Η κάτωθι έγχρωμη φωτογραφική καταγραφή του λιμένος Πειραιώς, δια χειρός του Αμερικανού συγγραφέα, δημοσιογράφου και φωτογράφου Harrison Forman (15.01.1904 – 31.01.1978), ο οποίος ταξίδεψε ανά τον κόσμο τόσο προπολεμικά όσο και μεταπολεμικά εργαζόμενος μεταξύ των άλλων για τους New York Times και το National Geographic, δύναται κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως φωτογραφία ορόσημο για τον Πειραιά μιας ολόκληρης εποχής που τότε τελείωνε!
Ως γνωστόν, η σταδιακή μεταπολεμική μετάλλαξη / αλλοίωση του Πειραιώς κορυφώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 με την αθρόα συμβολή του δοτού δημάρχου της Δικτατορίας Αριστείδη Σ. Σκυλίτση, ο οποίος πάντως απλά ακολούθησε το ρεύμα της εποχής εκείνης. Στα μέσα λοιπόν της δεκαετίας του 1960, ιστορικά κτίρια σύμβολα της πόλεως τα οποία είχαν διαγράψει την δική τους πορεία μέσα στο χρόνο από τον 19ο αιώνα, μετρούσαν τις τελευταίες ημέρες τους. Με την κατεδάφισή τους θα έκλεινε ένας μεγάλος κύκλος ιστορίας για την πόλη του Πειραιώς και θα άνοιγε ένας νέος, λιγότερο ανθρώπινος και λιγότερο γραφικός.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 πολλά από τα εικονιζόμενα στην ως άνω έγχρωμη αρχειακή φωτογραφία κτίρια έμελλε να αποτελέσουν παρελθόν: πρώτη και καλλίτερη η Κεντρική Δημοτική Αγορά της πόλης στο οικόπεδο της οποίας οικοδομήθηκε ο επί δεκαετίες ανεκμετάλλευτος Εμπορικός Πύργος / Ουρανοξύστης. Ακολούθως, το κτίριο-σύμβολο της πόλης, το Ωρολόγιον (Ρολόι) το οποίο κατεδαφίστηκε προσφέροντας στον νέο Μητροπολιτικό ναό της Αγίας Τριάδας την πολυπόθητη θέα θάλασσα. Την ίδια μοίρα είχε και το "στοιχειωμένο" σπίτι του ναυάρχου Μιαούλη έναντι του ιερού ναού του Αγίου Σπυρίδωνος. Η όψη του κεντρικού λιμένος Πειραιώς επί της ακτής Μιαούλη και της ακτής Ποσειδώνος άλλαξε ριζικά με την κατεδάφιση των προαναφερομένων κτιρίων αλλά και άλλων νεοκλασικών / παραδοσιακών κτιρίων και μεγάρων που αντικαταστάθηκαν από σύγχρονες πολυκατοικίες (όπως λ.χ. το επίσης εικονιζόμενο Μέγαρο Συρεγγέλα). Από την παραπάνω φωτογραφία σταθερά σημεία αναφοράς μέχρι τις μέρες μας (21ος αιώνας) παρέμειναν ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας, το Μέγαρο του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (πρώην Μέγαρο ιδιοκτησίας της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος), το Μέγαρο Σπυράκη, το Μέγαρο της Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος και ο Τινάνειος Κήπος.
Στην υπό εξέταση αρχειακή λήψη, σε πρώτο πλάνο διακρίνεται επίσης το επιβατηγό πλοίο "Κρήτη" της Ατμοπλοΐας Τυπάλδου. Η ιδρυθείσα στα μέσα της δεκαετίας του 1940 Ατμοπλοΐα Αιγαίου των Αδελφών Τυπάλδου έζησε σχεδόν δυο δεκαετίες ακμής και συνεχούς προόδου. Το εικονιζόμενο επιβατηγό "Κρήτη" είχε αγοραστεί το έτος 1959 (προηγούμενη ονομασία του πλοίου ήταν Melrose Abbey των Associated Humber Lines) και μετασκευάστηκε εκτενώς προτού δρομολογηθεί σε διάφορες θαλάσσιες διαδρομές ως ένα από τα καλλίτερα επιβατηγά της εποχής εκείνης.
Καταχωρήσεις του επιβατηγού "Κρήτη" από τον Τύπο του έτους 1966 οπότε και εκτελούσε δρομολόγια από Πειραιά προς Κέρκυρα-Brindisi (Ιταλίας) και προς Κάλυμνο-Κω-Ρόδο και Μύκονο-Κω-Ρόδο.
Το τραγικό ναυάγιο του επιβατηγού - οχηματαγωγού "Ηράκλειον" στην Φαλκονέρα στις 8 Δεκεμβρίου του 1966 με πάνω από 250 νεκρούς έμελλε να σημάνει το τέλος της σχεδόν εικοσαετούς πορείας της Ατμοπλοΐας Τυπάλδου η οποία αναγκάστηκε υπό το βάρος των γεγονότων και των κατηγοριών να τερματίσει την λειτουργία της κατά το έτος 1968.
Καταχώρηση της Ατμοπλοΐας Τυπάλδου από τον μήνα Ιανουάριο του 1967 (μετά το ναυάγιο του "Ηράκλειον) με το δρομολόγιο του Α/Π "Κρήτη" να μένει ανεκτέλεστο.
Την άνοιξη του ιδίου έτους (1967) δεν έλειψαν και περαιτέρω απρόοπτα για την εταιρία των αδελφών Τυπάλδου η οποία ήδη βρισκόταν στο "μάτι του κυκλώνα" όταν πυρκαγιά εκδηλώθηκε στο επισκευαζόμενο στην ακτή Ξαβερίου Α/Π "Κρήτη".
Ειδικότερα όσον αφορά την ως άνω φωτογραφία δια χειρός Harrison Forman, η οποία προέρχεται από τα αρχεία της American Geographical Society Library, του University of Wisconsin-Milwaukee, σύμφωνα με την πηγή προέλευσής της, τοποθετείται χρονικά κατά το έτος 1969. Παρόλα ταύτα, με δεδομένο πως η κατεδάφιση του Ωρολογίου έλαβε χώρα τον Σεπτέμβριο του 1968 και η κατεδάφιση της Κεντρικής Δημοτικής Αγοράς του Πειραιά τον Φεβρουάριο του 1969, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως η αναφορά στο έτος 1969 είναι λανθασμένη στην ιστοσελίδα του αμερικανικού πανεπιστημίου και πως η εν λόγω φωτογραφία είναι ελαφρώς προγενέστερη.
Αεροφωτογραφία Πειραιά - Τέλη Δεκαετίας 1960 [Τέλος Εποχής]
Παλιές φωτογραφίες του Πειραιά: 1960-1970
Εικονογραφημένο ιστορικό αφιέρωμα στο Ωρολόγιον του Πειραιώς
Το χρονικό κατεδάφισης του Ωρολογίου
Εικονογραφημένο ιστορικό αφιέρωμα στην Αγία Τριάδα Πειραιώς
Εικονογραφημένο ιστορικό αφιέρωμα στην παλαιά Κεντρική Δημοτική Αγορά Πειραιώς
Εικονογραφημένο ιστορικό αφιέρωμα στον Τινάνειο Κήπο
Το στοιχειωμένο σπίτι του Ναυάρχου Μιαούλη
Η πλατεία Θεμιστοκλέους και το Μέγαρο της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (μετέπειτα ΝΑΤ)
Κείμενο - Πηγές:
Το κείμενο είναι πρωτότυπο, προϊόν προσωπικής έρευνας, προσωπικής εργασίας και προσωπικών εκτιμήσεων. Στοιχεία και πληροφορίες έχουν ληφθεί από τις κάτωθι πηγές:
American Geographical Society Library, University of Wisconsin-Milwaukee Libraries
- Απαγορεύεται ρητά η χρήση, προβολή, αντιγραφή ή/και αναδημοσίευση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο.
- Όσοι παρανομούν διώκονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου