Ο ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ ΝΙΚΗΤΑ

Πεζόδρομος Νικήτα: μια μικρή αλλά άκρως εμπορική πεζοδρομημένη οδός, μήκους κάποιων δεκάδων μέτρων, με το δικό της ιδιότυπο "χρώμα", η οποία "ενώνει" ατύπως τη λεωφόρο Εθνικής Αντιστάσεως με τη οδό / λεωφόρο Δημητρίου Γούναρη.

Καθημερινά, πλήθος κόσμου συνωστίζεται και διέρχεται από τον εμπορικό πεζόδρομο Νικήτα, ο οποίος κυρίως κατά τις πρωινές ώρες της ημέρας παρουσιάζει μιαν εικόνα υπαίθριας λαϊκής αγοράς. Τα εμπορικά καταστήματα "απλώνουν" τα προσφερόμενα είδη προς πώληση στον πεζόδρομο, φωνές ακούγονται από τους "κράχτες" των καταστημάτων που διαλαλούν τα προϊόντα τους έχοντας ταυτόχρονα τον νου τους στους επίδοξους ελαφροχέρηδες, μικροπωλητές παράνομοι και μη με πάγκους, ευχάριστες οσμές και αρώματα που "αναδύονται" από εμπορικά που πωλούν βότανα και μπαχαρικά, μικρά καφενεία και "φαγάδικα", στοές με γραφεία και καταστήματα, το Ειρηνοδικείο Πειραιά, ένα σύγχρονο super-market, ένα πολύβουο μείγμα ανθρώπων από διαφορετικές φυλές σε διαφορετικές αποστολές. 

• Ο Νικηταράς ο "Τουρκοφάγος" και ο Πειραιάς

Στο βιβλίο "Οδωνυμικά του Πειραιά" αναφέρεται ότι η αρχική ονομασία της οδού υπήρξε οδός Νικηταία(ς), σύμφωνα με την απόφαση 446/1851 του δημοτικού συμβουλίου της πόλης. Λίγο αργότερα, η μικρή αυτή οδός μετονομάστηκε (;) σε οδό Νικήτα, άνευ σαφούς αιτιολόγησης. Σύμφωνα πάντως με κάποιες πηγές, η ονομασία της οδού τιμά τον ήρωα αγωνιστή του 1821 Νικήτα Σταματελόπουλου ή "Νικηταρά" (1781-1849), ο οποίος φέρεται να απεβίωσε πάμπτωχος κατά το έτος 1849 στον Πειραιά (ελεγχόμενη πληροφορία).

Ο "Τουρκοφάγος" Νικηταράς μετά το τέλος της Εθνικό-Απελευθερωτικού Αγώνα του 1821 έμελλε να ζήσει μια ζωή με μεγάλες δυσκολίες: η επιχείρηση χαρτοποιίας που ίδρυσε το 1829 μετά από αρκετές περιπέτειες έκλεισε ενώ ο ίδιος, διώχθηκε από το βαυαρικό κατεστημένο της εποχής του Όθωνα όντας αντίθετος σε αυτό. Ο Νικηταράς φυλακίστηκε κατά την περίοδο 1839 - 1840 αρχικά στο Παλαμήδι του Ναυπλίου και μετά στην Αίγινα ως ένοχος συνωμοσίας. Η υγεία του κλονίστηκε πολύ εντός φυλακής από την οποία εξήλθε σχεδόν τυφλός. Η ζωή του συνεχίστηκε στο Άργος, όπου διέθετε κτήματα και υδρόμυλους, αλλά ο υπέρογκος δανεισμός τον οδήγησε στη χρεωκοπία και στην εκποίηση των περιουσιακών του στοιχείων. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Νικηταράς φέρεται να περιφερόταν στους δρόμους της Αθήνας και του Πειραιά (ελεγχόμενη πληροφορία) ως επαίτης (ζητιάνος) ενώ κάποιοι αναφέρουν πως οι αρχές του είχαν παραχωρήσει θέση (πόστο) επαιτείας έξω από τον ιερό ναό της Ευαγγελιστρίας στον Πειραιά. Η ως άνω πληροφορία κρίνεται ως εξαιρετικά ελεγχόμενη ως προς την ορθότητά της καθώς κατά την τελευταία δεκαετία ζωής του Νικηταρά, ήτοι κατά τη δεκαετία του 1840 - 1850, στον Πειραιά δεν υπήρχε ούτε ο ιερός ναός της Ευαγγελίστριας - ο οποίος οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα - και βέβαια ούτε καν η ομώνυμη συνοικία (σσ. η επέκταση του σχεδίου πόλεως προς την συγκεκριμένη περιοχή του Πειραιώς έγινε μετά το έτος 1880). Κατά πάσα πιθανότητα ο Νικηταράς είχε λάβει άδεια επαιτείας έξω από την Μητρόπολη της Αθήνας (έναρξη κατασκευής 1842), έναν ιερό ναό ο οποίος είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (Ευαγγελίστρια)! 

Στη σύγχρονη εποχή, εν Πειραιεί είχαν παρουσιαστεί κατά καιρούς διάφοροι υπέρμαχοι της απόψεως ότι ο Νικηταράς - σύμφωνα με τα παραπάνω δεδομένα - θα έπρεπε να τιμηθεί από το Δήμο Πειραιώς με την ανέγερση μιας δημόσιας προτομής ή ενός ανδριάντα σε κάποιο σημείο της πόλης. Εν τέλει, σχετική προτομή του Νικηταρά του Τουρκοφάγου τοποθετήθηκε στον προαύλιο χώρο του Γηροκομείου Πειραιώς - παραπλεύρως του ιερού ναού της Ευαγγελιστρίας όπου υποθετικά ο εν λόγω Ήρωας του '21 ζητιάνευε - στις αρχές του έτους 2019.

Νικήτας Σταματελόπουλος (Νικηταράς ο "Τουρκοφάγος")

Όσοι/ες ενδιαφέρονται μπορούν να διαβάσουν εδώ πολλά ενδιαφέροντα και λεπτομέρειες από τη ζωή του Νικηταρά του "Τουρκοφάγου", προσωνύμιο το οποίο απέκτησε μετά την μάχη ενάντια στη στρατιά του Δράμαλη.

• Το παρελθόν της οδού Νικήτα

Εν πρώτοις, αξίζει να αναφέρουμε το γεγονός ότι σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Αττικής δεν υπάρχει άλλη οδός με την ονομασία "Νικήτα". Αντιθέτως, εντός του λεκανοπεδίου Αττικής, υπάρχουν πάρα πολλές οδοί με την ονομασία "Νικηταρά", μια εκ των οποίων μάλιστα στα Μανιάτικα του Πειραιά.

Αναφορά στον "παρά την οδόν Νικήτα ατμόμυλο" του Ιωάννη Παραμυθιώτη από το έτος 1869:

Πιθανότατα να πρόκειται για τον ίδιο ατμόμυλο ο οποίος πέρασε αργότερα στην ιδιοκτησία του Υδραίου Κωνσταντίνου Ρασογιάννη, ο οποίος με τη σειρά του παραχώρησε μερίδιο στον συντοπίτη του Θεόφιλο Καλλίτσα. Κατά το έτος 1910 (ή κατ'άλλους το έτος 1912), ο εν λόγω ατμόμυλος της οδού Νικήτα εξαγοράστηκε μερικώς από τον Κωνσταντίνο Ι. Σαραντόπουλο, ιδρυτή του ομώνυμου γνωστού Κυλινδρόμυλου / Αλευροβιομηχανίας.

Ο έντονος βιομηχανικός και εμπορικός χαρακτήρας της οδού Νικήτα από τον 19ο αιώνα αποδεικνύεται μέσα από καταχωρήσεις όπως λ.χ. η παρακάτω του έτους 1895, η οποία αναφέρεται στο Μέγα Χαλκουργείο του Ε.Β. Προύσαλη, ιδρυθέν κατά το 1872, παρά το Αμαξοστάσιον:

Έτος 1895 - Μέγα Χαλκουργείο Ε.Β. Προύσαλη

Σε Χάρτη του Πειραιώς του έτους 1896 (Εκδόσεως Γ. Κασδονη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας), επί της οδού Νικήτα καταγράφεται το Καπνεργοστάσιον Φ. Παπαφώτη, εκ των πρωτοπόρων στην παραγωγή μηχανοποιημένων τσιγάρων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως στα τέλη του 19ου αιώνα, όπως διακρίνεται και στην κάτωθι λεπτομέρεια από τον προαναφερόμενο χάρτη, η οδός Νικήτα δεν εκτεινόταν από τη λεωφόρο Μιαούλη (σήμερα Εθνικής Αντιστάσεως) μέχρι την οδό Μακράς Στοάς (σήμερα Δ. Γούναρη) αλλά έφθανε μέχρι την οδό Καποδιστρίου. 

Στις αρχές του 20ου αιώνα, στον αριθμό "22" της οδού Νικήτα βρισκόταν το Πρακτορείο της Προνομιούχου Εταιρίας Τουμπεκιού Περσίας. 

Λίγα χρόνια αργότερα, πάντοτε κατά την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, στον αριθμό "8" της οδού Νικήτα, "παρά το Αμαξοστάσιον", καταγράφεται ο Εμπορικός Οίκος του Κωνσταντίνου Θ. Παππαδήμα, όπως προκύπτει από την κάτωθι διαφημιστική καταχώρηση του έτους 1912:

Η κάτωθι διαφημιστική καταχώρηση από τις σελίδες του Τύπου του έτους 1915 αναφέρεται στα "περίφημα χασιώτικα βούτυρα γάλακτος" τα οποία πωλούνταν μονάχα χονδρικώς στην μεγάλη αποθήκη βουτύρων του Αθανασίου Γ. Ζιώζια, επί της οδού Νικητά 2, παρά το Αμαξοστάσιον:

Έτος 1915 - Αποθήκη Βουτύρων Αθ. Γ. Ζιώζια - Οδός Νικήτα 2

Ενδεικτικό αρχειακό τεκμήριο από τα μέσα της δεκαετίας του '20 με αναφορά στην Εταιρεία Ελληνοανατολικής Ταπητουργίας των Καρύδη - Γεωργιάδη και Σια, επί της οδού Νικήτα 15, βάσει της τότε αρίθμησης.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, στον αριθμό "1" της υπό εξέτασιν οδού Νικήτα σύμφωνα με την τότε ισχύουσα αρίθμηση βρισκόταν το Γενικόν Πρακτορείον Πειραιώς της Ασφαλιστικής Εταιρίας Η "Ανατολή":

Μεταπολεμικά, στον αριθμό "2 της οδού Νικήτα έδρευε η ομόρρυθμος εταιρία των Μπενσουσάν και Φουσιάνη:

Στον Οδηγό Αθηνών-Πειραιώς της Εκδοτικής Α.Ε. του έτους 1927, η οδός Νικήτα αναφέρεται ως πάροδος των οδών Μιαούλη (σσ. η σημερινή Εθνικής Αντιστάσεως) και Μακράς Στοάς (σσ. η σημερινή Δημητρίου Γούναρη). Την ίδια εποχή, στην οδό Νικήτα καταγραφόταν συν τοις άλλοις το υποκατάστημα των εν Πλωμαρίω Λέσβου Σαπωνοποιείων και Ελαιοτριβείων των Αδελφών Δ. Γεωργαντέλη:

Στις σελίδες του Μέγα Οδηγού της πόλεως του Πειραιώς του 1928-1929 καθώς και στην αντίστοιχη συμπεπληρωμένη έκδοση του 1929-1930, η οδός Νικήτα καταγραφόταν εκ νέου ως πάροδος των εμπορικών οδών Μιαούλη και Μακράς Στοάς, ενώ μέσα από τις καταχωρήσεις των εν λόγω Οδηγών, είναι εύκολο να αντιληφθούμε πως τούτη η μικρή οδός παρουσίαζε ένα άκρως εμπορικό "πρόσωπο", με πλήθος εμπορικών καταστημάτων και αποθηκών όπως λ.χ. οι αποθήκες τουμπεκιού των αδελφών Γιοβανίδη, οι αποθήκες τυριών του Περ. Αθανασούλα, το γραφείο των Γενικών Πρακτόρων Αφών Δανού και Σίας στην οδό Νικήτα 5, το οπλοπωλείο του Ι. Γ. Μπούσουλα επί της οδού Νικήτα 7, τα Αποικιακά του Ιωάννη Παπαδάκη στον αριθμό "15", δίχως να λείπουν βέβαια και γραφεία ιδιωτών επαγγελματιών, συλλόγων αλλά και άλλου είδους επιχειρήσεις.

Οδός Νικήτα 6 - Ούζο Ι. Κολιγλιάτη (Έτος 1934)

Την ίδια εποχή (τέλος δεκαετίας 1920), στον αριθμό "4" της οδού Νικήτα βρισκόταν η έδρα της Γενικής Αντιπροσωπείας της γερμανικής εταιρίας μηχανολογικού εξοπλισμού MIAG - Mühlenbau und Industrie Aktiengesellschaft. Στο ίδιο σημείο, επί της οδού Νικήτα 4, στις αρχές της δεκαετίας του '30, υφίστατο το Χημικό Εργαστήριο του Υπουργείου των Εσωτερικών όπως επίσης το Μαθηματικό Φροντιστήριο της Ναυτικής Σχολής Γ.Μ. Χόρς.

Στον προαναφερόμενο Μέγα Οδηγό της πόλης του Πειραιά του 1928-1929 και στην αντίστοιχη συμπεπληρωμένη έκδοση του 1929-1930, υφίσταται ιδιαίτερη αναφορά στο Μέγαρο ιδιοκτησίας του εμπόρου αποικιακών Κ. Τριανταφύλλου, το οποίο βρισκόταν στον αριθμό "20" της οδού Νικήτα. Στο προαναφερθέν Μέγαρο, στα τέλη της δεκαετίας του 1920, είχαν την έδρα τους τα κάτωθι εμφανιζόμενα ισόγεια καταστήματα, γραφεία ιδιωτών επαγγελματιών και συλλόγων:

Παρόμοια αναφορά στο Μέγαρο Κ. Τριανταφύλλου, επί της οδού Νικήτα 20, συναντάμε σε σχετικό Οδηγό των αρχών της δεκαετίας του '30.

Στην παρακάτω διαφημιστική καταχώρηση από τις αρχές της δεκαετίας του 1930, το οπλεμπορικόν κατάστημα του Π. Θεοδωρόπουλου καταγραφόταν στη διασταύρωση των οδών Νικήτα και Ναυαρίνου (λογικά υπάρχει λάθος στη διεύθυνση που αναφέρεται στο συγκεκριμένο αρχειακό τεκμήριο), έναντι του Μεγάρου της Λαϊκής Τραπέζης.

Η οδός Νικήτα, εξακολούθησε μεταπολεμικά να αποτελεί μια άκρως εμπορική οδός η οποία αργότερα μετατράπηκε σε πεζόδρομο. Στα τέλη της δεκαετίας του '40, στη συμβολή της οδού Νικήτα με την οδό Γούναρη καταγραφόταν το β' εν Πειραιεί παράρτημα του Γενικού Χημείου του Κράτους. Ακολουθούν δυο ενδεικτικές μεταπολεμικές διαφημιστικές καταχωρήσεις σχετικές με την οδό Νικήτα μέσα από τις σελίδες του Οδηγού της Ελλάδος Ιγγλέση, της περιόδου 1947-1948:

Στην επόμενη ασπρόμαυρη φωτογραφία των αρχών της δεκαετίας του 1960 του Harry Weber, παρατηρήστε τους υπαίθριους πωλητές φρούτων και λαχανικών στη συμβολή της σημερινής οδού Δημητρίου Γούναρη με την οδό Νικήτα:

Στο βάθος, για τους πλέον παρατηρητικούς διακρίνεται το Μέγαρο της Λαϊκής Τραπέζης το οποίο υψωνόταν στη συμβολή της οδού Δημητρίου Γούναρη με την οδό Ναυαρίνου και την οδό Αριστείδου.

Η τελευταία ως άνω παρουσιαζόμενη ασπρόμαυρη φωτογραφία του Harry Weber χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την παρακάτω σύνθεση/αντιπαραβολή του Πειραιά του "χθες" και του "σήμερα", όπως παρουσιάστηκε μέσα από το προσωπικό φωτογραφικό project Πειραιάς Retronaut:

Ακολούθως, ο γνωστός φωτογράφος Στέλιος Σκοπελίτης, στο εξαιρετικό φωτογραφικό λεύκωμα "Νεοκλασικά της Αθήνας και του Πειραιά", φωτογραφίζει στα τέλη της δεκαετίας του 1960 / αρχές της δεκαετίας του 1970, το κάτωθι εικονιζόμενο γωνιαίο διατηρητέο νεοκλασικό κτίριο το οποίο διασώζεται ως τις μέρες μας (21ος αιώνας), στη συμβολή της οδού Νικήτα 1 και της οδού Δημητρίου Γούναρη 20. Στα ισόγεια καταστήματα του κτιρίου τότε, η Υπεραγορά Τροφίμων των Αδελφών Ζαχαρίου, η Πειραϊκή Γωνιά - κατάστημα οπωρικών και τροφίμων με τις χαρακτηριστικές τέντες που αναγράφουν οδός Νικήτα 1, το πρακτορείο Λαχείων και Προ-Πο του Χατζηκυριάκου, η αποθήκη μπαχαρικών "Η Ιερουσαλήμ" και ένα μικρό καφενείο.

Η ίδια γωνία της πόλης του Πειραιά μέσα από μια σύνθεση/αντιπαραβολή του Πειραιά του "χθες" και του "σήμερα", όπως παρουσιάστηκε μέσα από το πρωτότυπο προσωπικό project Πειραιάς / Piraeus Retronaut.

Το προαναφερθέν διατηρητέο κτίριο, στη συμβολή της οδού Δημητρίου Γούναρη 20 με την οδό Νικήτα όπως καταγράφηκε για λογαριασμό του ΥΠΕΚΑ, πιθανότατα κατά τη δεκαετία του 1980.

• Το Μέγαρο Γ.Κ. Σφαέλλου

Στη συμβολή της οδού Νικήτα με την οδό Μακράς Στοάς (η σημερινή οδός Δημητρίου Γούναρη) υφίσταται μέχρι τις ημέρες μας, το Μέγαρο του Γ. Κ. Σφαέλλου, γόνου της γνωστής πειραϊκής βιομηχανικής οικογένειας που δραστηριοποιήθηκε στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας στον Πειραιά του 19ου αιώνα. Άξιο μνείας είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με τον Μέγα Οδηγό της πόλης του Πειραιώς του 1928-1929 και την αντίστοιχη συμπεπληρωμένη έκδοση του 1929-1930, στο ισόγειο τμήμα του Μεγάρου είχαν την έδρα τους οι πράκτορες της Standard Oil Company ενώ στον Α' όροφο βρισκόταν η διεύθυνση της Εταιρίας. Ως γνωστόν η Standard Oil Company υπήρξε από το 1870 έως το 1911 μια τεράστια μονοπωλιακή επιχείρηση παραγωγής, μεταφοράς, επεξεργασίας και προώθησης προϊόντων καυσίμων, η οποία ιδρύθηκε από τον John. D. Rockefeller. Μετά το 1911, το trust της Standard Oil "έσπασε" σε 33 μικρότερες εταιρίες οι οποίες "πρωταγωνίστησαν" στις εξελίξεις της αγοράς καυσίμων μέχρι και τη σύγχρονη εποχή. Εκτός από το πρακτορείο της Standard Oil, στο ισόγειο του Μεγάρου αναφέρονται οι επιχειρήσεις εγχώριων προϊόντων των Αφων Παπαδοπούλου, του Υιών Ησ. Χατζηθωμά και των Ν. και Π. Καπράλου, το κατάστημα τυροκομικών του Δ. Μακρή, καθώς και το παρόμοιας δραστηριότητας κατάστημα του Κ. Λεμπέση. Στον Α' Όροφο του κτιρίου, πέραν της προαναφερόμενης διευθύνσεως της πολυεθνικής Standard Oil, εντύπωση προκαλεί το όνομα των παραγγελιοδόχων Αφων Βρυώνιων, πιθανότατα της γνωστής οικογενείας που ονομάτισε μια ολόκληρη συνοικία (Συνοικία Βρυώνη). Στο Β' Όροφο του κτιρίου, πέραν του γραφείου / πρακτορείου της Αγγλικής Ασφαλιστικής Εταιρίας "Γενική" του Ι. Γεωργίου και της Ελληνικής Ναυτικής Τεχνικής Εταιρίας "Ολκάς" του Ν. Λεβαντίδη, αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του υποκαταστήματος της διαφημιστικής και εκδοτικής εταιρίας "Γκρέκα".

Για την ιστορία, η διαφημιστική / εκδοτική εταιρία "Γκρέκα" (Γκρέκα Κ.Γ. Κοτζιάς & Σία) ιδρύθηκε κατά το έτος 1924 από τον Κωνσταντίνο Κοτζιά (1892-1951), αργότερα υπουργού των κυβερνήσεων Ιωάννη Μεταξά και Αλέξανδρου Κορυζή, ενώ η ίδια εταιρία αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία του Αριστείδη Σκυλίτση, γόνου γνωστής πειραϊκής οικογενείας, ο οποίος ως γνωστόν υπήρξε διαφημιστής στο επάγγελμα και διατέλεσε (διορισμένος) Δήμαρχος Πειραιώς στα χρόνια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών.

Ανάλογη αναφορά στο Μέγαρο Γ. Σφαέλλου υφίσταται σε αντίστοιχο Οδηγό Αθηνών-Πειραιώς Περιχώρων και Συνοικισμών των αρχών της δεκαετίας του 1930.

Το Μέγαρο Σφαέλλου, το οποίο καταγραφόταν επί της οδού Νικήτα 7 στη συμβολή με την οδό Μακράς Στοάς βάσει της τότε ισχύουσας αρίθμησης, διασώζεται μέχρι τις μέρες μας (21ος αιώνας), υπό νέα αρίθμηση, ευρισκόμενο στη συμβολή των οδών Νικήτα 2 και Δημητρίου Γούναρη 18. Απλή αναφορά στο γεγονός ότι μέχρι την ημερομηνία της παρούσας ανάρτησης ΔΕΝ έχει υπάρξει από κανένα ηλεκτρονικό ή έντυπο μέσο ή βιβλίο ταυτοποίηση του εν λόγω κτιρίου ως Μεγάρου Σφαέλλου. Η ως άνω ταυτοποίηση αποτελεί προσωπική εκτίμηση του γράφοντος το ιστολόγιο (MLP) και προέκυψε βάσει μελέτης της περιγραφής του κτιρίου και ανάγνωσης σχετικού παλαιού χάρτη εποχής. 

Το προαναφερθέν Μέγαρο Σφαέλλου, φερόμενης ιδιοκτησίας Αικατερίνης Δημητριάδου, σε μια φωτογραφία των αρχών της δεκαετίας του 1980, μέσα από τα αρχεία του ΥΠΕΚΑ, προ της αποκατάστασής του: 

Πηγή: ΥΠΕΚΑ

Ορισμένες σύγχρονες απόψεις - φωτογραφίες από το εικαζόμενο ως Μέγαρο Σφαέλλου στη συμβολή των οδών Νικήτα 2 και Δημητρίου Γούναρη:

Μικρές φωτογραφικές λεπτομέρειες από το υπό εξέτασιν Μέγαρο, όπως καταγράφηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 2010:

Το υπό εξέτασιν πάλαι ποτέ Μέγαρο Σφαέλλου όπως καταγράφηκε φωτογραφικά περί τα μέσα Απριλίου του έτους 2023:

 

Εκείνη την εποχή, στο ισόγειο τμήμα του Μεγάρου, λειτουργούσαν κατάστημα επισκευής υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων (επί της οδού Νικήτα 2), το γωνιακό παραδοσιακό σουβλατζίδικο του Γιώργου Τσακίρη, γόνου της γνωστής οικογένειας που "έφερε" τα πατατάκια τύπου chips στην Ελλάδα (στη συμβολή Νικήτα 2 και Γούναρη 18) και το εξειδικευμένο παντοπωλείο / βοτανοπωλείο "Σιτοβολώνας" (επί της οδού Γούναρη 18).

• Η πεζοδρομημένη οδός Νικήτα κατά τον 21ο αιώνα

Ο πεζόδρομος Νικήτα στη συμβολή με τη λεωφόρο Δημητρίου Γούναρη. Νέα πολυώροφα κτίρια "εμπλέκονται" με τις ισόγειες αποθήκες και τα νεοκλασικά αρχοντικά. Στο βάθος, προεξέχει τμήμα του εγκαταλειμμένου Εμπορικού Πύργου (Ουρανοξύστη) Πειραιά.

Πεζόδρομος Νικήτα στη συμβολή με τη λεωφόρο Δημητρίου Γούναρη: 

Το γωνιακό αποκαταστημένο νεοκλασικό κτίριο, επί της οδού Νικήτα 1 και Δημητρίου Γούναρη 20, φερόμενης ιδιοκτησίας Ευφημίας Κοντογιάννη ή Κόντου, του Γεωργίου και της Ευγενείας, χήρας Αντωνίου Κανελλόπουλου, το οποίο παραμένει ανεκμετάλλευτο με εξαίρεση ένα μικρό χρονικό διάστημα (τέλη δεκαετίας 2000 - αρχές δεκαετίες 2010) κατά το οποίο, το ισόγειο τμήμα είχε λειτουργήσει ως υποκατάστημα γνωστής αλυσίδας αθλητικής ένδυσης (Adidas): 

Στο βάθος, στην παραπάνω ευρεία λήψη, διακρίνουμε και το Μέγαρο Γαβριήλ, στη γωνία της οδού Δημητρίου Γούναρη με την Καραολή-Δημητρίου. 

Ένα περιστέρι "σουλατσάρει" πάνω στο μεταλλικό παραδοσιακό στέγαστρο του αποκαταστημένου κτιρίου: 

Οδός Νικήτα, αριθμός "1", όπως μας πληροφορεί σχετικώς η κάτωθι πινακίδα:

Μια αγνώριστη όψη του καθημερινά πολυσύχναστου και πολύβουου πεζόδρομου, κάποια Κυριακή απόγευμα, στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα:

Χαρακτηριστικό δείγμα αρχιτεκτονικής αποθηκευτικού χώρου που παραπέμπει στον Πειραιά της περιόδου της βιομηχανικής / εμπορικής ακμής:

Ο ως άνω αποθηκευτικός χώρος επί της πεζοδρομημένης οδού Νικήτα 4 κατεδαφίστηκε στις αρχές του έτους 2025:

Ισόγεια καταστήματα και γραφεία σε γωνιαίο τριώροφο κτίριο επί της οδού Νικήτα 3-5:

Τις ήρεμες και έρημες Κυριακές, ελλείψει κόσμου, στον πολύβουο και πολυσύχναστο κατά τις καθημερινές / εργάσιμες πεζόδρομο, επαγγελματίες που έχουν τα καταστήματά τους επί της οδού διοργανώνουν μικρές μαζώξεις με εφόδιο την απαραίτητη ψησταριά: 

Το τριώροφο κτίριο γραφείων με τα ισόγεια καταστήματα και η στοά ιδιοκτησίας της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής (Ρ.Ε.Σ.) στον αριθμό "10" της οδού Νικήτα. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως τόσο τα ισόγεια καταστήματα όσο και οι επαγγελματικοί χώροι των άνω ορόφων του εικονιζόμενου κτιρίου εκμισθώνονται από την Ρ.Ε.Σ. κατόπιν σχετικών διακηρύξεων που αναρτώνται στο διαδίκτυο. 

Ειρήσθω εν παρόδω, στο βάθος της ισόγειας στοάς λειτουργεί ένα μικρό παραδοσιακό καφενεδάκι:

 

Ανηφορίζοντας τον μικρής κλίσεως πεζόδρομο από τη λεωφόρο Δημητρίου Γούναρη με κατεύθυνση προς τη λεωφόρο Εθνικής Αντιστάσεως, προσπερνώντας το κτίριο όπου στεγάζεται το Ειρηνοδικείο Πειραιώς, στο ύψος όπου λειτουργεί κατάστημα γνωστής αλυσίδας supermarket (AB Βασιλόπουλος) καθώς και η Πειραϊκή Φυταγορά:

Στη συμβολή της οδού Νικήτα με την οδό Εθνικής Αντιστάσεως 9, ένα παλαιό παραδοσιακό κτίριο, αποκαταστημένο, αποτελεί πλέον υποκατάστημα τραπέζης (Alpha Bank). 

Άποψη του πεζόδρομου Νικήτα (από την οδό Δημητρίου Γούναρη) το καλοκαίρι του 2016 μετά την ανάπλαση που πραγματοποιήθηκε το χειμώνα του 2015:

Όψη του εμπορικού πεζόδρομου Νικήτα κατά το μήνα Απρίλιο του έτους 2019:

Φωτογραφικές καταγραφές του εμπορικού πεζόδρομου Νικήτα στα τέλη Σεπτεμβρίου του έτους 2019: 

Μικροπωλητής στον πεζόδρομο Νικήτα, φθινόπωρο του έτους 2021:

Μάρτιος του έτους 2022, σε μια ερημική κυριακάτικη πεζοδρομημένη οδό Νικήτα:

Δευτέρα του Πάσχα του έτους 2023 στην ερημική οδό Νικήτα:

 

Παραμονή της επετείου της 25ης Μαρτίου, στην ερημική πεζοδρομημένη οδό Νικήτα:

 

Η συνήθης ερημική Κυριακάτικη εικόνα της πεζοδρομημένης οδού Νικήτα όπως καταγράφηκε στα μέσα Φεβρουαρίου του έτους 2025:

 

Διαβάστε σχετικά θέματα

Φωτογραφικό / ιστορικό οδοιπορικό στην οδό Δημητρίου Γούναρη

Ο Πειραιάς του Harry Weber

Κείμενο - Πηγές:

Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες ελήφθησαν από τις κάτωθι πηγές:

• "Οδωνυμικά του Πειραιά", Μάρω Βουγιούκα / Βασίλης Μεγαρίδης, Εκδόσεις Φιλιππότη, 1996
• Ιστορικόν Λεύκωμα 1821-1921,  Αγγ. Α. Κοσμή, Έκδοσις Εφημερίδος "Σφαίρα", Πειραιεύς 1921
• "Νεοκλασικά Σπίτια της Αθήνας και του Πειραιά", Φωτογραφικό Λεύκωμα, Στέλιος Σκοπελίτης (1975)
• http://argolikivivliothiki.gr/
• ΥΠΕΚΑ
• Τύπος Εποχής - Συλλεκτικοί Χάρτες - Οδηγοί Πόλεως

Φωτογραφίες:

• Όλες οι συνθέσεις / αντιπαραβολές ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο.
• Όλες οι σύγχρονες φωτογραφίες του αφιερώματος ανήκουν στον γράφοντα το ιστολόγιο, διέπονται από κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από την προσωπική μου φωτογραφική σελίδα (ALL RIGHTS RESERVED).
• Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
• Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.