Στον Πειραιά των αρχών του 20ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα κατά την άνοιξη του έτους 1902, ο γεννημένος στα Κύθηρα Ευστάθιος Κ. Δηλαβέρης (1855-1932), προσπαθώντας να επεκτείνει τις ήδη υφιστάμενες επιχειρηματικές δραστηριότητές του στους κλάδους της κεραμοποιίας και της πλινθοποιίας, ίδρυσε ένα νέο εργοστάσιο "Μωσαϊκών Πλακών και Ευρωπαϊκών Κεράμων", σε ιδιόκτητο οικόπεδο έκτασης περίπου 14 στρεμμάτων, στις παρυφές του λόφου του Καραβά, στην αρχή της σημερινής οδού Θηβών, στην σύγχρονη πειραϊκή συνοικία της Λεύκας.
_WM.jpg)
Βέβαια, είχε προηγηθεί χρονικά, κατά το έτος 1888, η ίδρυση και λειτουργία ενός πρώτου μικρού εργοστασίου παραγωγής κεράμων του Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη, το οποίο βρισκόταν στη διασταύρωση των οδών Χαϊδαρίου και Κάστορος, πλησίον του σιδηροδρομικού σταθμού Πελοποννήσου, στον Πειραιά. Την ίδια εποχή, όπως καταγράφεται στο κάτωθι αρχειακό τεκμήριο, ο Ευστάθιος Κ. Δηλαβέρης διατηρούσε αποθήκες "παρά τη θέσιν Τσελέπη" και στην Τρούμπα.
| Έτος 1888 |
Στο κάτωθι αρχειακό τεκμήριο μέσα από τις σελίδες του πειραϊκού Τύπου του έτους 1889 καταγράφεται η αναγγελία της επικείμενης λειτουργίας του νέου βιομηχανικού καταστήματος του Ευσταθίου Δηλαβέρη, το οποίο θα κατασκεύαζε πλάκες εκ τσιμέντου όμοιες με τις εισαγόμενες ευρωπαϊκές, σε διάφορα σχήματα, χρωματισμούς και μεγέθη:
Εμβαθύνοντας στο κάτωθι ασπρόμαυρο δίγλωσσο επιστολικό δελτάριο των αρχών του 20ου αιώνα με την χρήση της τεχνολογίας, προς το αριστερό άκρο του φωτογραφικού κάδρου και πιο συγκεκριμένα στο οικόπεδο που βρίσκεται στη διασταύρωση των σημερινών οδών Βλαχάκου (πρώην Αρτεμισίου), ακτής Κονδύλη και Κάστορος, καταγραφόταν κτίριο στην προμετωπίδα του οποίου υφίστατο μια μερικώς δυσανάγνωστη επιγραφή από την οποίαν διακρίνονται οι λέξεις ".... Κεράμων" και "Δηλαβέρη".
Εμβαθύνοντας στο κάτωθι ασπρόμαυρο δίγλωσσο επιστολικό δελτάριο των αρχών του 20ου αιώνα με την χρήση της τεχνολογίας, προς το αριστερό άκρο του φωτογραφικού κάδρου και πιο συγκεκριμένα στο οικόπεδο που βρίσκεται στη διασταύρωση των σημερινών οδών Βλαχάκου (πρώην Αρτεμισίου), ακτής Κονδύλη και Κάστορος, καταγραφόταν κτίριο στην προμετωπίδα του οποίου υφίστατο μια μερικώς δυσανάγνωστη επιγραφή από την οποίαν διακρίνονται οι λέξεις ".... Κεράμων" και "Δηλαβέρη".
![]() | |
|
Το προαναφερθέν επιστολικό δελτάριο σε επιχρωματισμένη έκδοση:
![]() | |
|
Ενδεικτική αρχειακή διαφημιστική καταχώρηση του Εργοστασίου Μωσαϊκών Πλακών Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη, μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1895, με το εν Πειραιεί Εργοστάσιον να καταγράφεται στη θέση Τζελέπη, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει αναφορά σε υποκατάστημα εν Αθήναις, έναντι Πολυτεχνείου.
Στο "Φιλολογικό, Επιστημονικό, Χρονογραφικό, Ευθυμογραφικό Λεύκωμα" του Ηρακλή Μ. Παπαμανώλη (έτος 1900) ο εργοστασιάρχης, δημαρχιακός πάρεδρος και δις Δημοτικός Σύμβουλος Πειραιώς Ευστάθιος Κ. Δηλαβέρης καταγραφόταν ως μια από τις πλέον έγκριτες προσωπικότητες -της πόλης. Στην κάτωθι εμφανιζόμενη ήμι-σέλιδη καταχώρηση, η οποία συνοδεύεται συν τοις άλλοις από μια φωτογραφία του Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη, ο ίδιος αναφερόταν συν τοις άλλοις ως "ο πρώτος εισηγητής εν Ελλάδι της βιομηχανίας των Μωσαϊκών πλακών και των Γαλλικών κεράμων":

Παρόμοια δισέλιδη διαφημιστική καταχώρηση του Εργοστασίου Μωσαϊκών Πλακών του Ευστάθιου Δηλαβέρη υφίσταται σε αντίστοιχο "Επιστημονικόν, Φιλολογικόν και Καλλιτεχνικόν Λεύκωμα" του Ηρακλέους Ν. Παπαμανώλη το οποίο είχε εκδοθεί κατά το έτος 1902:
Όπως μπορεί κάποιος να παρατηρήσει στην ως άνω διαφημιστική καταχώρηση του έτους 1902, τα εν Πειραιεί γραφεία των Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών εκ Τσιμέντου Γαλλικού Συστήματος Ευστ. Κ. Δηλαβέρη καταγράφονται "παρά τη θέσει Τζελέπη".
Αρχειακό τεκμήριο μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1904 των εν Πειραιεί και εν Αθήναις Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών εκ Τσιμέντου Γαλλικού Συστήματος Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη όπου συν τοις άλλοις καταγράφονται τα παραγόμενα προϊόντα του εργοστασίου: Τσιμέντα, Υδραυλική Άσβεστος, Τσιμέντο τεχνικών έργων, Λεκάνες Αποχωρητηρίων, Τούβλα, Πλακάκια για μαγειρία, Πλάκες Μάλτας και Τήνου, Σωλήνες, Ακροκέραμοι, Κεφαλοκολώνες, Γύψος, Μαρμαρόκονες, Νεροχύτες, Πορσελάνες κ.α.


Έτερη ενδεικτική διαφημιστική καταχώρηση των Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών Ευστ. Κ. Δηλαβέρη, μέσα από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1905 με ιδιαίτερη αναφορά στα χρυσά μετάλλια που είχαν λάβει τα προϊόντα Δηλαβέρη στις εκθέσεις Βρυξελλών, Χανίων και Αθηνών "δια του μεγαλειτέρου βραβείου":
Αντιστοίχου περιεχομένου διαφημιστική καταχώρηση του εν Πειραιεί Εργοστασίου Κεραμοποιίας Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη και Σια από τον Τύπο του έτους 1906 με τα εν Πειραιεί γραφεία της εταιρίας να καταγράφονται στην ακτή Τζελέπη, και όχι "παρά τη θέσει Τζελέπη".
Στις σελίδες του Πλήρους Οδηγού του Πειραιώς του 1906-1907, τα Εργοστάσια Μωσαϊκών Πλακών του Ευστάθιου Κ. Δηλαβέρη καταγράφονταν τόσο στην κατηγορία "Εργοστάσια Μωσαϊκών Πλακών" με την χαρακτηριστική διευκρίνηση "το μεγαλύτερον και αρχαιότερον εργοστάσιον", όσο στην κατηγορία επιχειρήσεων "Οικοδομησίμων Υλών". Αξιοσημείωτο είναι δε το γεγονός πως στον εν λόγω Οδηγό, τα Εργοστάσια Μωσαϊκών Πλακών του Ευστ. Κ. Δηλαβέρη εν Πειραιεί παρά τη θέση Τζελέπη διέθεταν την κάτωθι ιδιαίτερη ολοσέλιδη καταχώρηση:

Λεπτομέρεια κεφαλίδας τιμολογίου των εν Πειραιεί Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών και Γαλλικών Κεράμων και των Καταστημάτων Οικοδομήσιμων Υλών του Ε.Κ. Δηλαβέρη από την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, με αναφορά στο σχετικό εν Αθήναις υποκατάστημα και στην τηλεγραφική διεύθυνση της εταιρίας:
Σε σχετικό Πανελλήνιο Οδηγό του έτους 1912 το Εργοστάσιο του Ευστάθιου Δηλαβέρη στην οδό Θηβών καταγραφόταν τόσο στην κατηγορία "Εργοστάσια Κεραμοποιϊας", στην παρεμφερή κατηγορία "Κεραμοποιεία" με τη διευκρίνηση "Γαλλίας Κέραμοι", όσο και στην κατηγορία "Μαρμάρων Τεχνητών και Πλακών" αλλά και στην κατηγορία "Έμποροι οικοδομήσιμων υλών".
Έγχρωμη αρχειακή δίγλωσση αφισέτα των εν Πειραιεί Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών του Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη (Fabrique de Carrelages Mosaiques Hydrofuges, Pirée, E.C. Dilaveris), με γραφεία εργοστασίου και καταστημάτων "παρά τη θέσει Τζελέπη" και υποκατάστημα στην Αθήνα, επί της οδού Γ' Σεπτεμβρίου 47, στην οποία εκτός από την αναφορά στα βραβεία και διπλώματα τιμής που είχε αποσπάσει η εταιρία (χρυσό μετάλλια στις Διεθνείς Εκθέσεις Βρυξελλών 1897, Χανίων 1900, χρυσό μετάλλιο και δίπλωμα τιμής στην Διεθνή Έκθεση Αθηνών 1903, μεγάλα βραβεία τιμής στις Διεθνείς Εκθέσεις Παρισίων και Λονδίνου 1909), παρουσιάζονται αναλυτικά τα σχέδια των μωσαϊκών πλακών που κατασκεύαζε το εργοστάσιο:

Κατά το έτος 1914, σύμφωνα με σχετική αναφορά του Τύπου της εποχής, στο εργοστάσιο του Ευστάθιου Δηλαβέρη βρέθηκε μια μεγάλη μαρμάρινη αρχαία οστεοδόχος κάλπη, σε καλή κατάσταση, η οποία παραδόθηκε στο τότε Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης το οποίο έδρευε ελλείψει άλλου κατάλληλου χώρου στο Γυμνάσιο της πλατείας Κοράη.
Το νέο εργοστάσιο της οδού Θηβών, στους πρόποδες του λόφου του Καραβά, πλησίον του Μηχανοποιείου/Καθεκλοποιείου του Βασιλειάδη, εξασφάλιζε νερό από το άλλοτε "δημοτικό φρέαρ" ενώ είχε πιο εύκολη πρόσβαση στο οδικό δίκτυο για τη μεταφορά πρώτων υλών από το νέο Ηράκλειο Αττικής και τις Κουκουβάουνες, περιοχές όπου ο κάτωθι εικονιζόμενος Ευστάθιος Δηλαβέρης κατείχε ιδιόκτητα κτήματα, στα οποία λάμβανε χώρα η εξαγωγή του αργίλου.
![]() | |
|
Η πλινθοκεραμοποιΐα Δηλαβέρη γρήγορα εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις κατασκευής κεράμων του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, κατασκευάζοντας επίπεδα κεραμίδια τύπου Μασσαλίας και τούβλα διάτρητα, συμπαγή και λεία πεπιεσμένα. Υπήρξε μια υποδειγματική για τα δεδομένα της εποχής βιομηχανία, τόσο από την άποψη του κόστους κατασκευής όσο και από την πλευρά των εξελιγμένων τεχνικών βιομηχανικής παραγωγής. Η εγκατάσταση και χρήση της καμίνου τύπου Hoffman για το ψήσιμο των κεραμικών όσο και η εφαρμογή της μεθόδου τεχνητής ξήρανσης προσέφεραν ένα τελικό προϊόν ποιοτικά ανώτερο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι πλάκες από το εργοστάσιο Δηλαβέρη χρησιμοποιήθηκαν σε πάμπολλα δημόσια κτίρια όπως το Νοσοκομείο "Ο Ευαγγελισμός", το Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιά, η Ιερατική Σχολή, η εν Πειραιεί Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, το Βασσάνειο Μέγαρο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, το Ξενοδοχείο "Ακταίον" στο νέο Φάληρο, το Μουσείο στον Αρχαιολογικό Χώρο των Δελφών, το κατάστημα της Εθνικής Τραπέζης στον Πειραιά κ.α.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Πανελλήνιο Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδας, η επιχείρηση του Ευσταθίου Δηλαβέρη, με γραφεία στην οδό Αγίου Διονυσίου και εργοστάσιο στην οδό Θηβών, καταγραφόταν μεταξύ των πλέον αξιόλογων εν Ελλάδι κεραμοποιείων και πλινθοποιείων. Στο ίδιο λεύκωμα, ο Ε. Δηλαβέρης καταγράφεται και ως ιδιοκτήτης εργοστασίου μωσαϊκών πλακών, με γραφεία τόσο στην Αθήνα, στη συμβολή των οδών Γ' Σεπτεμβρίου και Αβέρωφ, όσο και στον Πειραιά, επί της οδού Αγίου Διονυσίου.
.jpg)
Ενδεικτικά ιστορικά τεκμήρια / εταιρικά επιστολόχαρτα των Εργοστασίων Μωσαϊκών Πλακών και Γαλλικών Κεράμων του Ευστάθιου Κ. Δηλαβέρη από τις αρχές του 20ου αιώνα:
_WM.jpg)

Μετά το θάνατο του Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη (02.08.1932), γενικός κληρονόμος υπό όρους για 20 χρόνια και άνευ όρων για μετά την παρέλευση των 20 χρόνων, ορίστηκε ο υιός του Κρίτων - Κυριάκος Δηλαβέρης. Στα κάτωθι αρχειακά τεκμήρια / διαφημιστικές καταχωρήσεις μέσα από τις σελίδες του πειραϊκού Τύπου του έτους 1933, παρατηρήστε πως το ονοματεπώνυμο του διαδόχου Κρίτωνος Ευσταθίου Δηλαβέρη καταγράφεται κάτω από την επωνυμία των Εργοστασίων Κεραμοποιίας Ευσταθίου Κ. Δηλαβέρη:

Την Πρωτομαγιά του έτους 1935, έλαβαν χώρα τα επίσημα εγκαίνια των νέων εργοστασιακών εγκαταστάσεων της πλινθοκεραμοποιίας Δηλαβέρη στη Νέα Κοκκινιά (Νίκαια).
Κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1930, τα κεραμουργικά εργοστάσια Κρίτωνος Ευστ. Δηλαβέρη διέθεταν τις κύριες εγκαταστάσεις παραγωγής στην οδό Θηβών, διατηρούσαν γραφεία επί της οδού Σωκράτους 52 (ήτοι στο Μέγαρο Δηλαβέρη) ενώ το εργοστάσιο πλακοποιίας καταγραφόταν επί της οδού Αγίου Διονυσίου στον αριθμό 58 (σσ. στη σημερινή ακτή Κονδύλη).

Ενδεικτικό ιστορικό τεκμήριο - αναφορά σε απεργία εργατών (πλινθοποιών και κεραμοποιών) εις τα εργοστάσια Κρίτωνος Δηλαβέρη από το έτος 1938:
Προπολεμική διαφημιστική καταχώρηση των Εργοστασίων Κρίτωνος Ευστ. Δηλαβέρη, με γραφεία εν Πειραιεί επί της λεωφόρου Σωκράτους 52, μέσα από τις σελίδες του πειραϊκού Τύπου του έτους 1939:
Κατά το έτος 1940, ελάχιστες εβδομάδες προ της εισόδου της χώρας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η πλινθοκεραμοποιΐα του Κρίτωνος Ε. Δηλαβέρη εόρταζε τα 40 έτη της κεράμου Δηλαβέρη!
Μετά τον Πόλεμο και την Κατοχή, στις αρχές της δεκαετίας του 1950, η Κεραμουργεία Κρίτων Ε. Δηλαβέρης Α.Ε. εόρτασε μισόν αιώνα ύπαρξης (1901-1951):
_WM.jpg)
| Κρίτων Ε. Δηλαβέρης |
Εργάτες στο εργοστάσιο Κεραμοποιίας του Δηλαβέρη όπως καταγράφηκαν φωτογραφικά το καλοκαίρι του έτους 1955:
Ιστορικό τεκμήριο της Κεραμουργικής Βιομηχανίας Κρίτων Ευστ. Δηλαβέρης Α.Ε. (σσ. στο συγκεκριμένο αρχειακό τεκμήριο οίκος Δηλαβέρη καταγράφεται ως "ιδρυθείς τω 1899") από τα μέσα της δεκαετίας του 1960:
Το εργοστάσιο της Λεύκας συνέχισε να λειτουργεί μέχρι το έτος 1982, οπότε και διέκοψε την λειτουργία του. Σύμφωνα με την διαθήκη του Κρίτωνος Ε. Δηλαβέρη (1894 - 1972), υιού του ιδρυτή της εταιρίας Ευστάθιου Κ. Δηλαβέρη και συνεχιστή της οικογενειακής παράδοσης, το εργοστάσιο της Λεύκας και το οικόπεδο στο οποίο βρισκόταν χωροθετημένο, αμφότερα παραχωρήθηκαν στον Δήμο Πειραιά μαζί με το οικογενειακό αρχείο της επιχείρησης, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Πειραιά, δίχως να έχει αξιοποιηθεί πλήρως και με περιορισμούς ως προς την πρόσβαση του κοινού σε αυτό.
Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων του ιστορικού πλίνθο-κεραμοποιείου κατεδαφίστηκαν το 1985, παρότι ανήκαν στις πρώιμες βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Αττικής. Στις μέρες μας, διασώζεται μονάχα η κάμινος Hoffman με την κυκλική στοά και την καμινάδα, καθώς και άλλες δυο καμινάδες που ανήκαν στο εργοστάσιο και το κτίριο διοίκησης επί της οδού Θηβών τα οποία κηρύχθηκαν ως διατηρητέα μνημεία μόλις το 1991! (ΦΕΚ 300Β/8.5.1991)
Αρχικά, τη δεκαετία του 1980 ο Δήμος Πειραιά διαμόρφωσε τον χώρο σε πάρκο, το οποίο ορίζεται από τις οδούς Θηβών, Δηλαβέρη, Πίνδου και Μακεδονίας. Δημιουργήθηκαν κάποιοι ελάχιστοι χώροι αθλοπαιδιάς ενώ το κτίριο διοίκησης επί της οδού Θηβών, αφού χρησιμοποιήθηκε για κάποιες υπηρεσίες του Δήμου, αρχικά εγκαταλείφθηκε έρμαιο στις διαθέσεις αστέγων, περιθωριακών και βανδάλων.

Ιστορικό τεκμήριο της Κεραμουργικής Βιομηχανίας Κρίτων Ευστ. Δηλαβέρης Α.Ε. (σσ. στο συγκεκριμένο αρχειακό τεκμήριο οίκος Δηλαβέρη καταγράφεται ως "ιδρυθείς τω 1899") από τα μέσα της δεκαετίας του 1960:

Από τις σελίδες του πειραϊκού Τύπου των τελών της δεκαετίας του 1960:
Δυστυχώς, το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων του ιστορικού πλίνθο-κεραμοποιείου κατεδαφίστηκαν το 1985, παρότι ανήκαν στις πρώιμες βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Αττικής. Στις μέρες μας, διασώζεται μονάχα η κάμινος Hoffman με την κυκλική στοά και την καμινάδα, καθώς και άλλες δυο καμινάδες που ανήκαν στο εργοστάσιο και το κτίριο διοίκησης επί της οδού Θηβών τα οποία κηρύχθηκαν ως διατηρητέα μνημεία μόλις το 1991! (ΦΕΚ 300Β/8.5.1991)
Αρχικά, τη δεκαετία του 1980 ο Δήμος Πειραιά διαμόρφωσε τον χώρο σε πάρκο, το οποίο ορίζεται από τις οδούς Θηβών, Δηλαβέρη, Πίνδου και Μακεδονίας. Δημιουργήθηκαν κάποιοι ελάχιστοι χώροι αθλοπαιδιάς ενώ το κτίριο διοίκησης επί της οδού Θηβών, αφού χρησιμοποιήθηκε για κάποιες υπηρεσίες του Δήμου, αρχικά εγκαταλείφθηκε έρμαιο στις διαθέσεις αστέγων, περιθωριακών και βανδάλων.
| Αεροφωτογραφία - Το οικόπεδο του πρώην Εργοστασίου Δηλαβέρη στη Λεύκα |
- Το Πάρκο Δηλαβέρη στη Λεύκα Πειραιώς κατά τον 21ο αιώνα
Ο φωτογραφικός φακός του ιστολογίου βρέθηκε στο υπό εξέτασιν Πάρκο Δηλαβέρη στη συνοικία της Λεύκας κατά το μήνα Νοέμβριο του έτους 2011 καταγράφοντας τις εξής εικόνες:
Ο διάδρομος μιας εκ των τριών εισόδων που δίδουν πρόσβαση στο Πάρκο Δηλαβέρη, από την ανατολική πλευρά αυτού, από την ομώνυμη οδό Δηλαβέρη (σσ. οι άλλες δυο είσοδοι βρίσκονται επί της οδού Θηβών (κύρια είσοδος) και επί της διασταυρώσεως των οδών Μακεδονίας και Δαβάκη Πίνδου, στη δυτική πλευρά):
Άποψη των διασωθέντων τμημάτων των παλαιών εγκαταστάσεων του Εργοστασίου Δηλαβέρη:
Δυο εκ των καμίνων (καμινάδων) του παλαιού ιστορικού κεραμοποιείου που διασώθηκαν:
Φωτογραφικές καταγραφές της καμίνου τύπου Hoffman όπου ψήνονταν τα φημισμένα βερνικωμένα και επισμαλτωμένα τούβλα και κεραμίδια του Δηλαβέρη. Η εν λόγω κάμινος υπήρξε η πρώτη που δημιουργήθηκε σε όλη την Ελλάδα, με τη δεύτερη να διασώζεται στο πρώην εργοστάσιο Τσαλαπάτα στο Βόλο:
Οι σφραγισμένες - πλέον - είσοδοι προς τους εσωτερικούς χώρους της καμίνου Hoffman, όπου μέχρι πρότινος έβρισκαν καταφύγιο άστεγοι και περιθωριακοί. Ο χώρος βέβαια, κατά την επίσκεψή μας στο σημείο (έτος 2011), βρισκόταν πλήρης απορριμμάτων και ακαθαρσιών.
Το εγκαταλειμμένο και ανεκμετάλλευτο πάλαι ποτέ κτίριο διοίκησης επί της οδού Θηβών όπως καταγράφηκε φωτογραφικά από το εσωτερικό του πάρκου Δηλαβέρη. Το εν λόγω κτίριο καλύφθηκε με προστατευτικές λαμαρίνες αφού πρώτα είχε αφεθεί για πολλά χρόνια στην τύχη του, έχοντας υποστεί πληθώρα ζημιών και φθορών.
Ευρεία πανοραμική άποψη του πάρκου Δηλαβέρη όπως καταγράφηκε φωτογραφικά από το πλάτωμα που υπάρχει στην υπερκείμενη οδό Μακεδονίας:
Μέχρι το έτος 2013, ο χώρος του Πάρκου Δηλαβέρη παρουσίαζε σταθερά μια έντονα απογοητευτική όψη εγκατάλειψης, πλήρως αφημένο στην τύχη του και στις ορέξεις του κάθε παραβατικού στοιχείου. Αξιομνημόνευτο είναι δίχως άλλο το γεγονός πως η "αξιοποίηση" του πάρκου Δηλαβέρη κατά τις τελευταίες δεκαετίες βρισκόταν μονίμως στις προεκλογικές ατζέντες / δεσμεύσεις / εξαγγελίες των εκάστοτε υποψηφίων Δημάρχων της πόλης του Πειραιώς δίχως βέβαια ποτέ να υπάρχει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα ως προς την λειτουργικότητα του χώρου. Επιγραμματικά ας αναφέρουμε επίσης πως κατά το παρελθόν ο ίδιος χώρος αναψυχής και πρασίνου είχε διεκδικηθεί από τον Ολυμπιακό Σ.Φ.Π. για τη δημιουργία κολυμβητηρίου και εμπορικού κέντρου!
Στις αρχές του έτους 2013, το Πάρκο Δηλαβέρη "αναμορφώθηκε", επί ημερών δημαρχίας Βασιλείου Μιχαλολιάκου, υπό συνθήκες αδιαφάνειας τόσο ως προς το κόστος και την τιμολόγηση του έργου (σσ. είχε προηγηθεί ο πλειστηριασμός της συλλεκτικής Mercedes του Κρίτωνος Ε. Δηλαβέρη από το Δήμο Πειραιώς για 405.000 Ευρώ, ποσό το οποίο σύμφωνα με τον Β. Μιχαλολιάκο χρησιμοποιήθηκε εξ'ολοκλήρου για την ανάπλαση του Πάρκου) όσο και ως προς την ποιότητα / χρηστικότητα αυτού.
Στις 9 Μαρτίου του ως άνω έτους το "Πάρκο Δηλαβέρη" εγκαινιάστηκε δις (παγκόσμια πρωτοτυπία), εμφανώς για ψηφοθηρικούς σκοπούς, με τα διάφορα "κατευθυνόμενα" φίλα προσκείμενα στο Δήμαρχος Πειραιώς blogs και sites της πόλεως να εκθειάζουν την ανάπλαση που περιλάμβανε έναν προκάτ παιδότοπο, τεχνητό γκαζόν, ένα συντριβάνι, ολίγα άνθη και τοποθέτηση νέων πάγκων για τους επισκέπτες ομιλώντας για το .... "Γκάζι" του Πειραιά (σσ. δικαιολογημένα αφού τα μέσα μαζικής ενημέρωσης του Πειραιά δεν φημίζονται για την καλή τους σχέση με την ιστορία της πόλεως).
Ένα χρόνο αργότερα, το καλοκαίρι του έτους 2014, πάλι επί δημαρχίας Β. Μιχαλολιάκου, στο Πάρκο Δηλαβέρη εγκαινιάστηκε με επισημότητα ανοικτό γήπεδο καλαθοσφαίρισης το οποίο σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις του προαναφερόμενου Δημάρχου δημιουργήθηκε "για όλα τα παιδιά του Πειραιά", πλην όμως αποδόθηκε αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών τοπικού ιδιωτικού σωματείου καλαθοσφαίρισης (Φοίνικας Αγίας Σοφίας), δίχως να υπάρχει μέριμνα για την άθληση απλών πολιτών / δημοτών. Όσον αφορά τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις του "αναπλασμένου" Πάρκου Δηλαβέρη, όπως ήταν αναμενόμενο για τους γνώστες των πειραϊκών δρωμένων, δυο χρόνια αργότερα (έτος 2015), παρουσίαζαν ξανά τη γνωστή εικόνα απαξίωσης και εγκατάλειψης.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου του έτους 2016 ο τότε Δήμαρχος Πειραιώς Γιάννης Μώραλης εγκαινίασε τον 25ο Βρεφονηπιακό Σταθμό της Ε΄ Δημοτικής Κοινότητας ο οποίος έκτοτε λειτουργεί στις πάλαι ποτέ διοικητικές εγκαταστάσεις της ιστορικής βιομηχανικής μονάδας, στο πάρκο Δηλαβέρη, επί της οδού Θηβών 1-3. Αξιοσημείωτο δίχως άλλο το γεγονός πως κατά την διάρκεια των εγκαινίων, ανάμεσα σε όλους τους λόγους που εκφωνήθηκαν από τους επίσημους παρευρισκομένους, μόλις σε έναν έγινε μια απλή αναφορά στην οικογένεια Δηλαβέρη και στην προσφορά της!
Η αποκατάσταση του κτιρίου με την χαρακτηριστική τοιχοποιία το οποίο παραδόθηκε προς χρήση μαζί με νέα παιδική χαρά που δημιουργήθηκε στον περιβάλλοντα χώρο έγινε με κονδύλια του ΕΣΠΑ. Για την ιστορία, ο 25ος Βρεφονηπιακός Σταθμός του Δήμου Πειραιώς έχει τη δυνατότητα φιλοξενίας 100 βρεφών και νηπίων υπό όλες τις προϋποθέσεις υψηλής αισθητικής, λειτουργικότητας και ασφάλειας, ανταποκρινόμενος στις σύγχρονες ανάγκες, με βάση τα νέα δεδομένα της παιδαγωγικής.
Η βανδαλισμένη κύρια είσοδος στο Πάρκο Δηλαβέρη επί της οδού Θηβών όπως καταγράφηκε φωτογραφικά το καλοκαίρι του έτους 2020:
Σχετικά βελτιωμένη η εικόνα του Πάρκου Δηλαβέρη στη Λεύκα του Πειραιά κατά τον δεκαπενταύγουστο του έτους 2022:
Το άγαλμα της "Ηρωίδας Μανιάτισσας", έργο του γλύπτη Πέτρου Γεωργαρίου, όπως καταγράφηκε φωτογραφικά κατά το θέρος τους έτους 2022, στο Πάρκο Δηλαβέρη, εκεί όπου είχε τοποθετηθεί προσωρινά από τον Οκτώβριο του 2021, μέχρι την μεταφορά στη μόνιμη θέση του, έξω από τον σταθμό του Μετρό στα Μανιάτικα του Πειραιά τον Οκτώβριο του 2022.
Διαβάστε σχετικά θέματα:
Ένα βράδυ στο Πάρκο Δηλαβέρη
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τις κάτωθι πηγές:
- ΕΜΠ - Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία: Από-βιομηχάνιση και Πολιτιστική Πολιτική - Η Περίπτωση της πόλης του Πειραιά, Μ. Οικονομοπούλου, 2011
- Συλλογές Ιακώβου Βαγιάκη
- "Piraeus: From Porto Leone to the Manchester of the Orient", Liza Micheli, Editions Dromena, 1989
- Τύπος Εποχής - Οδηγοί Πόλης
- Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
_WM.jpg)














![ΟΔΟΣ ΘΗΒΩΝ [ΛΕΥΚΑ]](https://live.staticflickr.com/65535/50191869347_0f2463d2a1_z.jpg)







χίλια μπράβο
ΑπάντησηΔιαγραφήευχαριστούμε
πόση θλίψη όμως με την καταστροφή της εθνικής βιομηχανίας.... τι στο διάβολο τούβλα είναι οι πολιτικοί μας??
Τα περί αποβιομηχανοποίησης της χώρας μας τα έχω προβάλει πολλές φορές... Όσο περισσότερα διαβάζω, τόσο περισσότερο ενισχύεται η άποψη ότι υπήρξε στοχευμένη και υπαγορευμένη.
ΑπάντησηΔιαγραφήη 'προσωπικη' μου παιδικη χαρα,ενας χωρος που εχω περασει απειρες ωρες σαν παιδι εξερευνωντας,ειτε μεσα στους φουρνους,ειτε στην υπογεια σηραγγα μισου μετρου που διατρεχει κυκλικα το κεντρικο κτηριο ενωνοντας ολους τους φουρνους ,ειτε ανεβαινοντας τις ετοιμορροπες καμιναδες απαντωντας στα dare-dare not των φιλων.
ΑπάντησηΔιαγραφήο 'Δηλαβερης' ηταν παντα ενας χωρος περιπετεις οπου ο indiana jones και λοιποι φανταστικοι εξερευνητες περναν σαρκα και οστα.ποιος θαρραλεος θα περιμενε την νυχτα και για ποσο?
Ηταν ομως και κατι παραπανω,κατι που μας εδινε ταυτοτητα,κατι που μας χαρακτηριζε ως γειτονια,που μας επετρεπε να εχουμε συμβολο,ενας χωρος μυησης.αν ησουν καινουριος η απο αλλη γειτονια θα επρεπε να κανεις τον 'κυκλο', να περασεις δηλαδη απο μεσα ολοκληρωνοντας εναν κυκλο την ωρα που σκοτινιαζε.
υστερα ηρθε η ραμπα για τους skate-αδες και τραβηξε μαζικα παιδια απο αλλες γειτονιες,ηρθαν τα σπρει ,τα drugs ,οι τσαμπουκαδες.ηρθαν οι 'εξωσχολικοι'.
ο Δηλαβερης ομως αρνιοταν.
αρνιοταν να παραδοθει,τα σπρει δεν πιαναν στους πυρολιθους,σε καθε βροχη ξεθωριαζαν.
οι skate-αδες εχοντας ελλειψη κοινου μεσα σε δυο χρονια εχασαν ενδιαφερον,τα drugs
χρειαστηκαν παραπανω.
Η πραγματικη βεβηλωση ηταν παντα η εγκαταληψη.οπως ο κερανης,η columbia και τοσα αλλα,ο Δηλαβερης δεν ξεχαστηκε απο τους ανθρωπους αλλα απο την πολιτεια που με μοναδικο τροπο σε αυτη τη χωρα ανθρωποι κα πολιτεια ειναι δυο διαφορετικα πραγματα.
αναμενουμε λοιπον.με εναν ενθουσιασμο και εναν αναστεναγμο,την ολοκληρωση των εργων,μηπως και δειξουμε στα παιδια μας μια μερα ποιοι ημαστε,απο που ερχομαστε,τι ειναι τελικα ο 'Δηλαβερης'.B
Ευχαριστώ θερμά για το τόσο μεστό και βιωματικό σχόλιό σας.
Διαγραφήκαι ειναι και ποσα αλλα......το χημειο κατω απο τον αριστερο φουρνο....ππυ μπαιναμε γλυστρωντας απο το παλι απο μια σχιχμη....(ποιος ξερει απο που ειχε εισοδο κανονικα.....τα παλια παιχνιδια της παιδικης χαρας απεναντι απο το καραισκακη ....το γηπεδο.......ο παπω μαντροτοιχος.....ισως η καταρα που ειχα ακουσει απο την γιαγια μου να επιασε τοπο σε βαθος χρονου...........η καλυτερη παιδικη χαρα ....τοτε που δεν υπηρχε κατι αλλο.....μεχρι αγωνα με κρος μηχανες ειχαν κανει το 1986....
Διαγραφή