ΤΟ ΕΝ ΠΕΙΡΑΙΕΙ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΟΛΓΑΣ

Το μικρό παρεκκλήσι, το οποίο είναι αφιερωμένο στην Αγία Όλγα, βρίσκεται "ενσωματωμένο" στο κτίριο του Ναυτικού Νοσοκομείου Πειραιά (ΝΝΠ), γνωστού στους παλαιότερους Πειραιώτες ως το "Ρώσσικο Νοσοκομείο", στα όρια μεταξύ του όρμου της Φρεαττύδος και του λιμένος της Ζέας (Πασαλιμάνι), επί της σημερινής παραλιακής λεωφόρου (ακτής) Τρύφωνος Μουτζοπούλου.

Ως γνωστόν, η βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων (1851-1926), σύζυγος του βασιλέα Γεωργίου Α', με καταγωγή από τον βασιλικό οίκο της Ρωσίας, κόρη του Μέγα Δούκα Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς Ρομανόφ (Константин Николаевич Романов), γιου του τσάρου Νικολάου Α' (Николай I Павлович) και αδελφού του τσάρου Αλεξάνδρου Β' (Александр II Николаевич), αγόρασε το 1897 το οικόπεδο μετά του σχετικού ακινήτου και το 1902 εγκαινίασε το Ρωσικό Νοσοκομείο Πειραιά, το οποίο έμελλε να προσφέρει αναρίθμητες υπηρεσίες στους κατοίκους της περιοχής αλλά και σε στρατιώτες, ειδικά κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων και του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. 

• Τα εγκαίνια του ρώσσικου ναϊσκου

Δυο χρόνια μετά τη λειτουργία του Ρωσσικού Νοσοκομείου, στις 4 Φαβρουαρίου του 1904, εγκαινιάστηκε ένα μικρό παρεκκλήσιο προς τιμήν του Αγίου Νικολάου. Στην τελετή των εγκαινίων παρευρέθηκαν η Α.Μ. Βασίλισσα Όλγα συνοδευόμενη από άλλα μέλη της Βασιλικής Οικογενείας, ο κλειδούχος της Βασιλίσσης κ. Μεσσαλάς, ο εν Αθήναις Ρώσος Πρεσβευτής αλλά και οι προξενικές αρχές της Ρωσίας που είχαν ως έδρα τους τον Πειραιά, ο Δήμαρχος Πειραιώς Παύλος Δαμάλας, οι Ρώσοι αξιωματικοί ενός ρωσσικού πολεμικού πλοίου που βρισκόταν στο λιμάνι του Πειραιά και άλλοι επίσημοι.

Ο Πειραϊκός Τύπος της εποχής κάλυψε το γεγονός των εγκαινίων του μικρού ναΐσκου με σχετικές καταχωρήσεις. Ακολούθως παρουσιάζουμε ορισμένα ενδεικτικά κριτήρια:

Όπως τονίζεται και στα δημοσιεύματα, η Βασιλική Οικογένεια έφτασε στον Πειραιά με τον συνήθη τρόπο, ήτοι με τη Βασιλική Αμαξοστοιχία, προσεγγίζοντας το Ρωσσικό Νοσοκομείο της Φρεαττύδος με άμαξες. Με ανάλογο τρόπο έγινε και η αναχώρηση μετά το τέλος της τελετής των εγκαινίων.

Η Βασίλισσα Όλγα και μέλη της βασιλικής οικογενείας σε μια επίσημη επίσκεψη στο Ρωσικό Νοσοκομείο Πειραιά το 1904 - ίσως να πρόκειται και για την ημέρα των εγκαινίων του παρεκκλησίου:

¨Ετος 1904 (Πηγή Εικόνας - ΕΛΙΑ)

Αναφορά του Ημερησίου Τύπου του 1915 σε "δοξολογία η οποία εψάλη εις τον ναΐσκον" του Ρωσικού Νοσοκομείου "επί τη επετείω της ονομαστικής εορτής του Τσάρου Νικολάου της Ρωσίας".

Το παρεκκλήσιο της Αγίας Όλγας μέσα από σύγχρονες φωτογραφίες (21ος αιώνας): 

• Η Βασίλισσα Όλγα στον Πειραιά

Η Βασίλισσα Όλγα, αν και νυμφεύθηκε τον Γεώργιο Α' σε πολύ μικρή ηλικία, μόλις 16 ετών, είχε υψηλό αίσθημα ευθύνης και ασχολήθηκε ενεργά με φιλανθρωπικά έργα και πολιτικές παρεμβάσεις που άφησαν βαθύ ίχνος στην ελληνική κοινωνική και πολιτική ζωή. Εκτός του Ρωσσικού Νοσοκομείου στον Πειραιά, η βασίλισσα Όλγα χρησιμοποιώντας οικονομική και πολιτική επιρροή που πήγαζε από τη Ρωσία, κατόρθωσε να χρηματοδοτήσει την κατασκευή του μεγαλύτερου - τότε - νοσοκομείου στα Βαλκάνια, του "Ευαγγελισμού", να οικοδομήσει νέα κτίρια για το Γηροκομείο Αθηνών το οποίο είχε υπό την προσωπική της μέριμνα, να ιδρύσει τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό (ΕΕΣ) κ.α.

Η ίδια μάλιστα, φρόντιζε πολύ συχνά να επισκέπτεται τα νοσοκομεία που είχε υπό την εποπτεία της και να φροντίζει τους ασθενείς. Η εξαιρετική και εξέχουσα προσωπικότητα, που το φιλανθρωπικό της έργο προηγήθηκε κατά έναν ολόκληρο αιώνα της εποχής της, επέστρεψε στη Ρωσία μετά τη δολοφονία του Γεωργίου Α' (1913), όπου άνοιξε άλλο ένα νοσοκομείο στη γενέτειρά της, το Pavlovsk. Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 την εκδίωξε οριστικά από τη Ρωσία. Πέθανε το 1926 στη Ρώμη της Ιταλίας, ενώ δέκα χρόνια αργότερα, τα οστά της μεταφέρθηκαν στο Βασιλικό Κοιμητήριο του Τατοΐου όπου βρίσκεται ενταφιασμένη μέχρι τις ημέρες μας.

Αντί επιλόγου, τέσσερα ενδεικτικά ιστορικά τεκμήρια από τον Τύπο της εποχής (περίοδος 1904-1905) στα οποία καταγράφονται αλλεπάλληλες επισκέψεις της βασίλισσας Όλγας στο Ρωσσικό Νοσοκομείο του Πειραιά:

"κατήλθεν εις Πειραιά"

"κατόπιν δε εις το Ρωσσικόν νοσοκομείον"

"και επεσκέφθη το Ρωσσικόν και είτα το Ζάννειον νοσοκομείον"

"κατήλθεν εις Πειραιά χθες μ.μ."

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας.

Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:

• Το Ρωσικό Νοσοκομείο στον Πειραιά
• Ιστορικόν Λεύκωμα 1821-1921,  Αγγ. Α. Κοσμή, Έκδοσις Εφημερίδος "Σφαίρα", Πειραιεύς 1921
• ΕΛΙΑ - Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο
• Τύπος Εποχής

Φωτογραφίες: 

• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
• Οι ιστορικές φωτογραφίες δημοσιεύονται για καθαρά εκπαιδευτικούς σκοπούς. Κάθε νόμιμο δικαίωμα ανήκει στους νομίμους κατόχους αυτών.