ζωή μου. 
Η πεμπτουσία ενός πάρκου είναι όπως όταν κάποιος κοιτά ένα πίνακα ή ονειρεύεται, 
να βρίσκεται σε έναν τόπο που όμως δεν μπορεί όμως ποτέ να πάει."

Henry Miller (1939)

Πηγές:

Το κείμενο που συνοδεύει τις φωτογραφίες είναι πρωτότυπο.

Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τα κάτωθι:

• http://www.cityofathens.gr
• http://www.tovima.gr/
• Wikipedia - Εθνικός Κήπος

Φωτογραφίες: 

• Όλες οι φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.